Rozbiory Polski

ROZBIORY POLSKI

Dlaczego były rozbiory?

Przyczyn rozbiorów Polski można doszukać się już w XVII wieku. Wtedy Polska prowadziła wojny z Rosją, Turcją i Szwecją oraz powstanie Chmielnickiego.W państwie władza monarchów była słaba, król nie mógł utrzymać zawodowej armii, nie było szansy na reformy, wybuchały bunty. Skutkami tych wojen było zaprzestanie rozwoju gospodarczego. Spalone wsie, zniszczone plony pozbawiły utrzymania chłopów oraz załamały gospodarkę rolną. Miasta były palone, grabione, przez co tamtejsza ludność często emigrowała lub zaczynała uprawiać rolę. Jest to bilans XVII wieku, choć początki kolejnego też nie były dobre. Wtedy to nastąpiła wojna północna przeciw Szwecji. Choć Polska oficjalnie nie brała w niej udziału to jej losy toczyły się na ziemiach polskich, przez co po wojnie zostały tylko same zniszczenia. Wtedy też zawiązała się konfederacja, która władze w kraju oddała królowi Szwecji Karolowi XII. Dopiero pierwszy rozbiór Polski i protekcja Rosjan „przywróciła” nam władze w kraju.Rosja, Austria i Prusy które w szybkim tempie stały się mocarstwami europejskimi, przez przeprowadzenie niezbędnych reform skarbowych, wojskowych i administracyjnych, stały się sprawnymi państwami z silną władzą królewską. Przez swoje wpływy mocarstwa próbowały utrzymać w Polsce chaos i nie dopuścić do reform.

Mapa rozbiorów

I ROZBIÓR POLSKI

5 sierpnia 1772 r. Austria, Prusy i Rosja podpisały traktat w Petersburgu, na mocy którego dokonały I rozbioru Polski. Swoje działania uzasadniały koniecznością doprowadzenia „do pokoju i porządku” w Rzeczypospolitej, po tym, jak zawładnął nią „duch fakcyjny” (rywalizacja między różnymi grupami interesu) i nastąpił „całkowity rozkład państwa”. Miesiąc później wojska sąsiadów przekroczyły granice Korony i Litwy, nie napotykając większego oporu. W niespełna sześć dni Rzeczpospolita utraciła 30 proc. terytorium i 35 proc. ludności.

II ROZBIÓR POLSKI

23 lipca 1792 – przystąpienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Targowicy 23 stycznia 1793 – podpisanie przez Rosję i Prusy aktu drugiego rozbioru Rzeczypospolitej 17 czerwca-23 listopada 1793 – ostatni sejm Rzeczypospolitej w Grodnie Od 17 czerwca do 23 listopada 1793 r. na zamku w Grodnie odbywał się ostatni i jeden z najbardziej burzliwych sejmów Rzeczypospolitej. Szlachta zatwierdziła na nim drugi rozbiór, w wyniku którego państwo polskie skurczyło się do –„kraju wielkości królewskiego kapelusza”. W Grodnie posłowie unieważnili ponadto reformy Sejmu Wielkiego oraz Konstytucję 3 maja, uchwalili szereg nowych ustaw i podpisali przymierze z Rosją.

III ROZBIÓR POLSKI

Trzeci rozbiór był rezultatem m.in. kryzysu wewnętrznego i ekspansywnych działań mocarstw ościennych, bezpośrednio jednak wynikiem nieudanego powstania kościuszkowskiego i przegranej wojny Polski z Rosją i Prusami.Rosji przypadły wszystkie ziemie na wschód od Niemna i Bugu (120 tys. km2). Na zabranych terenach utworzono gubernie: wołyńską ze stolicą w Izasławiu, grodzieńska, mińska oraz litewską z siedzibą w Wilnie. Otrzymała największy powierzchniowo obszar. Austria jako główny inicjator trzeciego rozbioru a także w ramach rekompensaty za straty w wojnie z rewolucyjną Francją zajęła Lubelszczyznę. Zaanektowała także resztę Małopolski z Krakowem, część Podlasia i Mazowsza. Otrzymała tereny najliczniej zaludnione. Prusom przypadła najmniejsza zdobycz. Musiały zadowolić się częścią Podlasia, Mazowsza z Warszawą i Żmudzi, za to były to tereny o rozwiniętej infrastrukturze.

Król Stanisław II August Poniatowski opuścił Warszawę i w asyście dragonów rosyjskich udał się do Grodna, pod opiekę i nadzór namiestnika rosyjskiego, po czym abdykował 25 listopada 1795 roku na rzecz Rosji. Stanisław August Poniatowski zmarł w Petersburgu 12 lutego 1798 roku.

Dziękuję za uwagę!Stanisław Gładki klasa IV