Wiosna w języku

Temat: Skąd przybyła do nas wiosna? - językowe rozważania.

Wiosna jest nasza, słowiańska. Nie pożyczyliśmy jej ani od Francuzów, ani od Niemców, ani od Anglików. Jest wyrazem rodzimym. Co to oznacza? Występuje w podobnej postaci na obszarze całej Słowiańszczyzny i był używany już w pierwszych wiekach naszej ery, a być może nawet wcześniej! Początkowa prasłowiańska postać wyrazu wiosna wyglądała najprawdopodobniej w taki oto sposób: *vesna // *vesъna. W IX wieku zaczął się zmieniać sposób wymawiania niektórych głosek i vesna stała się wiosną.

Wiosna

Dawniej wyraz ten oznaczał nie tylko porę roku pomiędzy zimą a latem (tak jak teraz), ale także rok życia osoby. Do tej pory mówimy przecież, że komuś minęło już 20 wiosen.

Wiosna jest wesoła i przynosi światło

Pochodzenie wyrazu wiosna można tłumaczyć jego związkami z was-, czyli ‘świecić’ albo z wes- – cząstką charakterystyczną dla przymiotnika wesoły.

Rodzina wyrazów

przedwiośnie

wiosenny

wiosna

pierwiosnek

wiosennie

wiosenka

Wiosna w języku

Związki frazeologiczne

• aby (byle) do wiosny
• jedna jaskółka wiosny nie czyni
• podmuchy wiosny
• wesoły jak szczypiorek na wiosnę
• wiosna życia

Wiosna w języku

Przysłowia i powiedzenia

I wiosna by tak nie smakowała, gdyby przedtem zimy nie było. Jaskółka i pszczółka lata, znakiem to wiosny dla świata. A jak wiosna liście splata, puszczaj zimę, czekaj lata. Gdy przyjdzie wiosna hoża, pójdzie zima do morza. Wiosna piękna kwiatkami, a jesień snopkami. Skowronka pieśń, to o wiośnie wieść. Nieraz też zima i na końcu wiosny.

Wiosna w poezji

„Skąd zno­wu - rze­kła sro­ka - Ja jej nie spusz­czam z oka I w ze­szłym roku, w maju, Wi­dzia­łam ją w tram­wa­ju”. „Nie­praw­da! Wio­sna zwy­kle Przy­jeż­dża mo­to­cy­klem!” „A ja wam to do­wio­dę, Że wła­śnie sa­mo­cho­dem”. „Nie­praw­da, bo w ka­re­cie!” „W ka­re­cie? Cóż pan ple­cie? Oświad­czyć mogę krót­ko, Przy­pły­nie wła­sną łód­ką”. A wio­sna przy­szło pie­szo - Już kwia­ty z nią się śpie­szą, Już tra­wy przed nią ro­sną I szu­mią: „Wi­taj wio­sno!”.

Przyjście wiosny Jan BrzechwaNa­plot­ko­wa­ła so­sna, że już się zbli­ża wio­sna. Kret skrzy­wił się po­nu­ro: „Przy­je­dzie pew­nie furą”. Jeż się na­je­żył sro­dze: „Ra­czej na hu­laj­no­dze”. Wąż syk­nął: „Ja nie wie­rzę. Przy­je­dzie na ro­we­rze”. Kos gwizd­nął: „Wiem coś o tym. Przy­le­ci sa­mo­lo­tem”.

Wiosna w muzyce

Wiosenne zagadki

Powrócił do nas z dalekiej strony, ma długie nogi i dziób czerwony. Dzieci się śmiały, gdy go witały, żabki płakały przez dzionek cały.

Zobaczysz je wiosną, gdy na wierzbach rosną. Srebrne futra mają. Jak się nazywają?

W marcu się zaczyna, gdy się kończy zima .Przyjdzie z wiatru ciepłym wiewem, z pięknem kwiatów, z ptaków śpiewem.

Tam, w lesie cienistym, Zakwita niebiesko. Na łące na pewno czułby się kiepsko. A gdy zakwita w marcu, to wtedy już wiecie, że nieodwołalnie jest wiosna na świecie.

Przez śnieg się odważnie przebijam. Mróz nawet mnie nie powstrzyma. Mam listki zielone, tak jak wiosna, a dzwonek bielutki jak zima.

Są żółte jak kaczuszki. Myślicie, że mają nóżki. Nie wcześnie, chłodną wiosną na mokrej łące rosną.

Rozwiąż rebus

Utwórz środki poetyckie związane z poniższą fotografią

Epitety

Porównanie

Uosobienie

Ożywienie

Metafora

Apostrofa

Pytanie retoryczne

dziękuję za uwagę