ZJAWISKO MATYLDY

Odebranie zasług czyli

Zjawisko matyldy

Niedocenione kobiety nauki

efekt mateusza

Termin ten został spopularyzowany przez amerykańskiego socjologa - Roberta K. Mertona.

"Albowiem wszelkiemu mającemu będzie dano, i dobrze obfitować będzie, a temu, który nie ma, i to, co się zda mieć, będzie wzięte od niego".

Mat25:29

Efekt matyldy

Jest to teoria zajmująca się dyskryminacją ze względu na płeć w świecie nauki. W ciągu 120 lat mężczyźni zdobyli 817 nagród Nobla, kobiety natomiast - 47.

Teoria ta została opublikowana w 1993 roku przez Margaret W. Rossiter. Wygłoszo ją w sprzeciwie do odrzuconych odkryć i badań, których dokonały kobiety. Z powodu, że mężczyźni mają społeczną przewagę - genialne kobiety kończą bez uznania na jakie zasługują.

Matilda Joslyn Gage

Aktywistka, wolnomyślicielka, pisarka i pionierka amerykańskiej socjologii.

Współautorka Deklaracji Praw Kobiet, przedstawionej 4 lipca 1876 r. w Filadelfii.

To właśnie na jej cześć Margaret W. Rossiter nazwała swoją teorię.

JOCELYN BELL BURNELL

• 1965 r. uzyskała licencjat z fizyki na Uniwesytecie w Glasgow
• 1969 r. obroniła doktorat z radioastronomii w Cambridge

Podczas swojej pracy nad doktoratem przyczyniła się do odkrycia pulsarów. Noblem nagrodzono za to wyłącznie Anthonyego Hewisha i Martina Ryle'a.

Chien-shiung Wu

• Nazywana chińską Madame Curie
• Jej współpracownicy nadali jej przydomek - Smocza dama
• W 1957 r. wykonała eksperyment pokazujący, że w rozpadzie beta łamana jest parzystość - nagrodę otrzymali za to Tsung-Dao Lee i Chen Ning Yang, co dla wielu badaczy było niemal skandalem
• W 1978 r., jako pierwsza osoba na świecie, otrzymała Nagrodę Wolfa z fizyki

lise meitner

• Była to druga kobieta z doktoratem na Uniwersytecie Wiedeńskim
• Wraz z Otto Hahn'em opisała odkrycie nowego pierwiastka - Proaktynu
• Samodzielnie odkryła łańcuchową reakcję rozszczepienia, nagrodę przyznano natomiast Otto Hahnowi

Rosalind Franklin

• Podczas pracy w King's College pracowała nad DNA
• Wykonane przez nią zdjęcie DNA potwierdziło jej teorię o tym, że ma ono strukturę podwójnej helisy
• Nagrodę za to odkrycie przyznano Francisowi Crickowi, Jamesowi Watsonowi i Maurice’owi Wilkinsowi

Efekt matyldy obecnie

Mimo upływu lat termin ten wciąż pozostaje aktualny. W badaniu z 2016 roku tylko 26% ankietowanych Polaków uznało kobiety za predysponowane do pracy w nauce. Efektu nie uda się nam przełamać dopóki nie pokonamy stereotypów stawiających w roli badacza przede wszystkim mężczyzn.

Dziękujemy!

Joanna Sebastian, Paweł Miotke, Jakub Mallek, Monika Mikołajczak

Źródła

https://www.youtube.com/watch?v=4NCA2ABYv90&t=1s

https://businessinsider.com.pl/technologie/nauka/najbardziej-znane-kobiety-w-nauce/0t9h7l8

https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C413382%2Cprzelamujac-efekt-matyldy.html?fbclid=IwAR0IAha0CDEC46kQpL_FCxSzSn9B5YQmhA1xWsTdPhip7VQhuFeJfpGln6g