Klasa V-Organizacja i chemizm życia

KLASA V-powtórzenie

Organizacja i chemizm życia

PODSTAWA PROGRAMOWA

Spis treści-wymagania z podstawy programowej

I.1.

I.2.

I.3.

I.4.

I.5.

I.6.

I.7.

I.8.

I.

Organizacja i chemizm życia

I.1. Hierarchiczna budowa organizmów

Organizm wielokomórkowy zwierzęcy

komórka --> tkanka --> narząd --> układ narządów --> organizm

komórka zwierzęca--> tkanka poprzecznie prążkowana serca --> serce --> układ krwionośny-->

Organizm wielokomórkowy roślinny

komórka --> tkanka --> organ --> system --> organizm

komórka roślinna--> tkanka miękiszowa --> liść --> system pędowy -->

I.2. Pierwiastki budujące ciało organizmów

makroelementy-występują w organizmie w dużych ilościach

węgiel

tlen

fosfor

magnez

azot

wodór

wapń

potas

sód

siarka

mikroelementy-występują w organizmie w bardzo małych ilościach, ale są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu

miedź

cynk

jod

bor

żelazo

I.3. Związki chemiczne wystepujące w organizmie:

• cukry - węglowodany
• tłuszcze - lipidy
• białka
• kwasy nukleinowe
• sole mineralne
• woda

I.4. Komórka roślinna

pod mikroskopem

schemat

I.4. Komórka zwierzęca

pod mikroskopem

schemat

I.4. Komórka bakteryjna

schemat

I.4. Komórka grzybowa

schemat

I.4. Elementy komórki (organella)

ŚCIANA KOMÓRKOWA

JĄDRO KOMÓRKOWE

• zawiera i chroni materiał genetyczny
• kieruje wszystkimi procesami w komórce

• zawiera i chroni materiał genetyczny
• kieruje wszystkimi procesami w komórce

I.4. Elementy komórki (organella)

MITOCHONDRIUM

BŁONA KOMÓRKOWA

• centrum energetyczne komórki
• zachodzą tu etapy oddychania tlenowego

• oddziela komórkę od otoczenia
• selektywnie przepuszcza substancje

I.4. Elementy komórki (organella)

WODNICZKA (WAKUOLA)

RYBOSOMY

• wytwarzanie białek

• postać pęcherzyka
• u roślin: jedna duża - trawi, gromadzi substancje niepotrzebne i usuwa je
• u zwierząt: kilka małych - usuwanie nadmiernej ilości wody

I.4. Elementy komórki (organella)

CYTOZOL

CHLOROPLAST

• zachodzi tu fotosynteza

• galaretowata substancja
• wypełnia wnętrze komórki
• zachodzą w niej ważne procesy życiowe

istnieją bakterie samożywne

I.5. Porównanie budowy rodzajów komórek:

Uwzględniamy organella, które są obecne albo ich nie ma w danym typie komórki

I.6. Proces fotosyntezy

PRODUKTY

SUBSTRATY

dwutlenek węgla CO2

substancje pokarmowe (glukoza)

tlen O2

woda H2O

chloroplasty (chlorofil)

I.6. Proces fotosyntezy

Czynniki wpływające na intensywność fotosyntezy:

• stężenie CO2
• temperatura
• woda
• nasłonecznienie

I.7. Oddychanie tlenowe

PRODUKTY

SUBSTRATY

energia

tlen O2

dwutlenek węgla CO2

substancje pokarmowe (glukoza)

mitochondrium

woda H2O

DUŻA ilość energii

I.7. Oddychanie beztlenowe-fermentacja alkoholowa

PRODUKTY

energia

SUBSTRATY

CYTOZOL

glukoza

dwutlenek węgla CO2

MAŁA ilość energii

alkohol etylowy

fermentacja mlekowa --> kwas mlekowy

I.8. Czynności życiowe organizmów

I.8. Czynności życiowe organizmów