Upadek i odbudowa państwa pierwszych Piastów

Temat: Upadek i odbudowa państwa pierwszych Piastów.

Wyk. Olga Maruszewska-Tupacz

Szybka powtórka

• Jak przebiegały rządy Bolesława Chrobrego?

• Jak skończyła się wyprawa św. Wojciecha?

• Jakie były przyczyny i skutki zjazdu gnieźnieńskiego?

Kto po Chrobrym?

Spójrz na drzewo genealogiczne. Bolesław Chrobry miał trzech synów: Bezpryma, Mieszka i Ottona. Ten ostatni zawdzięcza imię Ottonowi III - cesarzowi niemieckiemu. Bezprym, najstarszy z braci, z niewiadomych dzisiaj przyczyn został odsunięty od dziedziczenia tronu. W późniejszych latach będzie spiskował z młodszym bratem Ottonem w celu pozbawienia władzy Mieszka. Później jednak Otton porozumiał się z Mieszkiem i obaj bracia doprowadzili do śmierci Bezpryma. Bezprym zapisał się w polskiej historii jako bardzo okrutny władca. Mieszko zaś koronował się w 1025 roku. W tym samym roku, w którym koronował się i zmarł jego ojciec Bolesław Chrobry. Za żonę pojął niemiecką księżniczkę Rychezę, która była siostrzenicą Ottona III - tego samego cesarza, który w 1000 r. przybył do Gniezna na pielgrzymkę do grobu św. Wojciecha.

Panowanie Mieszka II

Mieszko II początkowo próbował kontynuować politykę ojca. Toczył walki z cesarstwem niemieckim, starał się wzmocnić państwo, wzmocnić Kościół. Jednak jak wiesz wojny, które rozpoczął Bolesław Chrobry, miały dla państwa także i złe skutki. Jego następcy musieli zmagać się z wrogo nastawionymi sąsiadami, którzy chcieli odebrać utracone ziemie. W takiej sytuacji znalazł się Mieszko II. Stanął naprzeciw ogromnemu zagrożeniu. Oto z zachodu cesarstwo, ze wschodu Ruś uderzyły niemal jednocześnie. W 1031 roku Mieszko nie zdołał odeprzeć ataku tych państw. W efekcie utracił Milsko, Łużyce, Grody Czerwieńskie, czyli wszystkie te tereny, które jego ojciec włączył w granice swego państwa. Mieszko II utracił też wpływy w Czechach, na Morawach i Słowacji. Tę sytuację wykorzystał Bezprym. Zmusił Mieszka II do ucieczki z kraju. Sam objął władzę, ale się nie koronował. Odesłał insygnia królewskie - berło, jabłko królewskie i koronę, wykonane ze szczerego złota, do cesarza. Bezprym został zamordowany. Mieszko powrócił do kraju, ale nigdy nie odzyskał straconej korony. Zmarł w 1034 roku.

Co dalej?

• Bunt
• Zamęt
• Utrata kolejnych ziem
• Syn Mieszka musi uciekać z kraju

Gniezno i Poznań

• Po śmierci Mieszka w kraju doszło do kryzysu. Ludzie z powrotem zaczęli czcić pogańskich bożków w ten sposób odchodząc od religii chrześcijańskiej. Tak oderwało się Pomorze Gdańskie oraz Mazowsze.

Następca tronu, Kazimierz musiał uciekać z kraju. Tę sytuację wykorzystali nasi sąsiedzi. Czesi na czele z księciem Brzetysławem w 1038 roku najechali na Wielkopolskę. Doszczętnie zniszczyli Poznań oraz Gniezno. Wykradzione zostały też relikwie świętego Wojciecha. Do swojego kraju przyłączyli też historyczny Śląsk - dzisiejsze tereny Dolnego Śląska, czyli Wrocławia i okolic. Państwo prawie upadło.

Pomorze Gdańskie

Mazowsze

Śląsk

Kazimierz Odnowiciel

- Syn Mieszka II - Miał być duchownym - Musiał uciekać z kraju po śmierci ojca - schronił się na dworze cesarza niemieckiego - Nie koronował się

Kazimierz Odnowiciel wracający do Polski – obraz Wojciecha Gersona przedstawiający powrót do Polski księcia Kazimierza Odnowiciela.

Data 1

Data 2

Kazimierz Odnowiciel

Kazimierz wrócił do Polski. Z pomocą niemieckiego cesarza zdobył główne krainy polskie - Wielkopolskę i Małopolskę. Zniszczone przez księcia Brzetysława Gniezno nie mogło pełnić już roli najważniejszego grodu. Główną siedzibą Kazimierza stał się więc Kraków. W następnych latach Kazimierz odzyskuje Mazowsze, Pomorze Gdańskie oraz Śląsk. Wzmocnił pozycję chrześcijaństwa - odbudował biskupstwa, wzniósł nowe kościoły. Kazimierzowi jednak nie udało się odzyskać straconej niegdyś korony i koronować się na króla Polski. Dzięki tym zasługom na kartach historii zapisał się jako ten, który odbudował państwo polskie - Kazimierz Odnowiciel.

Odzyskanie Mazowsza, Pomorza Gdańskiego i Śląska

Odbudował biskupstwa, wznosił nowe kościoły

Kraków staje się siedzibą księcia

Bolesław II Śmiały (Szczodry)

• Najstarszy syn Kazimierza Odnowiciela
• Był hojny dla tych, którzy go wspierali
• -Wplątywał się w liczne konflikty - był bardzo nerwowy
• Koronował się w 1076 r.

Bolesław pragnął uniezależnić swoje państwo od sąsiadów. Podejmował wiele wypraw wojennych - przyłączył w granice znów Grody Czerwieńskie. Odnajdź je na mapie.

Przypomnij sobie konflikt papieża Grzegorza VII i Henryka IV

Spór o inwestyturę

Książę Bolesław poparł papieża, dzięki temu on zgodził się na przywrócenie ARCYbiskupstwa w Gnieźnie

Otwarta droga do koronacji! 1076 - Koronacja Bolesława Śmiałego.

Animacja, którą obejrzałeś to legenda. A jak wiesz w legendach nie wszystko jest prawdziwe. Faktem jest, że święty Stanisław stanął na czele buntu zorganizowanego przeciwko Bolesławowi Śmiałemu. Ale nieprawdą jest, że poniósł śmierć, polegającą na odcięciu jego członków - rąk, nóg, nosa, uszu. Nieprawdą więc jest, że to ciało po śmierci w cudowny sposób się zrosło. W tamtym czasie bardzo często powtarzano tę legendę, bo miała pokazywać, że tak, jak ciało świętego, zrosną, zjednoczą się polskie ziemie. Dzięki badaniom przeprowadzonym w XX wieku wiemy, że święty Stanisław zginął od uderzenia w tył czaszki. Bolesław Śmiały niestety musiał zapłacić za swoje czyny - musiał uciekać. Schronił się na Węgrzech, a tron przejął jego młodszy brat Władysław Herman.

Obejrzyj filmik

* Zadanie dodatkowe Oceń, który z potomków Bolesława Chrobrego: Mieszko II, Kazimierz Odnowiciel czy Bolesław Śmiały; ma Twoim zdaniem największe zasługi w pokonaniu kryzysu państwa polskiego w XI wieku. Uzasadnij swoje zdanie. Przygotuj pisemną odpowiedź.