Krzywousty

Temat:

Panowanie Bolesława Krzywoustego

Wyk. Olga Maruszewska-Tupacz

Szybka powtórka

Wymień przyczyny upadku państwa piastowskiego w pierwszej połowie XI w.

Dlaczego Mieszko II Lambert i Bolesław Śmiały utracili swoją władzę?

Wymień przynajmniej dwa działania księcia Kazimierza Odnowiciela, które Twoim zdaniem sprwaiły, że potomni nadali mu przydomek Odnowiciel.

WŁADYSŁAW HERMAN

ZBIGNIEW

BOLESŁAW III KRZYWOUSTY

Po ucieczce Bolesława Śmiałego panowanie w Polsce objął jego młodszy brat Władysław Herman. Nigdy jednak nie został królem. Wystarczyło mu, że został księciem. Bardzo silną pozycję w państwie uzyskał palatyn Sieciech. Palatyn to w średniowiecznej Polsce najwyższy urzędnik państwowy. Zastępował władcę w różnych sprawach. I to właśnie Sieciech tak naprawdę sprawował władzę zamiast Władysława Hermana. W czasach panowania Władysława Hermana rosnąca władza palatyna była niebezpieczna. Ktoś, kto ma w swoich rękach tak wielką władzę mógłby w przyszłości pozbawić prawowitego króla tronu. Na szczęście w porę interweniowali synowie Władysława - Zbigniew i Bolesław Krzywousty. Byli oni braćmi przyrodnimi. Mieli wspólnego ojca - Władysława Hermana, ale dwie różne matki. Bracia sprzymierzyli się przeciwko Sieciechowi, pokonali go, a na ojcu wymusili podział państwa na trzy części. Bolesław - młodszy syn dostał Małopolskę i Śląsk. Zbigniew - Wielkopolskę i Kujawy. Władysław Herman zostawił dla siebie Mazowsze. Zaznaczone tereny na mapie nie są idealnie zarysowane.

Bracia (Zbigniew i Bolesław Krzywousty) nie pałali do siebie miłością. Zwłaszcza gdy w grę wchodzi możliwość władania krajem wszystkie względy rodzinne odchodzą w zapomnienie. Tak było i tym razem. Gdy zmarł książę Władysław Herman bracia rozpoczęli krwawą walkę o tron. Po czterech latach walk w 1106 roku Zbigniew musi uciekać z kraju. Bolesław triumfuje. Jest jedynym władcą Polski. Jednak nie na długo. Zbigniew znajduje schronienie u króla niemieckiego Henryka V. Henryk V to syn cesarza Henryka IV. Tego, który spierał się z papieżem o to, który z nich jest ważniejszy. Nałożono na niego ekskomunikę i musiał później odbyć upokarzającą pielgrzymkę do Canossy i błagać papieża o przebaczenie. Zaś Henryk V udzielił pomocy Zbigniewowi, miał w tym swoje interesy - chciał zagrabić polskie tereny dla siebie. Niemniej, w 1109 roku król Henryk V i Zbigniew wraz z wojskiem najechali na Polskę. Najazd udało się zatrzymać dzięki bohaterskim czynom mieszkańców Głogowa, Wrocławia, Bytomia i okolicznych wsi.

Zbigniew - powraca w 1109 roku wraz z królem niemieckim, aby odebrać włądzę bratu

Bolesław Krzywousty - zmusił brata do opuszczenia kraju, chciał być jedynym władcą

Władysław Herman - umiera w 1102 r.

1109 - Obrona Głogowa

Obrona Głogowa

Bolesław Krzywousty odparł najazd. Oddziały nieprzyjaciela wycofały się. Bracia postanowili zawrzeć rozejm, porozumienie. Bolesław zgodził się na powrót brata do Polski. Obiecał, że włos mu z głowy nie spadnie. Wkrótce jednak rozkazał go pojmać i pozbawić oczu. Karę oślepienia stosowano bardzo często. Według niektórych przekazów również palatyn Sieciech został pozbawiony oczu. Bolesław jednak złamał dane bratu słowo - niektórzy kronikarze twierdzą, że w ogóle nie zamierzał go dotrzymywać, a to dla władcy było najcięższym grzechem. Bolesław dopuścił się krzywoprzysięstwa. To prawdopodobnie wtedy zrodził się jego przydomek i zaczęto mówić na niego Krzywousty.

Bolesław Krzywousty

PRZYDOMEK

Rządy Bolesława Krzywoustego

Gdy Bolesław Krzywousty został jedynym władcą kraju rozpoczął starania o odzyskanie Pomorza Gdańskiego i Zachodniego, ponieważ te tereny nie należały do Polski. Poprzedni władcy utracili je. Pomorze Gdańskie Bolesław podbił około 1116 roku. Dłużej broniło się Pomorze Zachodnie - aż do 1122r. Dzięki podporządkowaniu sobie tych terenów, Bolesław mógł zaprowadzić tam chrześcijaństwo, ponieważ gdy te krainy oderwały się od granic Polski i utworzyły niezależne księstwa, porzuciły wiarę chrześcijańską. Co oznacza, że na początku XII wieku mieszkańcy tych terenów byli poganami. Dzięki staraniom Bolesława Krzywoustego wielu z nich przyjęło chrzest, a granice państwa polskiego przybrały kształt taki, jak za czasów Mieszka I.

Podporządkowanie Pomorza Gdańskiego i Zachodniego

Zaprowadzenie Chrześcijaństwa

Zakładanie nowych miast

TESTAMENT KRZYWOUSTEGO

Bolesław Krzywousty miał kilku synów. Nie chciał, aby po jego śmierci walczyli oni ze sobą o władzę, tak jak on ze Zbigniewem, dlatego ogłosił testament. Dziś popularne już słowo, wtedy dokument rzadziej spotykany. Spisany testament obowiązywać miał po śmierci osoby, która go spisała. Zgodnie z nim władca podzielił kraj na dzielnice, a każdy z synów, żeby było sprawiedliwie, otrzymał jedną z nich. Bolesław ustanowił też zasadę senioratu. To znaczy, że najstarszy z braci był SENIOREM, a pozostali JUNIORAMI. Młodsi bracia musieli być posłuszni starszemu. To tylko on miał prawo wypowiedzieć wojnę w imieniu całego kraju oraz bić własną monetę. Pozostali bracia sprawowali rządy na terenach swojej dzielnicy. Nie wszystko jednak poszło po myśli Bolesława Krzywoustego. W wyniku tego podziału rozpoczął się długoletni okres tzw. rozbicia dzielnicowego, co ściągnęło na państwo polskie olbrzymie problemy. Sami synowie Bolesława wkrótce po śmierci ojca zaczęli toczyć wojny o władzę. Książę nie uchronił swojego państwa przed wojnami domowymi.

1. Przerysuj do zeszytu krzyżówkę i rozwiąż ją. 2. Wyjaśnij znaczenie otrzymanego hasła. 3. Wymień uprawnienia seniora.

Dziękuję