motyw biblijny

Eden

start

spis treści

wstęp

malarstwo

biblia

film

muzyka

ze słownika

podziękowania

literatura

Motywy biblijne to wydarzenia i zagadnienia, które należy kojarzyć i wiązać z Biblią - Starym Testamentem i Nowym Testamentem.

RAJ

Eden

Miejsce wiecznej szczęśliwości, bezpieczeństwa i dobrobytu, skąd Adam i Ewa zostali wygnani za grzech pierworodny. Bóg stworzył raj dla pierwszych ludzi – Adama i Ewy: mogli korzystać ze wszystkich jego dobrodziejstw z wyjątkiem drzewa poznania dobra i zła, którego owoców nie mogli zrywać. Szatan pod postacią węża skusił Ewę do zerwania zakazanego owocu, który podała też Adamowi. Oboje zostali wygnani z Raju, którego od tej pory strzegły cheruby i wirujący ognisty miecz, aby nikt nie mógł zerwać owoców z drzewa życia.

ze słownika

Eden z hebr. "kraina szczęścia"; w Biblii: ogród, w którym przebywali Adam i Ewa; w judaizmie: miejsce, w którym przebywają sprawiedliwi po śmierci, odpowiednik chrześcijańskiego raju; (Rdz 2,15)

ziemia obiecana to miejscu, które wydaje się rajem, dającym gwarancję szczęśliwego, dostatniego życia

motyw Edenu w malarstwie

Jan Brueghel Starszy - Adam i Ewa w ogrodzie Eden

Tycjan - Adam i Ewa

motyw Edenu w malarstwie

Hieronim Bosch - Ogród rozkoszy ziemskich lub Tysiącletnie królestwo

Józef Mehoffer - Dziwny ogród

motyw edenu w filmie

Raj odzyskany, reż. Mary Agnes DonoghueBohaterów filmu, Lilly i Bena Reed przed laty spotkała wielka tragedia burząca ich dotychczasowe, szczęśliwe życie. W wypadku zginął ich trzyletni, ukochany synek.Utracili swój raj, swoje dziecko.Rajem odzyskanym okazuje się syn przyjaciółki Lilly, którym bohaterowie mają zaopiekować się przez całe lato.

Niebiańska plaża, reż. Danny Boyle - wyspa, wymarzony Eden, z dala od cywilizacji, zamieszkała przez grupę młodych ludzi

motyw Edenu w filmie

inne przykłady: Na wschód od Edenu, reż. Elia KazanRaj za daleko, reż. Radosław Markiewicz Śmierć w raju, reż. Robert Harmon Tajemniczy ogród, reż. Agnieszka Holland Miasto Boga, reż. Fernando Meirelles Turistas, reż. John Stockwell Powrót do raju, reż. Joseph Ruben Siedem przystanków na drodze do raju, reż. Ryszard Maciej Nyczka

motyw Edenu w muzyce

muz. Krzysztof Penderecki, libretto Christopher Fry według Johna Miltona, opera Raj utracony. Sacra rappresentazione Tematem opery jest stworzenie świata, grzech pierworodny pierwszych rodziców i wygnanie z rajskiego ogrodu. Kompozytor ingeruje w libretto, powierzając pierwszoplanowe role Adamowi i Ewie oraz wzmacniając rolę szatana. inne przykłady: muz. S. Moniuszko, sł. P.-J. Béranger Klucze do raju z cyklu Śpiewnik domowy J. Bruzdowicz Bramy Raju według J. Andrzejewskiego M. Negrey Przechadzki rajskie P. Szymański In Paradisum G. Grubba In Paradisum muz., sł. i wyk. J. Kaczmarski Wygnanie z raju (płyta Dzieci Hioba) muz. P. Łukaszewski, sł. A. Godowski, wyk. IRA Którędy do raju (płyta Ogrody)

motyw Edenu w literaturze

Dante Alighieri Boska Komedia, NieboRaj u Dantego jest ostatnim etapem podróży bohatera, który wcześniej odwiedził piekło i czyściec. Jego wędrówce przewodniczy ukochana Beatrycze. Raj jest tu skontrastowany z poprzednimi miejscami wizyt. W wizji podzielony został na dziewięć sfer przynależnych poszczególnym planetom, Księżycowi i Słońcu, Empireum i siedziby Boga. Jawi się jako kraina szczęśliwości, łącząca w sobie wszystkie cnoty i piękne cechy, takie jak dobroć czy miłość. Wizualnie jest to splot pięknych dźwięków ze wszechpanującą światłością. Spotkane przez Dantego osoby – Tomasz z Akwinu, Bernard z Clairvaux – potwierdzają tylko, że raj jest miejscem radosnego odpoczynku po śmierci. Siedziba Boga przyjmuje postać róży, a samemu bohaterowi udaje się dostąpić zaszczytu ujrzenia Jego oblicza.Jan Kochanowski Tren XIX albo senZamykający cykl trenów Tren XIX ukazuje wizję senną poety, w której to prosto z raju przyszła do niego jego matka z Urszulką na ręku, by go pocieszyć. Raj ukazany został tu jako wieczna kraina rozkoszy, gdzie szczęśliwe dusze nie mają żadnych problemów ani trosk, nie muszą pracować i nie znają takich uczuć, jak smutek, żal, a jedynie radują się i kochają. W niebie wciąż trwa dzień i świeci słońce, najważniejsze zaś ze wszystkich dóbr niebieskich jest to, że dusze mogą nieustannie oglądać oblicze Boga.

motyw Edenu w literaturze

inne przykłady: Baczyński Krzysztof Kamil Niebo złote ci otworzę… Ernest Hemingway Rajski ogród Gałczyński Konstanty Ildefons Prośba o wyspy szczęśliwe Herbert Zbigniew Sprawozdanie z raju Milton John Raj utracony Karpiński Franciszek Laura i Filon Kochanowski Jan Na dom w Czarnolesie Kochanowski Jan Treny Miłosz Czesław Dolina Issy Moore Thomas Utopia

dziękuję za uwagę

Julian D-B