Style funkcjonalne polszczyzny AR

Style funkcjonalne polszczyzny

Powtórzenie przedmaturalne

Dziś powtórzymy najważniejsze informacje dotyczące stylów funkcjonalnych!

Czy pamiętasz, jakie wyróżnialiśmy?

Style funkcjonalne

Styl potoczny

Styl naukowy

Styl artystyczny

Styl publicystyczny

Styl urzędowy

Styl retoryczny

Czy pamiętasz cechy charakterystyczne każdego z nich?

Styl potoczny

Spróbuj wymienić jego cechy!

Styl potoczny

• Codzienne kontakty międzyludzkie.
• Konkretny.
• Stanowi podstawę i punkt odniesienia dla innych stylów funkcjonalnych.
• Silne nacechowanie ekspresywne.
• Perspektywa antropocentryczna.
• Dominują funkcje: informatywna, emotywna, impresywna, fatyczna.

Styl Artystyczny

Czy pamiętasz jego cechy?

Styl artystyczny

• Bardzo zróżnicowany (zależy od autora, epoki, gatunku itp.).
• Występuje w utworach literackich.
• Nagromadzenie środków stylistycznych, bogatego słownictwa, posługiwanie się stylizacją językową.
• Dominujące funkcje: estetyczna, poetycka, emotywna, impresywna.

StylUrzędowy

Przypomnij sobie, czym się charakteryzował!

Styl urzędowy

• Silnie skonwencjonalizowany.
• Utarte zwroty.
• Nasycenie terminologią.
• Wykorzystanie powtórzeń.
• Użycie strony biernej, form bezokolicznikowych, form bezosobowych.
• Zwyczajowo ustalony porządek kompozycyjny.
• Podania, wnioski, skargi, zarządzenia, uchwały.
• Pierwszoplanowe funkcje: informatywna, stanowiąca, impresywna.

StylNaukowy

Jakie miał cechy?

Styl naukowy

• Terminologia charakterystyczna dla danej dziedziny nauki.
• Obecność pojęć abstrakcyjnych.
• Zdania wielokrotnie złożone.
• Odsyłacze do źródeł.
• Układ wypowiedzi podporządkowany tokowi rozumowania, dowodzenia i dokumentacji prezentowanych twierdzeń.
• Rozprawa, monografia, sprawozdanie z badań.
• Dążenie do obiektywności.
• Dominujące funkcje: informatywna, (impresywna).

StylPublicystyczny

Czy potrafisz go krótko opisać?

Styl publicystyczny

• Stosowany w środkach masowego przekazu.
• Dominują funkcje: informatywna, impresywna, emotywna.
• Wiele odmian - w zależności od podejmowanego tematu może zbliżać się do innych stylów funkcjonalnych.
• Nastawienie perswazyjne - dążenie do kształtowania opinii publicznej.
• Zwroty nacechowane emocjonalnie.
• Konstrukcje obrazowe i sugestywne.
• Dobinte sformułowania.
• Felieton, kronika tygodniowa, reportaż.

Stylretoryczny

Postaraj sobie przypomnieć, czym się charakteryzował!

Styl retoryczny

• Występuje w dłuższych wypowiedziach wygłaszanych przez jedną osobę wobec szerszej publiczności.
• Sprawy o ogólnej publicznej ważności.
• Nastawienie perswazyjne (funkcja impresywna).
• Dominują także funkcje: informatywna, emotywna.
• Przemówienie, kazanie, głos w dyskusji.

Świetnie!

Zwróć uwagę!

Na egzaminie maturalnym z języka polskiego możesz zostać poproszony o wskazanie, jaki styl dominuje w podanym fragmencie tekstu...

... spróbujmy zatem przygotować się do tego zadania, wykonując ćwiczenia!

Bibliografia

ćwiczenia ze stylistyki

Red. Zdunkiewicz-Jedynak D. Warszawa 2010.

Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów

Red. Bańkowska E., Mikołajczuk A. Warszawa 2003.

Słownik terminów literackich

Red. Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień-Sławińska A., Sławiński J. Wrocław 1988.

Style współczesnej polszczyzny. przewodnik po stylistyce polskiej

Red. Malinowska E., Nocoń J., Żydek-Bednarczuk U. Kraków 2013.

Współczesny język polski

Red. Bartminski J. Lublin 1993.

Zdunkiewicz-Jedynak D. Warszawa 2008.

Wykłady ze stylistyki