Formy demokracji bezpośredniej

FORMY DEMOKRACJI BEZPOŚREDNIEJ

Demokracja to rządy ludu. Współczesna demokracja opiera się na zasadzie reprezentacji:

• obywatele wybierają swoich przedstawicieli, ci zaś podejmują w ich imieniu decyzje.

W istniejących dziś państwach można spotkać instytucje demokracji bezpośredniej. Funkcjonują one zazwyczaj na marginesie systemów politycznych i pełnią rolę uzupełniającą. Niekiedy dają jednak obywatelom możliwość sprawowania władzy z pominięciem organów przedstawicielskich.

FORMY DEMOKRACJI

POŚREDNIA

BEZPOŚREDNIA

• prawa publiczne, które wynikają z wolności słowa (listy, petycje)
• samorządność
• dostęp do służby publicznej
• prawo zrzeszania się
• prawo do pokojowych zgromadzeń
• wybory

• referendum
• zgromadzenie
• plebiscyt
• recall
• konsultacje społeczne

FORMY DEMOKRACJI BEZPOŚREDNIEJ

Konstytucja RP przewiduje trzy formy demokracji bezpośredniej:

• referendum
• obywatelską inicjatywę ustawodawczą
• skargę konstytucyjną

Referendum ogólnokrajowe i lokalne

Konstytucja RP przewiduje możliwość przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego i lokalnego

Referendum ogólnokrajowe

• w sprawach szczególnie ważnych zarządza Sejm RP lub Prezydent RP za zgodą Senastu RP

• w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikowanie umowy przez Prezydenta RP umowy międzynarodowej przekazującej organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu niektóre kompetencje organów władzy państowowej - zgody może udzielić Sejm RP lub naród w drodze referendum

• w sprawie zmiany przepisów rozdziału I, II lub XII Konstytucji RP - zarządza Marszałek Sejmu RP

Polskie referenda po II wojnie światowej

07-08.06.2003

18.02.1996

30.06.1946

29.11.1987

25.05.1997

06.09.2015

Referendum lokalne

W referendum mają prawo wziąć udział:

• osoby stale zamieszkujące na obszarze danej jednostki samorządu terytorial nego,
• posiadające czynne prawo wyborcze do organu stanowiącego tej jednostki.

Pozwala ona grupie obywateli - 100 tysięcy, złożyć do Sejmu RP projekt ustawy. Dotyczyć on może każdej kwesti z wyjątkiem budżetu państwa i zmian konstytucji.

Skarga konstytucyjna

Każda osoba, która uważa, że stała się ofiarą naruszenia swoich konstytucyjnych praw przez organ państwowy, ma prawo zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie, czy akt prawny, na podstawie którego zapadło orzeczenie organu państwa, jest zgodny z Konstytucją RP

miłego dnia