ROLA WITAMIN

rola witamin

Katarzyna Wołek kl.2e

krótkie wprowadzenie

czym są witaminy?

Witaminy to związki organiczne, których organizm w większości nie potrafi sam tworzyć, a są one wykorzystywane w różnych reakcjach biochemicznychi procesach fizjologicznych.

podział witamin

- witaminy rozpuszczalne w tłuszczach- witaminy rozpuszczalne w wodzie

choroby zwiazane z witaminami

hiperwitaminoza

awitaminoza

hipowitaminoza

To nadmiar witamin spowodowany najczęsciej nadużywaniem suplementów diety i leków zawierajacych witaminy

To stan, w którym w organizmie brakuje witamin

To niedobór witamin w organizmie. Występuje na skutek niedoboru witamin w diecie lub w wyniku działania leków albo zwiększonego zapotrzebowania w przebiegu chorób .

witaminy rozpuszczalne w tłuszczach

witamina A

Witamina A to potoczna nazwa kilku związków organicznych z grupy retinoidów. Często określana jest również retinolem, beta-karotenem, akseroftolem oraz prowitaminą A. W roślinach związek ten gromadzi się i występuje pod postacią karotenoidów. W organizmie witamina A magazynowana jest jako retinol w wątrobie i tkance tłuszczowej. Jest ona jedną z najwcześniej odkrytych witamin w historii medycyny.

witamina a - funkcja

Witamina A to jeden z najważniejszych związków, który buduje odporność organizmu. Ma duży udział w procesie widzenia, reguluje wzrost tkanki nabłonkowej i innych komórek organizmu. Oprócz tego działa przeciwnowotworowo, chroni nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami, wzmacnia układ odpornościowy, zapobiega zakażeniom, pomaga zwalczać bakterie i wirusy, utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci, a także wpływa na prawidłowe funkcjonowanie błon komórkowych. Osoby, które pracują przy komputerze, kobiety w ciąży, alkoholicy i palacze, a także osoby starsze to grupa potrzebująca większej ilości witaminy A.

niedobór witaminy a - skutki

• złe widzenie po zmierzchu (tak zwana "kurza ślepota"),
• wypadanie włosów i ich łamliwość, zahamowanie wzrostu,
• spierzchnięta skóra i wysypka,
• wysychanie rogówki i spojówki oka,
• występowanie kruchych i wolno rosnących paznokci,
• zwiększona podatność na infekcje bakteryjne i wirusowe,
• trądziki, wypryski,
• skłonności do biegunek.

nadmiar witaminy A - skutki

• nadpobudliwość i drażliwość,
• nudności, wymioty,
• bóle głowy,
• bóle stawów i mięśni,
• powiększenie wątroby i zaburzenia jej funkcji,
• żółtawe zmiany skórne,
• mniejsza zawartość wapnia w kościach, wady wrodzone u dzieci matek, które w czasie ciąży doświadczyły hiperwitaminozy.

Zródła witaminy A: nabiał, pomarańczowe warzywa i owoce, ciemnozielone warzywa, wątroba, tran

witamina D3

Witamina D3, czyli cholekalcyferol to organiczny związek chemiczny z grupy witamin D. Za ciekawostkę uznaje się fakt, że witamina D w organizmie człowieka tradycyjnie uznawana jest za witaminę, jednak tak naprawdę pełni ona funkcję prohormonów, ponieważ może być wytwarzana przez ludzki organizm. Dzieje się to w wyniku przekształceń cholesterolu, które następują pod wpływem promieniowania słonecznego.

witamina d3 - funkcja

Witamina D3 ma właściwości bardzo różne, od budowy kości po zapobieganie nowotworom. Ta witamina jest odpowiedzialna przede wszystkim za mineralizację kości i prawidłowy rozwój układu kostnego. Reguluje także gospodarkę wapniowo-fosforową w ciele przez wyrównanie nieprawidłowego stosunku wapnia do fosforu w organizmie. Dlatego też małym dzieciom zaleca się podawanie pokarmów, w których występuje ta witamina lub leków witaminowych z dużą dawką D3. Ponadto poprawia również funkcjonowanie układu krążenia, mięśnia sercowego oraz zapewnia utrzymanie szczupłej sylwetki.

niedobór wtiaminy d3 - skutki

• krzywica u dzieci i młodzieży,
• rozmiękanie kości,
• osteoporoza,
• częste złamania, skrzywienia oraz zwyrodnienia układu kostnego,
• bóle kostno-mięśniowe,
• choroby przyzębia,
• biegunka, utrata apetytu,
• bezsenność,
• zaburzenia widzenia,
• pieczenie w jamie ustnej i gardle.

nadmiar witaminy d3 - skutki

Witaminę D3 można też przedawkować. Dochodzi do tego, gdy przyjmuje się ją intensywnie we wszystkich wersjach: w postaci wyjścia na słońce, w diecie bogatej w pokarmy z witaminą D i jeszcze w suplementach diety lub lekach. Mowa tu o dawce co najmniej w wysokości 100.000 UI, gdzie standardowa dzienna dawka dla osoby dorosłej wynosi 8000 UI.Wtedy mogą wystąpić: osłabienie, brak apetytu, nudności, zaburzenie pracy serca, nerek, układu nerwowego czy kamica pęcherzyka żółciowego.

Żródła witaminy D3: tran, jaja, tłuste ryby, wątroba, mleko i jego przetwory

witamina e

Witamina E to zbiorowa nazwa grupy rozpuszczalnych w tłuszczach związków o charakterystycznych właściwościach przeciwutleniających. Naturalnie występująca witamina E występuje w ośmiu formach chemicznych (alfa-, beta-, gamma- i delta-tokoferol oraz alfa-, beta-, gamma- i delta-tokotrienol), które mają różne poziomy aktywności biologicznej. Alfatokoferol jest jedyną formą uznaną za spełniającą ludzkie wymagania.

witamina e - funkcja

Witamina E jest rozpuszczalnym w tłuszczach przeciwutleniaczem, który zatrzymuje wytwarzanie reaktywnych form tlenu (ROS). który powstaje w organizmie, gdy tłuszcz ulega utlenieniu. Naukowcy badają, czy ograniczając produkcję wolnych rodników i ewentualnie poprzez inne mechanizmy, witamina E może pomóc w zapobieganiu lub opóźnieniu przewlekłych chorób związanych z wolnymi rodnikami.Witamina E, oprócz działania jako przeciwutleniacz, bierze udział w czynności immunologicznej i w sygnalizacji komórkowej, regulacji ekspresji genów i innych procesach metabolicznych.

niedobór wtiaminy e - skutki

• ogólne zmęczenie i rozdrażnienie,
• anemia, kłopoty z koncentracją,
• pogorszenie w widzeniu,
• niepłodność,
• wypadanie włosów.

nadmiar witaminy e - skutki

Witamina E rozpuszcza się w tłuszczach i jest magazynowana przede wszystkim w nadnerczach oraz w tkance tłuszczowej. Zwykle jej nadmiary usuwane są podczas naturalnych procesów zachodzących w organizmie człowieka. Dlatego trudno jest przedawkować witaminę E.Głównymi objawami nadmiaru witaminy E w organizmie są: bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia w gospodarce jelitowej, znaczne osłabienie mięśni i inne zaburzenia w funkcjonowaniu mięśni.

Źródła witaminy E: oleje roślinne, migdały, awokado, jaja orzechy, nasiona

witamina k

Witamina K to tak naprawdę grupa organicznych związków chemicznych, które uznawane są za jeden z niezbędnych składników pokarmowych. W naturze występuje w dwóch postaciach: witamina K1, witamina K2.Witamina K została odkryta i opisana w latach 30. XX wieku przez dwóch biochemików – Henrika Dama i Edwarda Adelberta Doisy'ego. Za swoje badania nad witaminą K w 1943 r. zostali oni uhonorowani nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny.

witamina k - funkcja

Witamina K jest potrzebna przede wszystkim w zachodzącym w wątrobie procesie syntezy osoczowych czynników krzepnięcia krwi oraz białka – protrombiny. Są one kluczowe, jeśli chodzi o krzepnięcie krwi - w przypadku niedoboru któregoś z czynników, krew nie krzepnie wcale bądź krzepnie bardzo powoli. Inną bardzo ważną funkcją, jaką pełni witamina K, jest wspomaganie układu sercowo-naczyniowego. Mówi się, że ma ona działanie przeciwkrwotoczne – wzmacnia bowiem ściany naczyń krwionośnych. Zapobiega tym samym ich pękaniu i zwapnieniom.

niedobór witaminy k - skutki

• krwawienie z błon śluzowych,
• krwotoki z nosa, z układu pokarmowego,
• skłonność do łatwego tworzenia się sińców, nawet przy lekkim uderzeniu,
• krwiomocz,
• długi czas krzepnięcia krwi, także przy mniejszych urazach,
• częste biegunki,
• podatność na infekcje bakteryjne.

nadmiar witaminy k - skutki

Niebezpieczny dla zdrowia i równowagi organizmu może być także nadmiar witaminy K. Występuje on jednak dość rzadko i niemal zawsze jest związany z nieodpowiednim sposobem suplementacji syntetycznej witaminy K. Objawami, z którymi może się wiązać nadmiar witaminy K, są przede wszystkim: nadmierna potliwość, uczucie gorąca, bóle serca, zaburzenia funkcjonowania i bóle wątroby, u noworodków: anemia hemolityczna, hiperbilirubinemia, żółtaczka.

Źródła witaminy K: wątroba, zielone warzywa, awokado, jest wytwarzana przez bakterie jelitowe w organizmie człowieka

witaminy rozpuszczalne w wodzie

witaminy z grupy b

Witaminy z grupy B są jednymi z najważniejszych substancji, jakich potrzebuje nasz organizm, by kwitnąco funkcjonować. Oddziałują na cały organizm: na nerwy, serce, skórę, mięśnie, układ naczyniowy. Wpływają na przemianę materii i samopoczucie. Są gwarantem naszego zdrowia.

przykładowe witaminy z grupy b

B9 - kwas foliowy

B12 - kolabamina

B3 - niacyna

B2 - ryboflawina

B1 - tiamina

przeciwdziała anemii, zapewnia prawidłową pracę układu nerwowego

odpowiada za powstawanie nowych krwinek

warunkuje prawidłową pracę układów pokarmowego i nerwowego

główny składnik enzymów niezbędnych do spalania tłuszczów

"pokarm optymistów"- wpływa na samopoczucie

witaminy z grupy b - źródła

Witaminy z grupy B często występują wspólnie w pożywieniu i pełnią podobne funkcje. Ich główme żródła to m.in. : produkty zbożowe, nasiona, orzechy, drożdże, rośliny strączkowe, jaja, mięso, wątroba. Witaminy te są też wytwarzane przez bakterie jelitowe.

witamina c - kwas askorbinowy

Witamina C należy do grupy nasyconych alkoholi polihydroksylowych. W przypadku ludzi oraz niektórych zwierząt jego suplementacja musi się odbywać w postaci dostarczenia witaminy w pokarmie, gdzie pełni rolę naturalnego przeciwutleniacza. Przez lata po odkryciu witaminy C jej znaczenie dla badaczy nie było do końca jasne. Zanim odkryto jej budowę chemiczną, witaminę C znajdującą się w produktach spożywczych nazywano środkiem przeciwgnilcowym. Gnilec, inaczej szkorbut, stanowił prawdziwą plagę wśród marynarzy podczas długich rejsów, gdy dieta pozbawiona była witaminy C. Ponieważ odkryto, że niektóre produkty zabierane na pokład (cytrusy czy kwaszona kapusta), przeciwdziałają występowaniu gnilca i wypadaniu zębów, sądzono, że zapobieganie tej chorobie to główna właściwość witaminy C. Bagatelizowano przy tym jego szerokie spektrum działania. W odwrotną przesadę zaczęto popadać w II połowie XX wieku, kiedy utarło się panujące po dziś dzień przekonanie o skutecznym leczeniu przeziębienia za pomocą kwasu askorbinowego. Niestety, nie znajduje ono poparcia w faktach, przeczą mu również przeprowadzone do tej pory badania.

witamina c - funkcje

Ze względu na swoją budowę oraz cechy fizyczne i chemiczne witamina C spełnia wiele funkcji w organizmie. Witamina C chroni organizm w schorzeniach sercowo-naczyniowych i chorobie wieńcowej. Potwierdzono też, że redukuje poziom markerów peroksydacji lipidów, czyli zjawiska sprzyjającego rozwojowi miażdżycy. Witamina C to silny przeciwutleniacz, który zwalcza wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia DNA. Zawdzięcza temu swoje działanie przeciwnowotworowe – zmniejsza ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, szczególnie tych rozwijających się w obrębie żołądka czy przełyku. Niezwykle ważną funkcją witaminy C jest także udział w biosyntezie kolagenu, czyli białka obecnego m.in. w kościach, zębach, skórze, chrząstce, rogówce oka i tkance łącznej. Wśród innych funkcji witaminy C warto wymienić: wpływ na odporność, zwiększanie wchłaniania wapnia i żelaza, działanie pomocnicze przy wyrównywaniu glikemii, udział w przemianach tłuszczów i części leków.

niedobór witaminy c - skutki

• złe gojenie ran,
• krwawienie dziąseł,
• bóle stawów i mięśni,
• utrata apetytu i ogólne osłabienie,
• osteoporoza,
• osłabienie stanu psychofizycznego, depresja,
• nadczynność tarczycy,
• infekcje i zapalenia błony śluzowej, obniżona odporność.

Źródła witaminy C: czarna porzeczka (ma trzy razy więcej witaminy C niż cytryna), owoce cytrusowe, natka pietruszki, dzika róża, kiszone przetwory np. kapusta

dziękuję za uwagę