PIERWSZY DZIEŃ WIOSNY NA ŚWIECIE

21 marcaWiosna

Święto wiosny na świecie

Święta powitania wiosny mają wieloletnią tradycję na całym świecie. Pierwszy dzień wiosny to nie tylko nadejście ciepłych dni i pożegnanie zimy. W wielu kulturach ten czas postrzegany jest jako nadejście tego co nowe, radosne i przebudzone. W każdym kraju ludzie obchodzą ten dzień na własny sposób. Nie wszędzie jednak święto wiosny obchodzi się 21 marca, niektórzy świętują już w lutym – wraz z pojawieniem się pierwszych przebiśniegów, inni czekają aż do maja, gdy zrobi się już naprawdę ciepło. Obrzędy związane z powitaniem tej pory roku praktykowane były początkowo przez pogańskie kultury, z czasem zwyczaj ten przyjęło i chrześcijaństwo, zawsze towarzyszyły temu wesoła zabawa oraz rytuały mające na celu odpędzenie zimowych mrozów i zapewnienie pomyślności w dalszej części roku.

Bułgaria - przekupywanie Baby Marty (1 marca)

Baba Marta to znana w Bułgarii złośliwa staruszka, która za wszelką cenę stara się opóźnić odejście zimy. Aby do tego nie doszło, Bułgarzy przygotowują biało–czerwone gałganki zwane martenicami. Gałganki te mają różny kształt: jedne mają postać laleczek, inne są pomponikami czy wstążeczkami. Pierwszego marca Bułgarzy obdarowują się tymi gałgankami, co ma zadowolić Babę Martę do tego stopnia, by ta nie opóźniała odejścia zimy. Martenicami dekoruje się również drzewa i domy, są one symbolem budzenia się świata po zimowym śnie.

Japonia - Hanami

W Japonii trudno określić moment, w którym powinno się zacząć świętować początek nowej pory roku. Dlaczego? Ponieważ Pierwszy Dzień Wiosny wyznacza zakwitnięcie pierwszych kwiatów wiśni (Sakura). A to następuje wraz z końcem marca lub na początku kwietnia. Najwcześniej wiśnie rozkwitają oczywiście na południu, a najpóźniej – na północy. Jednak w każdym regionie jest to SPEKTAKULARNE widowisko. W tym okresie Japończycy oddają się rytuałowi hanami, który polega na „podziwianiu” i „oglądaniu kwiatów”. W parkach miejskich całe rodziny organizują sobie pikniki na świeżym powietrzu, a wieczorami odbywają się różnego rodzaju imprezy. Przygotowuje się też tradycyjne potrawy świąteczne – np. specjalne kulki ryżowe dango.

Bośnia - festiwal jajecznicy

Jajko to uniwersalny symbol nowego życia. Wiąże się również z początkiem wiosny. Wiedzą o tym doskonale mieszkańcy Bośni i Hercegowiny i wykorzystują ten fakt w widowiskowy (i smakowity!) sposób. Każdego roku w tym kraju z okazji pierwszego dnia wiosny odbywa się… Festiwal Jajecznicy – Cimburijada. Jajka są smażone na ogromnych patelniach na miejskich ulicach, a celebracji towarzyszą m.in. zabawy taneczne czy wskakiwanie do rzeki – nawet, jeśli w kraju utrzymuje się jeszcze śnieg!

Chiny - gra w ustawianie jajka

Skoro już o jajkach mowa, to odgrywają one ważną rolę w celebracji pierwszego dnia wiosny także w Chinach. Tu bardzo popularna jest, mająca już ponad 4 000 lat tradycji gra, która polega na próbie pionowego ustawienia jajka na stole. Skąd taki pomysł? Otóż wierzy się, że dzień, w którym słońce pada bezpośrednio na równik, jest jedynym, kiedy jest to możliwe. Dlatego z myślą o pierwszym dniu wiosny dekoruje się jajka, a dzieci spędzają cały dzień na podejmowaniu kolejnych prób. Niektóre z nich się udają! Jeśli się tak stanie, to zwiastun szczęścia na cały rok!

Hiszpania - święto ognia Las Fallas

Las Fallas to najbardziej szalone święto roku. Odbywa się od 15 do 19 marca – zarówno z okazji zbliżającej się równonocy wiosennej, jak również z uwagi na Dzień św. Józefa, który jest patronem stolarzy. To celebracja dłuższego dnia (a co za tym idzie – dodatkowych godzin słońca, które pomagają stolarzom w kontynuacji pracy!).A jak się świętuje? Festiwal rozpoczyna się od rozstawienia na terenie miasta aż 700 ogromnych kukieł, które prezentują różnego rodzaju scenki satyryczne, nazywanych ninotami. Na przestrzeni kolejnych dni, przeplatanych imprezami i różnymi eventami kulturalnymi, mieszkańcy podziwiają figury, by… ostatniego dnia je spalić. Każdego roku „ratowana” jest tylko jedna – ta, która zostanie uznana za najładniejszą. Ona trafia do specjalnego muzeum, gdzie jest podziwiana wraz z tymi, które ocalały w minionych latach.

Szwajcaria - palenie bałwana

My mamy topienie lub palenie Marzanny, a Szwajcarzy – palenie bałwana (ta tradycja pochodzi z czasów średniowiecza!) Pierwszy dzień wiosny jest nazywany Sechselauten i odbywa się zazwyczaj w trzeci poniedziałek kwietnia – ta nazwa oznacza „dzwonienie dzwonów o 6 wieczorem”. Skąd ta nazwa? Otóż dawniej w Zurychu i innych miejscowościach obwieszczano koniec dnia pracy dzwonami. W okresie zimowym ten moment przypadał na godzinę 17, a od pierwszego dnia wiosny – na 18. Tego dnia w Zurychu odbywają się pochody w historycznych strojach którym towarzyszy muzyka, pali się również Boogga – kukłę bałwana. To, jak płonie, zwiastuje pogodę na lato – im szybciej płomienie dosięgną bałwaniej głowy, tym lepsza aura będzie panować w wakacje! Aby efekt był jeszcze bardziej piorunujący, do kukły bałwana nierzadko wkłada się materiały wybuchowe.

Białoruś - powitanie ptaków

Na Białorusi symbolem budzącej się do życia natury są ptaki powracające z ciepłych krajów. Jest on wykorzystywany z myślą o celebracji pierwszego dnia wiosny. Tego dnia Białorusini ozdabiają drzewa wstążkami i kolorowymi, papierowymi ptakami. Pieką również chleby w kształcie ptaków i śpiewają specjalne pieśni przywołujące skrzydlate zwierzęta.

Meksyk - wąż wijący się po Piramidzie Kukulkana

Piramida Kukulkana, nazywana też zamkiem lub świątynią, jest najbardziej spektakularną budowlą, która została zaprojektowana z uwzględnieniem obserwacji astrologicznych. Majowie stworzyli ją tak, aby w dzień równonocy wiosennej na piramidzie pojawił się cień rzucony na schody o kształcie węża, który wije się po jej stopniach. Ta symbolika nie jest przypadkowa – Pierzasty Wąż, Quetzalcoatl, to jeden z najważniejszych bogów plemion Mezoameryki – uznawany za współtwórcę świata, boga natury, płodności i wody. Dlatego nie dziwi, że oddaje się mu cześć właśnie pierwszego dnia wiosny!

Tajlandia - Songkran

Songkran to inaczej tajski Nowy Rok. Odbywa się on w połowie kwietnia. Najczęściej celebracja trwa 3 dni: od 13 do 15 kwietnia i jest bardzo huczna! Zazwyczaj Songkran rozpoczyna się od tego, że mieszkańcy zbierają się na głównym placu miasta i wspólnie modlą się oraz udzielają jałmużny. Następnie, z myślą o oczyszczeniu duszy i uzyskaniu błogosławieństwa na nowy rok, mieszkańcy wypuszczają z klatek ptaki, a do rzek są wypuszczane ryby.Najważniejsza część rytuałów na tajskie święto wiosny jest związana z wodą i… przypomina naszego śmigusa-dyngusa! Choć dawniej Songkran wiązało się z delikatnym spryskiwaniem wodą dłoni dziadków i rodziców, dziś… na ulicach dużych miast i małych wiosek Tajlandii rozgrywają się wielkie wodne bitwy, a zabawie nie ma końca.

Indie - Festiwal Kolorów

Holi, czyli wyjątkowe święto, miłości radości i wiosny, jest obchodzone mniej więcej w okresie, gdy przypada pierwszy dzień tej astronomicznej pory roku. Jest celebrowane przez hinduistów, przede wszystkim w Indiach, ale również w Nepalu i innych krajach, gdzie mieszkają wyznawcy tej religii. Festiwal kolorów staje się też coraz popularniejszy w Europie i Ameryce. Festiwal rozpoczyna się przy rozpalonym ognisku, nazywanym Holika – tu odbywa się szalona impreza, pełna śpiewów i tańców. Jednak najważniejsze i najbardziej spektakularne wydarzenie ma miejsce następnego dnia – to wówczas ludzie obrzucają się nawzajem specjalnymi proszkami we wszystkich kolorach tęczy. To po prostu trzeba przeżyć!

Serbia - woda symbolem odnowy (6 maja)

Paparuda to wiosenny zwyczaj rytualnego wywoływania deszczu, obchodzony w Rumunii oraz krajach zamieszkałych przez Słowian południowych – m.in. w Serbii i Macedonii. Wiąże się on z procesjami barwnych korowodów dziewcząt i chłopców przez wieś lub miasteczko, połączonymi ze śpiewaniem piosenek i oblewaniem uczestników wodą.

Macedonia - kogut prawdę Ci powie

Święto wiosny przypada w Macedonii w czasie, w którym cerkiew prawosławna wspomina Czterdziestu Męczenników z Sebasty. Święto wiosny to w tradycji macedońskiej dzień miłości i młodości właśnie. Mladenci to przede wszystkim święto nadejścia wiosny, która zwyciężyła śmierć utożsamianą z zimą. Wierzy się, że dzień będzie tak długi, jak daleko kogut przeskoczy próg domu.

Irlandia - Imbolc czyli magia światła

Nadejście dnia św. Brygidy wiązało się z czasem, gdy owce zaczynały dawać mleko, słońce, świecąc coraz wyżej i mocniej, ogrzewało ziemię, która przygotowywała się do wydania nowych plonów. Św. Brygidę, która w celtyckiej mitologii utożsamiana była z młodą, pełną życia dziewczyną, wspomina się pierwszego dnia lutego, a więc wówczas, gdy jeszcze oznaki wiosny były niemal niezauważalne.

Litwa - Kaziukas

Festiwal poświęcony przyjściu wiosny, „nieuczesana” radość. Symbolem Kaziukasa są kwiaty. Głównym atrybutem jest kaziuka – utworzony z suchych zeszłorocznych kwiatów, różnych aromatycznych traw i kłosów bukiet. Innym symbolem jest gliniany dzwonek, którego dźwięk rozbrzmiewa niemal na każdym kroku. Słychać także dziesiątki innych muzycznych narzędzi, na których grają setki muzyków.

Norwegia - słodie poczęstunki

Najpóźniej, bo w połowie maja, wita wiosnę Norwegia. Ten dzień nie jest przypadkowy. Po pierwsze to rocznica niepodległości, a po drugie dopiero wtedy Femud zaczyna odmarzać. Kiedy zaczyna znikać lodowa kra, to znak, że można zmienić odzież zimową na lżejszą. Tego dnia ludzie odwiedzają sąsiadów i zapraszają ich na panekaker og multer – naleśniki z dżemem z moroszki.

Polska - topienie Marzanny i Dzień Wagarowicza

Dawniej czas nadejścia wiosny był to czas zasiewów i oczekiwania na plony. Ludzie wierzyli, że obrzęd topienia Marzanny może to przyśpieszyć, ma też symbolizować dostatek w nadchodzącym roku. Marzanna to uosobienie zimy oraz śmierci. Wyprowadzenie jej poza zabudowania wsi i spalenie lub zatopienie miało przywołać wiosnę. Obecnie to głównie zabawa dla dzieci i młodzieży. Jest to świetna okazja do wyjścia ze szkoły (przepadają lekcje!). Jest to także pretekst do wagarowania bez zgody nauczycieli, którzy zwykle traktują to z większym niż zazwyczaj pobłażaniem.