Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

mitologia słowiańska

dorota.kotarska

Created on March 20, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Tarot Presentation

Vaporwave presentation

Women's Presentation

Geniaflix Presentation

Shadow Presentation

Newspaper Presentation

Memories Presentation

Transcript

mitologia słowiańska

Ptzygotowała: Dorota Kapelska

obrzędy

Stworzenie świata

Jaryło

legendy

marzanna

opowiadanie twórcze

jaga

projekt

Płanetnik

inspiracje

południca

prace uczniów

01

Stworzenie świata

czym jest mit?

Opowieść fantastyczna przedstawiająca wierzenia danej społeczności.

Przedstawia historię stworzenia świata, bogów, ludzi.

Klijknij w "Kubusia"

Tłumaczy powstanie pór roku, zjawisk, są źródłem obyczajów i zwyczajów.

01

Weles

Perun i WELES

mit

Na początku było morze i niebo. Na gładkiej tafli morza pojawił się pierwszy z bogów - Perun (władca nieba, burz i błyskawicy). Znużony samotnością wychylił się z łódki i spojrzał w bezkresną otchłań morską. Z jego odbicia narodził się bóg otchłani - Weles. Perun poprosił Welesa, aby przyniósł z głębi garś piaski. Z tego małego zalążka rozrósł się grunt i powstał świat.

Info

Perun

komiks

Na podstawie mitu o stworzeniu świata napisz komiks z minimum 6 obrazkami. Pamiętaj, że wypowiedzi bohaterów muszą być zapisane w dymkach.

* Która z lektur obowiązkowych jest komiksem? * Przypomnij treść tego komiksu. * Która z postaci mogłaby być związana z mitologią słowiańską?

02

wiosna, ach to ty

Czy Wiosna jest mężczyzną?

Jak Słowianie obchodzili pierwszy dzień wiosny?

Nazwa Jare Gody ma dawny słowiański rodowód. Prasłowiański rdzeń jar-, obecny również w imieniu boga Jaryły / Jarowita, znaczeniowo zawsze wiązał się z krzepkością i surowością, siłą wynikającą z młodego wieku. Przychodząca po równonocy wiosennej pora roku od zarania dziejów wiąże się z budzeniem nowego życia, wzrostem sił witalnych całego ożywionego świata przyrody. Zapewne właśnie z tego powodu starosłowiańską nazwą wiosny jest właśnie jar. Przymiotnik jare może tutaj zatem wskazywać przede wszystkim na wiosenną porę obchodów. Słowo gody ma z kolei związek z prasłowiańskim godъ oznaczającym po prostu rok. Gody to czas przejścia jednego roku w drugi. Szczodre Gody rozpoczynają nowy rok słoneczny, Jare Gody zaś – nowy rok wegetacyjny.

Obejrzyj filmik o Jarych godach

QUIZ PUzZLE Jare gody

01

Po rozpoczęciu uroczystości luność gromadziła się na wzgórzach, aby...

rozpalić ognisko

modlić się

QUIZ PUzZLE Jare gody

02

Co malowano podczas Jarych Godów i dlaczego?

Malowano jajka, by zapewnić urodzaj

Malowano gałązki, by i domy, by zapewnić urodzaj.

QUIZ PUzZLE Jare Gody

03

Jak nazywana się rytuał oczyszczenia obchodzony podczas Jarych Godów?

Tworzenie kraszanek

Śmingus dyngus

QUIZ PUZzLE Jare Gody

04

Jak nazywa się inny bóg, obok Jarowita, który związany jest ze zmianą pory roku?

Marzanna

Weles

QUIZ PUzZLE Jare gody

05

Z jakich drzew robiono witki dla mężczyzn, a z jakich dla kobiet?

dębowe, wierzbowe

wierzbowe, dębowe

QUIZ PUzZLE Jare gody

Wspaniale!

Zdjęcie przedstawia wyobrażenie Jarowita, boga młodości, wiosny, walki, płodności.

01

02

Jarowit

Marzanna

Zapisz 3 najważniejsze informacje o Jarowicie.

Zapisz 3 najważniejsze informacje o Marzannie.

Info

Info

03

JAga

Na podstawie mitu o wiedźmie ułóż wydarzenia

Praca zespołowa

Stwórz list gończy za Jagą.

Napisz krótki poradnik,jak można cieszyć się życiem.

Mtologia słowiańska a grecka.

Napisz wywiad z Jagą. Zadaj ok. 8 pytań

Info

Info

Info

Info

jakie ważne tematy porusza mit o jadze...

Opowieść o odrzuceniu przez wygląd.

Kierowanie się stereotypami.

Motyw podróży i zmiany.

Motyw niechęci do życia, pesymizmu, śmierci.

Chęć posiadania bliskiej osoby, opieka nad dziećmi.

Porzucenie dzieci.

04

płanetnik

rozwiąż krzyżówkę

Skąd się bierze deszcz?

Płanetnik

Związki frazeologiczne

Współczesna wersja mitu

05

południca

Ciąg dalszy?

Czy łatwo powiedzieć "kocham"?

Południca

06

obrzędy

Słowiańskie obrzędy

01

02

Noc kupały

święto plonów

wrzesień

czerwiec

03

04

dziady

Szczodre gody

listopad

grudzień / styczeń

"Dzień Kupały najdłuższy w roku, noc Kupały najkrótsza, były jednym ciągiem wesela, śpiewu, skoków i obrzędów". Uroczystości rozpoczynały się w wigilię przesilenia letniego (20 czerwca) i trwały cztery doby. Było to przede wszystkim święto ognia i wody. Na wzgórzach wzniecano ognie krzesane dwoma kawałkami drewna, co miało wzmocnić uczestników obrzędów, a polom i zwierzętom zapewnić płodność. Wokół ognisk tańczono i śpiewano, skoki przez ogień oczyszczały i chroniły przed złą energią. Wierzono, że również drugi z żywiołów ma w tym czasie uzdrawiające właściwości. Oficjalnie kończyła się trzymiesięczna wstrzemięźliwość od kąpieli, a rytualne obmycie wodą w Noc Kupały przeganiało choroby i uroki. Dziewczęta plotły wianki z kwiatów i ziół, następnie puszczały je z nurtem rzeki. Jeśli wyłowione przez chłopców trafiły do swojej właścicielki, młodzież kojarzyła się w pary. Wedle legendy tylko w kupałową noc zakwitał kwiat paproci. Szczęśliwy znalazca był odtąd bogaty, a w razie niebezpieczeństwa mógł stać się niewidzialny.

noc kupały - sobótka

Święto poświęcone bogu Swarożycowi

Info

święto plonów

poświęcone Świętowitowi, mokosz, welesowi

Święto Plonów było zwieńczeniem całorocznej mozolnej i trudnej pracy rolników.Zjawisko to występuje w nocy z 22 na 23 września Miało być nagrodą wychwalającą ich trud. Wierzono, że należy zostawić pas nieściętych plonów, aby nie zakłócić roku wegetacyjnego i ciągłości urodzajów. Ścinano je bardzo uroczyście, a mógł tego dokonać tylko najlepszy kośnik. Po czym wręczał je najlepszym żniwiarkom, by uplotły z nich obrzędowy wieniec.Obrzędy poprzedzone były długotrwałymi przygotowaniami. Obowiązkiem żercy było oczyszczenie wnętrza świątyni. Do obowiązków ludu należało z kolei dostarczenie ofiarnych zwierząt oraz upieczenie kołacza. Po przybyciu wiernych przed świątynię, żerca sprawdzał zawartość rogu trzymanego przez posąg Świętowita. Pełne naczynie prognozowało urodzaj, niepełne – nieurodzaj. Następnie żerca wylewał miód z naczynia i napełniał go świeżym napojem. Następnie błagał w imieniu ludu o dostatek, urodzaj i zwycięstwo w bitwach. Prośby pieczętował uroczystym wychyleniem kielicha, który następnie ponownie napełniał i wkładał w dłoń bóstwu.

Co symbolizuje kołocz?mbolizuje

Dlaczego wieniec dożynkowy był ważny i kto go mógł nieść?

Dlaczego ostatni snopek siana był ważny dla Słowian?

dziady

Świięto przodków

Święto Przodków, mimo różnic w nazewnictwie, było powszechnie praktykowane wśród wszystkich Słowian i Bałtów. W tradycji słowiańskiej szacunek przodkom oddawano nawet do sześciu razy w ciągu roku. Największe obchody przypadały jednak na wiosnę oraz jesień, przez co zwykło mówić się o Dziadach wiosennych i jesiennych. W ramach Święta Przodków należało w odpowiedni sposób ugościć przybywające dusze. Ich przychylność było można zapewnić sobie odpowiednim jadłem i piciem, tzw. strawą, np. miodem, kaszą, chlebem, solą, jajkami bądź kutią. Tego typu ucztowanie odbywać się mogło w domach lub na cmentarzach – bezpośrednio na grobach zmarłych. Powszechne było świadome upuszczanie jadła i wylewanie trunków na mogiły, tak by wędrujące dusze mogły się tym posilić. Elementy tradycji związanych z odprawianiem rytuałów nad grobami dobrze zachowały się w bałkańskiej kulturze ludowej.

szczodre gody

poświęcone Świętowitowi, mokosz, welesowi

Słowianie cieszyli się z coraz dłuższych i cieplejszych dni. Wykonywali pieśni, odwiedzali znajomych gospodarzy w rytualnych pochodach.W domach stawiano drzewo życia, czyli snop zboża lub jemiołę. Pierwszego dnia zimy nie zapominano o duszach przodków: na cmentarzach palono ogniska, by ogrzać zmarłych (ale też, by pomóc słońcu w jego zmaganiach z ciemnością), przyrządzano uczty – tryzny. Tego dnia przewidywano pogodę na następny rok i przyszłość. Dzieci w szczodry wieczór należało obdarować skromnymi upominkami: orzechami, żeby były jędrne i zdrowe, a także jabłkami, żeby nie cierpiały na ból gardła. Największą furorę spośród podarków robiły jednak specjalne placki lub bułeczki o różnych kształtach, które zwano szczodrakami. Mówiono, że w tych dniach wszelkie duchy i demony swobodnie krążą wśród zwykłych śmiertelników. W okresie tym chętnie i często uciekano się do wróżb, bo ze względu na wszechobecną magię były one wyjątkowo efektywne. W czasie Godów przywiązywano też ogromną wagę do wszelkich przesądów i znaków, a także unikano niektórych czynności, które mogły być przyczyną przyszłego nieszczęścia.

06

legendy

legendy polskie

01

04

piast kołodziej

o mistrzu twardowskim

02

05

o lechu, czechu i rusie

pani twardowska

03

06

jurata, królowa bałtyku

bazyliszek warszawski

Info

piast kołodziej

Przypomnij sobie treść legendy (możesz objerzeć film lub przeczytać legendę). Wykonaj dwa zadania: 1. Wyjaśnij, jaki obrzęd słowiański został opisany w historii o Piaście Kołodzieju i na czym on polegał. 2. Napisz zaproszenie w imieniu Rzepichy, w którym zaprosisz Popiela na postrzyżyny syna.

o lechu, czechu i rusie

Wysłuchaj legendy na YT (link poniżej). O jakim bogu słowiańkim mówi narrator? Co wiemy na jego temat? 1. Powstanie czego, tłumaczy ta legenda?

jurata, królowa bałtyku

Wyobraź sobie, że spacerujesz brzegiem Bałtyku. Słuchasz szumu fal i nagle słyszysz z daleka jęk i krzyki. Zatrzymujesz się, a pod twoimi stopami wyczuwasz złote bursztynki. Kiedy ich dotykasz przenoszą cię one w dawne czasy Polski. Rozglądasz się i widzisz złego władcę burz i piorunów - Perkuna. Podejdź do niego i zazdaj mu trzy pytania odnośnie do historii Juraty.

mistrz twardowski

Wyobraź sobie, że idziesz do Mistrza Twardowskiego i z okazji jego urodzin pragniesz mu wręczyć Wielką Księgę Ziół. Napisz dedykację i podaj 1 argument, w którym uzasadnisz wybór książki.

pani twardowska

Przypomnij sobie treść legendy (możesz objerzeć film lub przeczytać legendę). Zastanów się, jakie zadanie mógłbyś ty dać Mefistofelesowi do wykonania. Wykonaj ćwiczenie w learning.apps

bazyliszek

Przypomnij sobie treść legendy (możesz objerzeć film). Jak myślisz, czego miała uczyć ta historia?

Gratuluję! Przypomniałeś sobie wszystkie legendy, które omawialiśmy w klasie IV.

projekt edukacyjny cudze chwalicie swego nie znacie

Lorem ipsum dolor.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit justo dictum, ultrices velit massa penatibus tincidunt rhoncus at magna tortor ad, sagittis lacus sodales porttitor metus diam eget lectus.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur.

Info

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur elit.

dziękuję