MIKOŁAJ REJ

Mikołaj Rej

CZTERY PORY ROKU, CZYLI "ŻYWOT CZŁOWIEKA POCZCIWEGO".

start

MIKOŁAJ REJ BIOGRAFIA

Urodził się w 1505 r. w miejscowości Żurawno (obecnie Ukraina). Zmarł w 1569 r. Rodzina wywodziła się z Nagłowic k. Krakowa.

Ryc. 1

Ryc. 3

Ryc. 2

Ryc. 4

Ryc. 5

Muzeum Mikołaja Reja w Nagłowicach

Ryc. 6

Obraz "Żniwa" , autor Pieter Bruegel

Rej, Mikołaj (1505-1569) Zwyerciadło albo kstałt w ktorym każdy stan snadnie sie może swym sprawam iako we źwierciedle przypatrzyć [...] https://polona.pl

Ryc. 7

"Ale chcesz li ty już na wszem rozkoszy użyć, gdy już około siebie postanowisz z łaski Pańskiej wszytki cnoty a powinności swoje, gdy też już uważysz żywotek swój pobożny, na którym cię kolwiek Pan twój postanowić będzie raczył, nie bądźże onym skrzętnym a frasownym gospodarzem, co jako mnich w Częstochowej chodząc, wszytko dyjabły wygania. Ujrzy li kozę, rano wstawszy, na dworze, to woła, biegając: "A nie czasże było tego dyjabła dawno na pole wygnać?" Ujrzy świnię w brogu, to zasię woła: "Ono dyjabeł w brogu; halas, dyjable, za drugimi na pole!" Ujrzy śmieci w izbie, to woła: "A nie czasże wam było tego dyjabła z izby wymieść?" Ujrzy gnój pod końmi, to woła na pachołka: "Jeszczeż było nie czas tego dyjabła dawno wymiotać?" Owa cały dzień będzie dyjabły z domu wyganiał. Więc i czeladź potrwoży, pogromi, iż jedni się pokryją, drudzy biegają by szaleni, nie wiedzą, do czego się pirwej rzucić, a sam biegając za nimi z maczugą, tak się ufrasuje, że mu się i jeść ledwe aż k wieczorowi zachce.

Skrzętny gospodarzA tak trudno bo jeszcze kto ma właśnie dobrym a wdzięcznym żywotem nazwać, jedno kłopotem a frasunkiem. Azaż się nie lepiej z żonką, z urzędniczkiem, a chociaj i z panem wójtem, rano wstawszy, nadobnie namówić, czasy i przypadki ich rozważyć, a co potrzebniejszego, wedle czasu rozmyślnie postanówić, czeladkę nadobnie rozprawić, każdemu, czego ma być pilen z powinności swej, poruczyć, łaskawie go nauczyć, czemu by sam sprostać do końca nie umiał. Tedy każdy z onej łaskawej postawy pańskiej i z onej niepogromnej nauki jego z więtszą ochotą i z więtszą pilnością będzie się starał, aby się onemu panu na wszem przysłużył, i daleko mu wszytko sporzej pójdzie, niżli by mu nade łbem maczugą machał. A wszakoż jednak nie wadzi miasto krotofile i do tego, i do owego się przechodzić, jeśliże tak robi i tak czyni, jako mu rozkazano.

30. LATO GDY PRZYDZIE, CO Z NIM CZYNIĆRozkoszy letnieNuż gdy przydzie ono gorące lato, azaż nie rozkosz, gdy ono wszytko, coś na wiosnę robił, kopał, nadobnieć doźrzeje a poroście? Anoć niosą jabłuszka, gruszeczki, wisneczki, śliweczki z pirwszego szczepienia twego; więc z ogródków ogóreczki, maluneczki, ogrodne ony ine rozkoszy. Ano młode masłka, syreczki nastaną, jajka świeże, ano kurki gmerzą, ano gąski gągają, ano jagniątka wrzeszczą, ano prosiątka biegają, ano rybki skaczą; tylko sobie mówić: "Używaj, miła duszo; masz wszytkiego dobrego dosyć", a wszakoż z bojaźnią bożą a z wiernym dziękowaniem Jemu."

Tekst https://literat.ug.edu.pl/zywot/06.htm (MIKOŁAJ REJ, ŻYWOT CZŁOWIEKA POĆCIWEGO Kapitulum XVI, cz. 26 i 30)

ZADANIE

Przeczytaj tekst M. Reja (podręcznik s. 52-53) Odpowiedz na pytanie ze s.53 (pod tekstem, z prawej strony obrazka). Ćw. 4 i 7 s. 54 Opisz wzór szlachcica ziemianina.

Ryc. 1 Wroński, Piotr Feliks , Mikołaj Rej z Nagłowic https://polona.pl/item/mikolaj-rej-z-naglowic,NTU4ODc5NA/0/#info:metadataRyc. 2 Brzozowski, Bronisław (1860-1902), Mikołaj Rej z Nagłowic, strona tytułowa,https://polona.pl/item/mikolaj-rej-z-naglowic,NzIxMzgyMDA/0/#info:metadata Ryc. 3https://polona.pl/item/rej-z-naglowic,NDMwODI1/0/#info:metadata Ryc. 4 https://www.google.com/maps/place/%C5%BBurawno,+Obw%C3%B3d+lwowski,+Ukraina,+81780/@49.4202237,21.7693752,7.5z/data=!4m5!3m4!1s0x473a79da5c390cd5:0x8c8bcc71d1b3d61f!8m2!3d49.2634643!4d24.2787682 Ryc. 5 Autorstwa Przykuta - Przykuta, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4703268 Ryc. 6 Obraz "Żniwa" autorstwa Pieter Bruegel Starszy - PAH1oMZ5dGBkxg at Google Cultural Institute, zoom level maximum, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=22554956 Ryc. 7 Rej, Mikołaj (1505-1569), Zwyerciadło albo kstałt w ktorym każdy stan snadnie sie może swym sprawam iako we źwierciedle przypatrzyć [...], https://polona.pl/item/zwyerciadlo-albo-kstalt-w-ktorym-kazdy-stan-snadnie-sie-moze-swym-sprawam-iako-we,NDA1ODQ1MzM/3/#info:metadata Fragmenty Żywota człowieka poczciwego M. Reja pochodzą ze strony https://literat.ug.edu.pl/zywot/06.htm (Kapitulum XVI, cz. 26 i 30)

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

KOCIKOWSKAKOPYTBARBARA@LO1RADZYMIN.EDU.PL