Balladyna cz.1

Balladyna

Omawiamy dramat Juliusza Słowackiego

CZEGO BĘDZIEMY SIĘ UCZYLI

1. Omówimy świat przedstawiony w dramacie

2. Wyodrębnimy wątki

3. Zastanowimy się, jaką bohaterką jest Balladyna

4.Przypomnimy sobie cechy rodzajowe dramatu oraz cechy gatunkowe tragedii

Świat przedstawiony w "Balladynie"

Akcja dramatu rozgrywa się "Za czasów bajecznych, koło jeziora Gopła" - taki opis znajdziemy w tekście. Wskazuje on, że "Balladyna" to utwór baśniowy; znajdziemy w nim elementy fantastyczne i realistyczne.

bohaterowie realistyczni

Balladyna - tytułowa i główna bohaterka, córka Wdowy, siostra Aliny, pochodzi z prostego ludu, marzy o ślubie z księciem, ale potajemnie spotyka się z Grabcem - lokalnym hulaką Alina - siostra Balladyny, spokojna i pracowita dziewczyna, oddana matce; pagnie lepszego życia dla siebie, matki i sostry Wdowa - matka Aliny i Balladyny Kirkor - pan zamku, graf, poszukuje prostej, szlachetnej żony, poślubia Balladynę; obiecuje Pustelnikowi, że będzie walczył z Popielem IV Pustelnik - wygnany przez brata Popiel III - legendarny władca fon Kostryn - dowódca straży zamkowej, wspólnik Balladyny Grabiec - kochanek Balladyny, zamieniony w króla dzwonkowego z koroną Lecha pojawia się na przyjęciu w zamku Gralon - posłaniec, przywozi tajemniczą skrzynię od Kirkora dla Balladyny, zostaje zabity

bohaterowie fantastyczni

Goplana - pani jeziora Gopła, opiekunka przyrody, zakochana w Grabcu,ma magiczne moce, zamienia Grabca w płaczącą wierzbę, a następnie w dzwonkowego króla, jej poddanymi są Chochlik i Skierka

Skierka i Chochlik - leśne skrzaty, opiekunowie przyrody, słudzy Goplany

Świat fantastyczny przenika się ze światem realnym. To przez ingerencję Goplany w sprawy ludzi bohaterowie zostają uwikłani w tragiczne sytuacje. ZAPAMIĘTAJ? Goplana jest zakochana w Grabcu. On odrzuca jej uczucie, a do tego spotyka się z Balladyną. Pani jeziora uważa ją za złą dziewczynę. Chcąc pozbyć się rywalki, za pomocą czarów Skierki, sprowadza pod dach chaty Wdowy Kirkora. Kiedy graf nie wie, którą z dziewczyn wybrać, więc Skierka podpowiada Wdowie, aby o świcie urządzić konkurs zbierania malin.

Akt I 1. Spotkanie Kirkora z Pustelnikiem w celu zasięgnięcia rady dotyczącej ożenku. a) Sugestia starca – najlepiej szukać żony wśród prostego ludu. b) Uzasadnienie – własne doświadczenie Pustelnika (Popiela III) – został strącony z tronu przez brata, który także zamordował jego dzieci. c) Zdradzenie tajemnicy – Pustelnik ukrył cudowną koronę Lecha (prawdziwe insygnium władzy prawowitego władcy). d) Wyjaśnienie, w czym tkwi cudowność korony – jest darem jednego z trzech króli i została pobłogosławiona przez dzieciątko Jezus. e) Obietnica Kirkora – pomoc w odzyskaniu tronu. 2. Pojawienie się Filona szukającego idealnej kochanki. 3. Przebudzenie Goplany obserwowane przez jej sługi – Skierkę i Chochlika a) Opowieść nimfy – zakochała się w rybaku, który wpadł w przerębel i któremu uratowała życie. 4. Spotkanie Goplany z ukochanym – Grabcem. a) Niechęć Grabca do panny z mgły i galarety. b) Zdradzenie przez syna organisty imienia dziewczyny, z którą Grabiec się spotyka. c) Ucieczka młodzieńca przed Goplaną postrzeganą jako szatana żona. 5. Plan Goplany mający na celu zdobycie serca Grabca. a) Zadanie dla Skierki – spowodowanie wypadku powozu Kirkora w okolicy chatki Wdowy. b) Misja Chochlika – wodzenie Grabca po bagnach w celu uniemożliwienia mu spotkania z Balladyną. 6. Powrót Wdowy i jej córek do chaty po ciężkim dniu pracy w polu. a) Nieoczekiwany gość – hrabia Kirkor. b) Czary Skierki – zakochanie się hrabiego w obu córkach Wdowy. c) Pomysł na dokonanie wyboru żony. 7. Rozmowa sióstr. 8. Nocne spotkanie Balladyny z Grabcem

Akt II 1. Gniew Goplany na wieść o spotkaniu Grabca z Balladyną. a) Ukaranie Chochlika – zamknięcie w żabiej muszli. b) Zamienienie Grabca w wierzbę. 2. Pojawienie się sióstr – zawody w malinobraniu. a) Ukrycie się Goplany i Skierki w gąszczu leśnym. b) Zbieranie owoców przez dziewczęta. c) Spotkanie sióstr – pełen dzban Aliny i pusty Balladyny. d) Próba odebrania Alinie malin przez starszą siostrę. e) Zabójstwo, którego świadkiem jest Grabiec (zamieniony przez Goplanę w wierzbę). 3. Znalezienie zamordowanej Aliny przez Goplanę i Skierkę. a) Wysłanie duszka po Pustelnika. 4. Zakochanie się Filona, na skutek czarów Goplany, w martwej dziewczynie. 5. Przybycie Pustelnika i przeniesienie ciała Aliny do jego chatki. 6. Powrót Balladyny na miejsce zbrodni. a) Rozmowa z Goplaną, która się wcieliła w Alinę. b) Przepowiednia królowej Gopła. 7. Oczekiwanie Wdowy i Kirkora na powrót dziewcząt z lasu. 8. Powrót Balladyny z dzbanem pełnym malin. a) Ofiarowanie jej przez Kirkora zaręczynowego pierścienia. b) Kłamstwo Balladyny o ucieczce Aliny z jakimś młodzieńcem. c) Niezmywalna plama na czole zbrodniarki. 9. Przybycie swatów.

Akt III 1. Rozmowa wieśniaków przybyłych w pobliże spalonej chaty Wdowy. 2. Przybycie Grabca, któremu Goplana przywróciła postać ludzką. a) Żarty z syna organisty. 3. Rozstanie Kirkora z Balladyną z powodu jego tajemniczej misji. a) Obawy Balladyny, że Kirkor może odkryć prawdę o niej. b) Roztoczenie opieki nad grabinią przez dowódcę straży zamkowej Fon Kostryna. c) Pojawienie się matki i jej uwagi drażniące Balladynę. 4. Przepędzenie przybyłych pod zamek wieśniaków – dawnych znajomych Wdowy i jej córki. 5. Nakazanie matce powrotu do jej komnaty na wieży. 6. Przygotowania do uczty weselnej. 7. Kirkor w chatce Pustelnika. a) Pokazanie hrabiemu cudownej korony b) Rada starca, jak sprawdzić uczciwość Balladyny. 8. Pojawienie się Filona poszukującego mogiły Aliny. 9. Przybycie Balladyny (śledzonej przez Fon Kostryna) pragnącej z pomocą Pustelnika pozbyć się plamy na czole. a) Odkrycie przez starca przyczyny krwawego piętna. 10. Kradzież cudownej korony przez duszki leśne pod nieobecność Pustelnika modlącego się w intencji mieszkańców zatopionego miasta. a) Ofiarowanie korony przez Goplanę Grabcowi i jego przemiana w „króla dzwonkowego”. 11. Przybycie do zamku gońca ze skrzynią od Kirkora i poleceniem nieotwierania jej aż do jego powrotu. a) Gniew i podejrzliwość Balladyny. b) Zabicie gońca.

Akt IV 1. Uczta w zamku z udziałem Grabca w postaci króla. 2. Pojawienie się Wdowy a) Złość Balladyny. b) Wyrzeczenie się matki i przepędzenie jej. 3. Przybycie gońca od Kirkora. a) Wiadomość o pokonaniu Popiela IV i rezygnacji Kirkora z królowania na rzecz prawowitego władcy legitymującego się koroną Lecha. 4. Okrzyknięcie Grabca prawowitym królem. 5. Koncert Chochlika na fujarce wierzbowej na rozkaz nowego króla. a) Pieśń tajemniczych głosów. b) Omdlenie Balladyny. 6. Życzenie Grabca, aby przynieść maliny. a) Pojawienie się widzialnego tylko dla żony Kirkora ducha Aliny z dzbanem malin na głowie. b) Wyczucie przez gości woni malin. c) Kolejne zasłabnięcie Balladyny. 7. Spotkanie Kirkora z Pustelnikiem – planowanie odzyskania skradzionej korony. 8. Pojawienie się w lesie ślepej staruszki skarżącej się na złą córkę. a) Obietnica Pustelnika 9. Zabicie śpiącego w wieży zamkowej Grabca przez Balladynę z pomocą Fon Kostryna

Akt V 1. Pożegnanie przez Skierkę i Chochlika Goplany odlatującej z kluczem żurawi. 2. Wiadomość o śmierci Pustelnika powieszonego na drzewie. 3. Bitwa pod murami Gniezna między wojskami Kirkora a kupionymi przez Balladynę i Fon Kostryna rycerzami. 4. Przygotowanie przez Balladynę zatrutego noża. 5. Wieści z pola bitwy. a) Przejście przekupionych rycerzy Kirkora na stronę wroga i śmierć ich wodza. 6. Wiwaty na cześć Fon Kostryna. 7. Poselstwo z poddanej stolicy. a) Przyniesienie na tacy powitalnego chleba z solą. b) Prośba do Balladyny, by objęła tron. c) Pierwszy wyrok nowej władczyni. 8. Rozcięcie chleba zatrutym nożem i podanie Kostrynowi skażonej trucizną części bochna. 9. Przybycie królowej do stolicy. a) Zły znak na niebie.6 b) Powitanie władczyni. c) Zapowiedź Kanclerza dotycząca tradycyjnego sądu. 10. Śmierć otrutego Kostryna. 11. Przemówienie Balladyny. a) Zapowiedź przemiany i sprawiedliwych rządów. 12. Otwarcie i przebieg sądu. a) Wydanie przez królową trzech wyroków na zbrodniarzy winnych śmierci Kostryna, dziewczyny z nożem w piersi, starej kobiety. 13. Śmierć królowej w wyniku rażenia piorunem jako kara za dokonane zbrodnie.

Wątki w Balladynie