Webinar - empatia i komunikacja

rola Empatii w edukacji oraz skuteczna komunikacja z dzieckiem

Katarzyna Stepniak

CZYM BĘDzie NASZ DZISIEJszy Webinar?

- Co ma realny wpływ na poprawę wyników nauki naszych podopiecznych - Rola empatii w pracy z dzieckiem - Skuteczna komunikacja z podopiecznym

Kim jestem

- nauczycielka języka angielskiego i polskiego dla obcokrajowców- 10 lat doświadczenia w pracy z dziećmi i młodzieżą (4-18 lat) w tym z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - trenerka nauczycieli w zakresie edukacji przyjaznej dla ucznia i nauczyciela, edukacji kreatywnej oraz neurodydaktyki - trenerka zdolności poznawczych i twórczego myślenia - studia podyplomowe na SWPS

co możemy jako nauczyciele/opiekunowie

- jesteśmy nauczycielami i wychowawcami- wpływamy na naszych podopiecznych na poziomie: a) kształtowania ich wiedzy o świecie, b) przekonań i dotyczących siebie samych oraz reszty świata c) postaw wobec świata i realizowania zadań d) umiejętności

Co powinna dać uczniowi współczesna szkoła

Postawy i przekonania

Umiejętności

Wiedzę

Umiejętność uczenia sięUmiejętność krytycznego myślenia Umiejętność wyszukiwania i analizy informacji. Umiejętność zastosowania strategii w celu rozwiązania problemu Umiejętności komunikacji i pracy w grupie.

Wiara we własne siłyMotywacjaPostawa otwartości wobec wyzwań Postawa ciekawości wobec tego co nieznane.

FaktyTreści przedmiotowe

Co wywiera wpływ na uczenie się?

Zadania domowe

Feedback (informacja zwrotna)

Środowisko domowe

Równieśnicy

Płeć ucznia

Oczekiwania ucznia

Zarządzanie klasą przez nauczyciela

Powtarzanie roku

Wiarygodność nauczyciela w oczach ucznia

Wiedza przedmiotowa nauczyciela

Zaangażowanie rodziców lub opiekunów

Relacja ucznia i nauczyciela

Co wywiera wpływ na uczenie się? (John Hattie)

WYSOKI WPŁYW

• Feedback (informacja zwrotna
• Wiarygodność nauczyciela w oczach ucznia
• Oczekiwania ucznia
• Relacja ucznia i nauczyciela

NISKI WPŁYW

• Zadania domowe
• Płeć ucznia
• Powtarzanie roku
• Wiedza przedmiotowa nauczyciela

ŚREDNI WPŁYW

• Środowisko domowe
• Rówieśnicy
• Sposób zarządzania klasą przez nauczyciela
• Zaangażowanie rodziców lub opiekunów

Czym jest empatia i jaka jest jej rola w edukacji

W psychologii termin empatia odnosi się do zdolności zauważania i współodczuwania stanów emocjonalnych innych ludzi. W powszechnym rozumieniu empatia wydaje się być narzędziem niezbędnym w pracy nauczyciela czy wychowawcy, ale czy na pewno?

Empatia vs. współczucie

Empatii nie należy mylić ze współczuciem. Współczucie charakteryzuje się troską i opieką wobec osoby, której współczujemy, zaś zdolność empatii to umiejętność postawienia się w sytuacji innej osoby. Greckie słowo "empátheia" oznacza "cierpienie" i faktycznie empatia może być czymś na dłuższą metę destrukcyjnym, zwłaszcza dla osób wysokowrażliwych.

Zmęczenie współczuciem

W przypadku osób wykonujących zawody związane z opieką nad innymi ludźmi nadmierna empatia może prowadzić do zmęczenia współczuciem (ang. compassion fatigue) a w dalszej kolejności do wypalenia i obojętności. Warto więc zadbać o siebie i okazać współczucie również sobie zwłaszcza w tak wymagających czasach jak obecne.

zadbaj o siebie

Warto okazywać współczucie zarówno innym, jak i sobie. W relacjach z naszymi podopiecznymi stosować zasadę maski z tlenem w samolocie - najpierw założyć ją sobie żeby później móc pomóc innym. Pozwoli to ograniczyć naszą frustrację, złość i polepszy jakość komunikacji z naszymi podopiecznymi.

Skuteczna komunikacja bez przemocy

Czym jest skuteczna komunikacja?

Nasi podopieczni uczą się komunikacji wynosząc wzorce komunikacyjne z domu oraz obserwując to w jaki sposób my się z nimi komunikujemy także w sytuacjach stresujących i trudnych.

Jakie zdania wypowiadane przez dorosłych budziły w Was w szkole lub w domu złość?

pytania bez sensu

"Ile razy mam ci jeszcze powtarzać?" "Dlaczego zadanie jest ciągle nie zrobione, co ty robiłeś przez ten cały czas?" "A ty masz robaki w pupie, że się tak wiercisz?"

komunikat bez treści

"Mógłbyś łaskawie posprzątać pokój?" "Mowa jest srebrem, a milczenie złotem" "Przecież już ci mówiłam"

bo ty zawsze / nigdy

"A Zosia jak zawsze marzy o niebieskich migdałach zamiast uważać." "No brawo, znowu spóźniony!" "Bo ty zawsze się wiercisz. Nigdy nie potrafisz usiedzieć w miejscu."

upokorzenie dziecka

"Powiedz głośno a wszyscy się pośmiejemy" "O widzę pan mądrala/gaduła itp." "Jak się nie będziesz uczył matematyki to będziesz kopał rowy." "Zachowujesz się jak małe dziecko, może powinieneś wrócić do przedszkola?"

sugerowanie, że ja wiem lepiej

"Nie płacz, przecież aż tak cię nie boli." "Będziesz się ze mną kłócić czy zrobisz to co ci powiedziałam?"

Co jest takiego w tych zdaniach, że nie są one dobre

Co niszczy skuteczną komunikację?

- Ironia i sarkazm - Wyśmiewanie i upokarzanie dziecka - Pasywna agresja - Puste, pozbawione znaczenia lub nieczytelne komunikaty.

Co niszczy skuteczną komunikację?

- Uderzanie w podmiotowość dziecka, brak przestrzeni na wysłuchanie odpowiedzi oraz sugerowanie, że wie się lepiej co czuje lub myśli dziecko- Brak otwartości na dialog- Szufladkowanie (zawsze, nigdy, leń, gaduła) i sugerowanie intencji drugiej osobie

komunikacja pozytywna

Nie zakładamy, że uczeń zrobi coś złego, zamiast tego prosimy go o zrobienie czegoś pozytywnego. Tylko się nie spóźnij vs. Proszę bądź na czas. Przestań być niemiły dla Zosi. vs Bądź dla niej miły. Nie zapomnij vs. Pamiętaj Nie zostawiaj bałaganu vs. Posprzątaj

Jak przekuć to w skuteczną komunikację?

Jak to powiedzieć lepiej

"Rozumiem, że cię to boli, czy chcesz żebym tu z tobą posiedziała? "Rozumiem, że masz inny punkt widzenia, ale zależy mi żebyś zrobił to zadanie" "Wyjaśnij mi czego nie rozumiesz" "Posprzątaj pokój." "Zależy mi na tym żebyś mnie wysłuchał."

ANALIZA TRANSAKCYJNA WG. ERICA BERNE`A

Analiza transakcyjna jest psychologiczną koncepcją stosunków międzyludzkich, stworzoną na poqaczątku lat sześćdziesiątych przez Erica Berne'a. To metoda opisująca komunikację, która opiera się na wyodrębnieniu idei JA. Odczucia oraz zachowania naszego JA według Berne'a składają się na 3 osoby: Dorosły, Rodzic, Dziecko. Każdego dnia wszystkie 3 części dochodzą do głosu oraz mają wpływ na nasze zachowanie. W zależności od tego, jaką wewnętrzną formę przyjmiemy: rodzica, dorosłego czy dziecka, nasz sposób komunikacji z innymi, będzie przybierał inne formy.

Analiza transakcyjna wg. Erica Berne`a

podsumowanie

- Wychowawca ma możliwość oddziaływania wpływu na swoich podopiecznych w zakresie wiedzy, umiejętności oraz postaw. - Największe oddziaływanie na ucznia mają skuteczny feedback, relacja ucznia i nauczyciela oraz wiarygodność nauczyciela w oczach ucznia. - W pracy pedagogicznej warto zwracać uwagę na to czy posługujemy się współczuciem czy empatią. - Warto dbać o swoje emocje i to jak wpływają na naszą komunikację z uczniem. - Należy zwracać uwagę na elementy niszczące w komunikacji i ich unikać. - W relacji z uczniem przyjmować pozycję "wspierającego rodzica".

Co zabieram dzisiaj Ze sobą?

Dziękuję