Witold Lutosławski

Witold Lutosławski

zycie Witolda

Pochodził z rodziny ziemiańskiej herbu Jelita mającej swą posiadłość w Drozdowie k. Łomży. Choć wychowany głównie przez matkę, wzrastał jednak w środowisku rodziny ze strony ojca.Ziemianie, księża, filozofowie, chemicy i komentatorzy Platona. Rodzina Lutosławskich obfitowała zawsze w nietuzinkowe osobowości. Jego zainteresowanie muzyką miało swe korzenie w dzieciństwie i tradycji rodzinnego muzykowania. Komponował już w wieku 9 lat - w 1922 napisał Preludium na fortepian. Później uczył się gry na skrzypcach u Lidii Kmitowej i gry na fortepianie oraz uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. W 1928 rozpoczął naukę kompozycji u Witolda Maliszewskiego. W 1931 zdał w „Batorym” maturę, po czym podjął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim – przerwane po roku z powodu nadmiaru zajęć w konserwatorium. Tam podjął studia w klasie kompozycji pod kierunkiem W. Maliszewskiego i fortepianu u Jerzego Lefelda – ukończył je w 1937

Na początku II wojny światowej walczył jako żołnierz przeciwko Niemcom – był radiotelegrafistą. Po ucieczce z niewoli wrócił do Warszawy. W czasie okupacji zarabiał na życie grając w warszawskich kawiarniach, najdłużej z Andrzejem Panufnikiem. Uczestniczył też w tajnych koncertach w domach prywatnych. Z Eugenią Umińską zbierali fundusze na pomoc dla ukrywających się artystów, m.in. dla Władysława Szpilmana.

Bezpośrednio po wojnie Lutosławski podjął pracę w Polskim Radiu, a także włączył się w odbudowę życia muzycznego. Od 1945 działał we władzach Związku Kompozytorów Polskich, z czego wycofał się w 1948, nie akceptując coraz większych wpływów socrealizmu.

W latach 50. zarabiał na życie komponując muzykę teatralną i radiową oraz piosenki. W czasach stalinowskich były to piosenki masowe, a później taneczne (walce, fokstroty, tanga), które podpisywał pseudonimem „Derwid”. Namówiony przez Władysława Szpilmana, skomponował 35 piosenek tanecznych – fokstrotów, walców, tang i slowfoxów, z których kilka wyróżniono w plebiscycie „Radiowej piosenki miesiąca”. Piosenki przez niego napisane wykonywali m.in.: Olgierd Buczek, Mieczysław Fogg, Ludmiła Jakubczak, Kalina Jędrusik (szwagierka kompozytora, gdyż była żoną S. Dygata), Jerzy Michotek, Sława Przybylska, Hanna Rek, Irena Santor, Rena Rolska, Violetta Villas.

Kompozycje Witolda

Utwory orkiestrowe Wariacje symfoniczne (1936–1939) I Symfonia (1941–1947) Uwertura na instrumenty smyczkowe (1949) Mała suita, na orkiestrę kameralną (1950) Koncert na orkiestrę (1950–1954) Musique funèbre (Muzyka żałobna), na orkiestrę smyczkową (1954–1958) Trzy postludia na orkiestrę (1958–1963) Jeux vénitiens (Gry weneckie) (1960–1961) II Symfonia (1965–1967) Livre pour orchestre (1968) Preludia i fuga, na instrumenty smyczkowe (1970–1972) Mi-Parti (1978–1979) Novelette (1978–1979) III Symfonia (1981–1983) Chain I (Łańcuch I) na zespół kameralny (1983) Chain III, for orchestra (1986) IV Symfonia (1988–1992) Fanfare for Louisville, na instrumenty dęte i perkusję (1985) Prelude for G.M.S.D., na orkiestrę (1989) Interludium na orkiestrę (1989)

Utwory na instrument solo i orkiestrę Koncert wiolonczelowy (1969–1970) Koncert podwójny na obój i harfę (1979–1980) Chain II, dialog na skrzypce i orkiestrę (1984–1985) Koncert fortepianowy (1987–1988) opracowania utworów kameralnych na orkiestrę: Preludia taneczne, na klarnet i orkiestrę kameralną (1955) Wariacje na temat Paganiniego, na fortepian i orkiestrę (1978) Grave, na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową (1981) Partita, na skrzypce i orkiestrę (1989) Utwory kameralne Sonata na fortepian (1934) Wariacje na temat Paganiniego na 2 fortepiany (1941) Melodie ludowe na fortepian (1945) Recitativo e Arioso, na skrzypce i fortepian (1951) Bukoliki na fortepian (1952) Trzy utwory dla młodzieży na fortepian (1953) Preludia taneczne, na klarnet i fortepian (1954) Kwartet smyczkowy (1964) Epitafium na obój i fortepian (1979) Grave, na wiolonczelę i fortepian (1981) Mini Overture, na kwintet dęty (1982) Partita, na skrzypce i fortepian (1984) Slides, na zespół kameralny (1988) Subito, na skrzypce i fortepian (1992)

Utwory wokalne Lacrimosa (fragment Requiem; 1937) Tryptyk śląski, na sopran i orkiestrę (1951) Pięć pieśni do słów K. Iłłakowiczówny na sopran i fortepian lub orkiestrę (1957; 1958) Trois poèmes d’Henri Michaux, na chór i orkiestrę (1961–1963) Paroles tissées, na tenor i orkiestrę kameralną (1965) Les Espaces du Sommeil, na baryton i orkiestrę (1975) Chantefleurs et Chantefables, na sopran i orkiestrę (1989–1990)[29] Pieśni walki podziemnej (1942–1944) Dwadzieścia kolęd, (1946) Piosenki M.in. Cyrk jedzie, Filipinka modna, Nie dla nas już, Nie oczekuję dziś nikogo („Piosenka miesiąca”), Warszawski dorożkarz – sygnowane pseudonimem „Derwid” Ponad 40 piosenek dla dzieci, m.in. Spóźniony słowik, O Panu Tralalińskim, cykl piosenek Słomkowy łańcuszek Około 10 pieśni masowych, m.in. Nowa Huta