Klasa 4 dział III

Wojny i upadek rzeczypospolitej

dział III

Opracowała: Aleksandra Stefaniuk

Spis treści:

Legiony Polskie i hymn narodowy

Jan Zamoyski i złoty wiek Polski

Romuald Traugutt i powstanie styczniowe

XVII wiek - stulecie wojen

Tadeusz Kościuszko na czele powstania

Maria Skłodowska-Curie - polska noblistka

Powtórzenie wiadomości

.01

TEMAT:

Jan Zamoyski i złoty wiek Polski.

Subtitle

Złoty wiek Polski

Ważne:

Okres rzadów ostatnich Jagiellonów - Zygmunta I Starego i Zygmunta II Augusta nazywamy złotym wiekiem w dziejach Rzeczypospolitej.

- państwo polsko-litewskie stało się bogatym, silnym krajem; - ostatecznie pokonaliśmy zakon krzyżacki -> dostęp do morza -> sprzedaż zboża do wielu krajów Europy ("Polska spichlerzem Europy"); - rozkwit polskiej kultury: pierwsze dzieła literackie w języku polskim; - rozwój architektury.

Jan Zamoyski - kanclerz i hetman

Po bezpotomnej śmierci Zygmunta II Augusta zdecydowano, że każdego następnego króla będzie wybierała szlachta . Jednym z takich władców był węgierski książę Stefan Batory.Jego najbliższym współpracownikiem został Jan Zamoyski (1542-1605).

Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich dzieci chowanie

kanclerz

najważniejszy urząd w dawnej Polsce; odpowiadał on dzisiejszej funkcji premiera i ministra spraw zagranicznych

hetman

najwyższy dowódca wojskowy

zadbał o dobre przygotowanie wojska Rzeczypospolitej z Cesarstwem Rosyjskim

Z A M O Ś Ć

.02

TEMAT:

XVII wiek - stulecie wojen.

XVII w. - wiek wojen

W XVII w. sytuacja pastwa polskiego uległa pogorszeniu - Rzeczpospolita popadła w konflikty z sąsiadami: - Szwecją; - Rosją ; - Turcją.

Wojny ze Szwecją

Powodem konfliktu między Polską i Szwecją było dążenie do zdobycia przewagi nad Morzem Bałtyckim. Kontrola nad portami umożliwiała czerpanie zyskówz odbywającego się w nich handlu (drogą morską przebiegał szlak handlowy z Europy do Rosji). W XVII wieku Szwedzi trzykrotnie najeżdżali na Rzeczpospolitą.

Potop szwedzki

Potop szwedzki 1655 –1660, charakter walk został nazwany potopem dlatego że obce wojska w krótkim czasie zdobyły duży obszar Rzeczypospolitej („zalały”kraj). Cześć szlachty, która powinna bronić króla i kraju poddała się bez walki. Opór stawiali chłopi, mieszczanie i drobna szlachta. Wojsko polskie pod dowództwem Stefana Czarneckiego walczyło z Szwedami wojnę podjazdową (atakowanie mniejszych oddziałów wroga, strona słabsza unika rozstrzygającej bitwy).

Obrona klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie –koniec 1655 roku; na czele obrońców stał przeor Augustyn Kordecki (zwycięstwo Polaków). Wojna trwała do 1660 roku -podpisanie pokoju w Oliwie –Szwedzi opuścili terytorium Polski, która jednak utraciła część ziem.

Wojny z Turcją

W XVII wieku zagrożeniem dla Rzeczypospolitej była również Turcja (bitwy 1672 Kamieniec Podolski, 1673 Chocim). Armia turecka, którą dowodził wielki wezyr (naczelny wódz wojsk tureckich) w 1683 roku dociera do Austrii i zagraża Wiedniowi Cesarz prosi o pomoc króla Jana III Sobieskiego Król ruszaz odsieczą (zbrojnąpomocą dla oblężonego miasta), odnosi 12 września 1683 roku zwycięstwo nad armia turecką. Potęga turecka zostaje złamana - król polski zatrzymuje pochód Turków na Europę.

Husaria

Skutki wojen w XVII w.

1. utrata częściziem oraz zniszczenie kraju 2. szerzyły się epidemie a najbiedniejsi cierpieli głód 3. z Polski zostały wywiezione liczne kosztowności i dzieła sztuki 4. szlachta polska , która zubożała chętnie przyjmowała pieniądze od obcych państw działając na niekorzyść kraju 5. wojny osłabiły pozycję Polski w Europie, wzmacniały się za to państwa z nią sąsiadujące

.03

TEMAT:

Tadeusz Kościuszko na czele powstania.

Prezentacja:

Thanks for your attention

Any questions?