Klasa 4 Poznajemy warunki życia w wodzie.

PRZYRODA KL. IV

Wody słodkie

Wody powierzchniowe

WODY PŁYNĄCE(cieki wodne) --> rzeki --> strumienie --> potoki --> kanały śródlądowe

WODY STOJĄCE(zbiorniki wodne) --> jeziora --> bagna --> stawy

Odkrywamy warunki życia w wodzie i na lądzie.

L data.......................

T.Poznajemy warunki życia w wodzie

Cel lekcji:Poznam warunki życia w środowisku wodnym i przystosowania organizmów do życia w wodzie.

NaCoBeZu: Określę warunki życia w wodzie. Rozpoznam i nazwę organizmy żyjące w wodzie.

Środowisko wodne ma wielu mieszkańców. W rzekach i jeziorach żyją różne gatunki ryb, płazów i bezkręgowców oraz liczne wodne rośliny . W okolicy zbiorników wodnych spotkamy również gady, ptaki i ssaki, które chętnie poszukują tam pokarmu. Warunki życia w wodzie zmieniają się wolniej niż na lądzie. Zależą one głownie od zmian pór roku, a mniej - od pogody.

W wodzie panują inne warunki życia niż na lądzie. Woda ma mniejszą przejrzystość, mniejszą zawartość tlenu, bardziej stabilną temperaturę niż powietrze, nieustannie się porusza i stawia większy opór niż powietrze. Organizmy wodne mają jednak cechy umożliwiające im życie w tym środowisku.

Warunki panujące w wodzie są inne niż na lądzie:

W wodzie jest mniej tlenu, mniej światła i trudniej się poruszać.

Organizmy wodne mają cechy, które pozwalają im żyż w środowisku wodnym.

Warunki panujące w wodzie są inne niż na lądzie:

- mniejsza przejrzystość niż powietrza - mniejsza zawartość tlenu niż w powietrzu - woda nieustannie się porusza - woda stawia większy opór niż powietrze -temperatura nie zmienia się gwałtownie.

Woda ma mniejszą przejrzystość niż powietrze.

Mniejsza zawartość tlenu niż w powietrzu

Woda stawia większy opór niż powietrze.

Zwierzeta pokonują opór wody dzięki opływowemu kształtowi ciała /większość ryb, foki, delfiny, pingwiny/.

Podobne funkcję spełnia śluz pokrywający skórę niektórych zwierząt - ciało jest gładkie i śliskie.

Przystosowania ryb do życia w wodzie

Wśród organizmów wodnych wielu z nas wymieni najpierw ryby. Niektóre żyją przy samym dnie, a inne doskonale poruszają się w toni wodnej. Dzięki swojej budowie - zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej - są doskonale przystosowane do życia w wodzie.

1. Opływowy kształt ciała. 2. Ciało pokryte łuskami i śluzem 3. Płetwy - narząd ruchu. 4. Linia naboczna. 5. Skrzela - narząd oddechowy. 6. Pęcherz pławny.

Za co odpowiadają płetwy?

Sprawne poruszanie się w wodzie umożliwiają płetwy- ma je wiele zwierząt, w tym wszystkie ryby.

Płetwy odpowiadają za:utrzymanie ryby w odpowiednim położeniu, sterowanie ruchem: - wykonywanie zwrotów, - pływanie do tyłu, - zatrzymywanie się.

Za co odpowiadają płetwy?

Główną siłą napędową ryb są ruchy tułowia i silnie umięśnionego ogona.

Na całej lewej stronie w zeszycie narysuj rybę.Podpisz wszystkie płetwy.

Woda nieustannie się porusza

Ruch wody widać w rzekach, strumieniach i potokach - woda płynie w jednym kierunku.Organizmy musiały się przystosować do ciągłego ruchu wody: rośliny zanurzone w wodzie są wiotkie i bardzo delikatne np. wywłócznik. mają nitkowate i postrzępione liście i cienkie, elastyczne, odporne na rozerwanie łodygi.

Wywłócznik kłosowy

Chlorella- glon należący do zielenic

rozwielitka- dafnia- wchodzi w skład planktonu

pijawki mają przyssawki

Łodygi są cienkie i elastyczne – tak zbudowane łodygi nie stawiają oporu, lecz łatwo poddają się ruchom wody, dzięki czemu nie są przez nią niszczone. Widlasto rozgałęziające się liście – taka budowa liści sprawia, że nie stawiają one oporu i woda swobodnie przepływa pomiędzy ich elementami, dzięki czemu nie są przez nią niszczone. Na okres zimowy opada na dno zbiornika – temperatura wody przy dnie wynosi ok. 4°C, dzięki czemu roślina może przetrwać zimę.

Łodygi są cienkie i elastyczne – tak zbudowane łodygi nie stawiają oporu, lecz łatwo poddają się ruchom wody, dzięki czemu nie są przez nią niszczone. Widlasto rozgałęziające się liście – taka budowa liści sprawia, że nie stawiają one oporu i woda swobodnie przepływa pomiędzy ich elementami, dzięki czemu nie są przez nią niszczone. Na okres zimowy opada na dno zbiornika – temperatura wody przy dnie wynosi ok. 4°C, dzięki czemu roślina może przetrwać zimę.

Linia naboczna to narząd odbierający informację o kierunku i sile ruchów wody.

Linia naboczna to narząd odbierający informację o kierunku i sile ruchów wody.

ABDFHK

CEGJLŁ

BFGHIK

ABDFHK

CEGJLŁ

BFGHIK

zapisz w zeszycie w/g wzoru

DELFIN Oddycha płucami. Porusza się za pomoca płetw. Wykorzystuje tlen atmosferyczny. Potrafi oprzeć się ruchom wody. itd ROZWIELITKA RYBA