Historia wynalezienia lodówki

Historia wynalezienia lodówki.

Pierwsze, prymitywne lodówki znane już były przed naszą erą. Stanowiły je duże budowle, na które niestety przeciętny człowiek nie mógł sobie pozwolić. Bliższe dzisiejszej lodówce były rozwiązania zaproponowane przez Wikingów. Wewnątrz domu, z dala od ogniska kopali oni głęboki dół, a na jego dnie umieszczano lód lub śnieg. Kiedy dół zapełniono już żywnością, przysypywano go warstwą ziemi.

W roku 1748, na uniwersytecie w Glasgow, William Cullen prowadząc eksperymenty z odparowywaniem cieczy w próżni, dowiódł, że można obniżać temperaturę otoczenia, co prawda nie znalazł dla swego odkrycia praktycznego zastosowania, ale pierwszy krok został wykonany. W roku 1800 pojawił się po raz pierwszy termin lodówka (z ang. refrigerator). Jego autorem był inżynier z Marylandu (USA) Thomas Moore, który skonstruował pojemnik w postaci tuby z cedrowego drewna wypełnionej lodem i dodatkowo izolowanej futrem z królika, do transportu masła z Marylandu do Waszyngtonu, DC. Całość umieszczano w metalowym kontenerze. W roku 1805, amerykański wynalazca, inżynier i przedsiębiorca Olivier Evans przedstawił koncepcję maszyny do obniżania temperatury, ale dopiero Jacob Perkins w 1834 roku skonstruował model urządzenia, które można uznać za pra-chłodziarkę. Jako substancji chłodzącej, w cyklu parowania i sprężania, użył eteru.

Jacob Perkins

Z chwilą pojawienia się możliwości sztucznego wytarzania lodu, powstają specjalne szafki do jego przechowywania oraz schładzania żywności, stąd wywodzi się nazwa - lodówka.

Tanks

Zasady działania chłodni opublikował w 1871 roku niemiecki inżynier i wynalazca Carl von Linde, i już w tym samym roku zastosował swój system chłodzenia w browarze Spaten w Monachium, aby umożliwić produkcję piwa latem. Środkiem schładzającym był eter metylowy, lub amoniak.

W roku 1894 francuski zakonnik Abbé Marcel Audiffren opatentował swoje urządzenie do chłodzenia płynów (np. wina), po piętnastu latach w Ameryce Płn. koncern General Electric (GE) rozpoczyna sprzedaż Audiffrenu - drewnianej lodówki tegoż zakonnika. Produkowane we Francji urządzenie, GE oferuje w Ameryce za 1000 dolarów, kwotę pozwalającą wówczas na zakup dwóch aut!

Carl von Linde

Pierwsza elektryczna lodówka domowa, nosiła nazwę Domelre (DOMestic ELectric REfrigerator). Do sprzedaży została wprowadzona w Chicago w 1913 roku. Tak naprawdę, nie była to chłodziarka, jakie znamy obecnie, a tylko agregat chłodniczy przeznaczony do montażu na górze posiadanej już lodówki. Wewnątrz lodówki znajdował się parownik, który chłodził powietrze, natomiast silnik, sprężarka i skraplacz pozostawały na zewnątrz. Jako czynnik chłodniczy użyty został toksyczny dwutlenek siarki.

W roku 1918 na rynek trafia Kelvinator - pierwsza produkowana masowo lodówka. Wykonano ją z drewna, wyglądem przypominała szafkę sypialną z pojedynczymi drzwiczkami.

W tym samym roku wypuszczono lodówkę również w Niemczech. Amerykańska miała drewnianą obudowę, natomiast lodówka niemiecka (wyprodukowana przez firmę AEG), obudowana była ceramicznymi kaflami i była dostępna praktycznie tylko dla restauratorów, ponieważ kosztowała 1750 ówczesnych marek, czyli tyle, ile wiejska posiadłość.

Lodówkę z zamrażarką wynaleziono dopiero w 1939 roku. Pierwszą firmą, będącą prekursorem, która wprowadziła chłodziarki do domu przeciętnego człowieka, była firma Electrolux. Pierwszą polską lodówkę Mewa wyprodukowano we Wrocławiu w 1956 roku.

Arkadiusz Bieś