Imiesłowy

WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ O IMIESŁOWACH

Zaczniemy od przypomnienia informacji o formach czasownika

FORMA OSOBOWA NIEOSOBOWA możemy ustalić osobę, liczbę, nie określa wykonawcy czynności czas, rodzaj, tryb, stronę i aspekt zaliczamy tu: np. zrobiłem, czytamy -bezokolicznik -formy zakończone na -no, -to np. sprzątnięto, zapytano -imiesłowy

RODZAJE IMIESŁOWÓW

kliknij w obrazek

Imiesłowy przymiotnikowe

CZYNNE- można utworzyć wyłącznie od czasowników, które mówią o czynności powtarzającej się i niezakończonej (są to czasowniki, które mają aspekt niedokonany), np. piszący (pisałem wczoraj – piszę teraz – będę pisał jutro).

BIERNE -można utworzyć jedynie od wybranych czasowników - niedokonanych i dokonanych, ale tylko takich, które mają stronę czynną i bierną.

Czasowniki, od których możemy utworzyć imiesłowy przymiotnikowe bierne, nazywamy czasownikami przechodnimi.

Czasowniki, od których nie możemy utworzyć imiesłowów przymiotnikowych biernych, nazywamy czasownikami nieprzechodnimi.

Imiesłowy przymiotnikowe to formy czasownika, które nie tylko przypominają przymiotniki, ale również podobnie jak one się odmieniają (przez przypadki, liczby i rodzaje). Odpowiadają na pytania jaki?,jaka?, jakie? Wyróżniamy dwa rodzaje imiesłowów przymiotnikowych: imiesłowy przymiotnikowe czynne zakończone na -ący, np. piszący – ‘ktoś, kto pisze’; używamy ich po to, aby pokazać cechę osoby, która wykonuje jakąś czynność. imiesłowy przymiotnikowe bierne zakończone na -ny lub -ty, np. napisany – ‘taki, który ktoś napisał’); zdarty – taki, który ktoś zdarł’; używamy ich po to, aby wskazać cechy osób bądź przedmiotów, które podlegają jakiejś czynności albo mają jakieś właściwości ze względu na to, że coś się zdarzyło.

Imiesłowy przysłówkowe

Nieosobowa forma czasownika, która nazywa w zdaniu dodatkową czynność towarzyszącą czynności wyrażonej czasownikiem osobowym, np. Idąc ulicą, oglądała wystawy sklepowe. Odpowiada nna pytania kiedy?, jak? i podobnie jak przysłówek nie odmienia się

Imiesłowy przysłówkowe

współczesny – zakończony na -ąc, np. wołając, pisząc, mówiąc,

uprzedni – zakończony na -wszy (po samogłoskach np. wróciwszy, napisawszy) lub na -łszy (po spółgłoskach np. zmókłszy, przyszedłszy).

Imiesłowy przysłówkowe współczesne - występują w zdaniach, w których czynności, zdarzenia, sytuacje dzieją się w tym samym czasie, (co sugeruje nazwa tych imiesłowów) np.: Pijąc poranną kawę, często czytam gazetę = ‘Piję poranną kawę i w tym samym czasie czytam gazetę’.

Imiesłowy uprzednie z kolei – jak podpowiada ich nazwa – dotyczą czynności i zdarzeń, które zdarzyły się wcześniej niż sytuacja opisana przez czasownik w formie osobowej, np.: Przyszedłszy do domu, szybko przeczytałem pocztę = ‘Najpierw wróciłem do domu, a potem przeczytałem pocztę’. W tworzeniu imiesłowów przysłówkowych również obowiązują pewne ograniczenia

SPRAWDŹ SIĘ

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ