6. FILMOTERAPIA

mgr Jolanta Jakubiak

Filmoterapia

"Terapia z zastosowaniem filmu jest wizualną odmianą biblioterapii" Wita Szulc

film przejmuje role pełnione kiedyś przez baśń: dostarcza wzorców postępowania, skłania do refleksji, pozwala przedefiniować osobiste problemy. wiele filmów posiada też wyrazisty morał. oddziałowuje na emocje jak i intelekt odbiorcy. widz oglądając film nastawiony jest na relaks, przez co ma poczucie bezpieczeństwa i uczy się "przypadkowo", znajduje odpowiedzi na własne pytania, na swoje życie spogląda "z boku". dokonuje osądów, przewartościowań, nie czując się do niczego zmuszony. dostrzega uniwersalność problemów, łatwiej jest mu się z nim i oswoić.

"Film jest jak marzenie senne. Realizuje pragnienia niezależnie od znaków emocjonalnych, sprzeczności czy formalnej fabuły. W rezultacie widz może nie zrozumieć "dlaczego", ale równocześnie być całkowicie pochłonięty dziełem, a w konsekwencji - osiągnąć efekt terapeutyczny." B. Łoza Masowo oglądane melodramaty czy inne filmy mogą zaspokajać psychologiczne potrzeby widzów, ale nie są terapią. Aby multimedia służyły jako arteterapeutyczne narzędzie, potrzeba świadomej diagnozy potrzeb i świadomego doboru metod leczenia.

Jak to działa?

- tworzenie i odbiór - zaangażowanie wielowątkowe i wielozmysłowe (słowa, dźwięki, muzyka, obraz...) - przeżycie filmu, refleksje po, zmiana w myśleniu - ułatwia i przyspiesza dialog z klientem/pacjentem, omija jego opór i dostarcza informacji - stwarza większe możliwości zrozumienia czy dostrzeżenia własnych objawów psychopatologicznych - terapia mniej konfrontacyjna, skuteczniejsza, wydobywa problemy na powierzchnie, gdy mechanizmy obronne nie działają - bo widz ogląda sytuację z "boku" - ryzyko złego doboru filmu, ryzyko zasugerowania interpretacji filmu

• katharsis - oczyszczenie emocjonalne po przeżyciu danego wydarzenia
• korektywne doświadczenie - widz przeżywa doświadczenie realnie jako własne
• odreagowanie - film zmniejsza napięcie psychiczne i fizyczne
• modelowanie - film uczy postaw i zachowań
• realizacja pragnień - to co nieosiągalne realnie, staje się wirtualnym faktem
• utożsamianie się - z bohaterami i nabywanie ich mocy/umiejętności
• objaśnianie - film objaśnia poznawczo świat, daje przykład, inspiruje
• realizuje potrzebę wzajemnego "opowiadania"

MECHANIZMY FILMU

• wsparcie - bohaterowie filmu dzielą z widzem wspólne przeżycia, widz zyskuje grupę odzwierciedlającą jego dświadczenia i potrzeby
• jeśli omawiany z terapeutą - pomaga w tworzeniu relacji terapeutycznej, bez oporu,
• wgląd - film pobudza do świadomej refleksji

JAK OMAWIAĆ FILMY?

co jest tematem filmu? dlaczego go wybrał? czy utożsamia się z bohaterem? z kim chciałby wybrać się na seans?

refleksje uczestników: najważniejsze zdanie z filmu, 3 najbardziej poruszające sceny, najbardziej irytujące, takie, z którymi się utożsamiają

pierwszeństwo dla filmów proponowanych przez klienta

co było trudne w filmie? jakie mocje odczuwał przed, w trakcie, po seansie co zmieniło się w wyniku filmu

pytania o znaczące filmy z dzieciństwa, okresu dojrzewania, obecne

wybrać jedną postać z filmu, która mogłaby pomóc im w problemach

lista filmów terapeutycznych

wybór jednej sceny z filmu i ułożenie do niej treści do własnego filmu oraz podzielenie się refleksjami ....

metafory należy analizować w nawiązaniu do wieku i pokolenia klienta

Sztuka służy rozwojowi

niebezpieczeństwa:

istota terapeutyczna multimediów:

• trening sił twórczych,
• usprawnienie poznawcze,
• uzyskanie poczucia sprawstwa i kontroli nad rzeczywistością,
• obiektywizacja rzeczywistości - dystansowanie się,
• osiąganie alternatywnych celów niedostępnych w rzeczywistości - unikanie frustracji, zwiększanie zasobów,
• przeciwdziałanie samotności, stworzenie wirtualnej sieci społecznej,
• autoobserwacja.

• zużycie sił twórczych poza rzeczywistością,
• wyczerpanie multimediami, zaburzenia snu,
• utrata kontroli nad rzeczywistością,
• nadmierne dystansowanie się,
• osiąganie celów wyłącznie w świecie wirutalnym,
• utrata realnej sieci społecznej,
• zatarcie granic ja.

omówienie 1 - "BAO"

dla kogo? z jaką trudnością spotyka się główny bohater? komu chciałbyś pokazać ten film? wnioski?

omówienie 2 - "Prezent"

dla kogo? co jest tematem filmu? co było trudne? zaskakujące? jakie refleksje przychodzą Ci na myśl? gdybyś mógł dostać prezent, który pomógłby Ci w Twoich problemach, co to by było?

omówienie 3 - karteczki MEMO

dla kogo? o czym jest ten film? jaka scena najbardziej porusza? refleksje?

omówienie 4 - Parasol

dla kogo dobry? czego uczy? czy utożsamiasz się z którymś bohaterem? jakie emocje pojawiły się podczas oglądania? co jest Twoim parasolem?

Na koniec

BIBLIOGRAFIA

"Arteterapia cz. 1" - Łoza B., Chmielnicka-Plaskota A. "Arteterapia. Scenariusze zajęć" Pikała A., Sasin M.

ZAD. DOM.

wybierz 3 zdjęcia ze swojego albumu rodzinnego/ bądź studenckiego, które pokazują: to co lubisz; to czego nie lubisz; co chcesz zmienić. Każdy będzie miał okazję udostępnić ekran i podzielić się historiami zdjęć na kolejnych zajęciach

the end!