historia esse

Ruchoma czcionka Gutenberga

O tym jak z pozoru prosty wynalzek zrewolucjonizował cały świat

Dalej

Spis

O Gutenbergu

DRUKI

Prasa

Metody wykonania czcionek

Znaczenie

METODA DZIAŁANIA

źródła

Czcionka

O gutenbergu

• Johannes Gensfleisch urodził się około 1400 w Moguncji, a zmarł 3 lutego 1468 w tej samej miejscowości. Był on niemieckim rzemieślnikiem, złotnikiem i drukarzem, twórcą pierwszej przemysłowej metody druku na świecie.

WCZESNE ŻYCIE

Urodzony około 1400 r. w skromnej rodzinie kupieckiej w Moguncji, w Niemczech, Jan Gutenberg był trzecim synem swych rodziców, synem Friele Gensfleischa i jego drugiej żony Else Wirick Gutenberg, której późniejsze nazwisko panieńskie przyjął Jan. Niewiele jest rzetelnie zapisanych historii jego wczesnego życia, natomiast lokalne kroniki wskazują, że początkowo praktykował jako złotnik w Moguncji.

eksperymenty

Kiedy w 1428 r. w Moguncji wybuchła rewolta rzemieślnicza przeciwko klasie szlacheckiej, rodzina Jana Gutenberga została wygnana i osiedliła się w dzisiejszym Strasburgu, we Francji, gdzie rozpoczęły się jego eksperymenty z drukowaniem. Gutenberg doskonalił wówczas swoje niewielkie pojedyncze próby z czcionką. Jego pomysł, nieskończenie bardziej praktyczny niż rzeźbienie całych bloczków drewnianych do drukowania, sprawił, iż każda jego czcionka była pojedynczą literą lub znakiem. Tenże typ ruchomy był używany wprawdzie w Azji setki lat wcześniej, ale innowacją Gutenberga było opracowanie systemu odlewniczego i stopów metali, które ułatwiły produkcję na szeroką skalę.

POMYSŁY ZAWODOWE

Pomysł Gutenberga był prosty i genialny: wystarczyło podzielić tekst na najmniejsze części (np. na 26 liter alfabetu łacińskiego) i odpowiednio ustawić litery, tworząc w ten sposób nowy tekst. Wcześniej przez całe wieki kopiowano tekst albo przepisując go, albo wycinając całestronice w drewnie. Teraz wystarczyło wyciąć litery i można było stworzyć z nich dowolny tekst. Drugim pomysłem Gutenberga było zmienienie sposobu nanoszenia tuszu. Zamiast przyciskać papier do wyciętego bloku tekstu, Niemiec wykorzystał prasę do wyciskania wina i odciskał tekst na leżącym papierze za pomocą jednokrotnego silnego przyciśnięcia. Wcześniej położoną na tekście kartkę trzeba było długo pocierać, by tusz dobrze na niej się odbił. Zasługą prcy Gutenberga było również stworzenie prasy drukarskiej.

Prasa

Maszyna drukarska - podstawowe urządzenie przemysłu poligraficznego, służące do wykonywania druku na skalę przemysłową. Urządzenia mające ten sam cel w zależności od budowy, sposobów składania czcionek i drukowania ich lub wydruku na danym podłożu, mogą się całkowicie różnić od siebie - stąd też znanych jest obecnie wiele ich rodzajów. Pierwszą maszyną drukarską była prasa drukarska, wynaleziona ok. roku 600 n.e. w Chinach. W Europie druk pojawił się dopiero w latach 40. XV wieku n.e. za sprawą Gutenberga.

wykonywanie czcionki

Jak powstawały czcionki Gutenberga. Stworzył on specjalne urządzenie do wytwarzania czcionek. Maszyna miała głęboko wycięte litery, które były lustrzanym odbiciem tego, co ma znaleźć się na wydruku. Następnie taką sztabkę z literą wbijał za pomocą młotka w miękką miedź. W efekcie w miedzi powstaje czcionka litery, którą później należy precyzyjnie dopasować do urządzenia drukującego. Miedź następnie wypełnianiano roztopionym metalem. W ten sposób otrzymywano wytrzymałe, metalowe lustrzane odbicie czcionki, która nadawała się już do druku. Stworzył też miedziany wzorzec, który pozwoli na produkcję kolejnych czcionek.

JAK DZIAŁA PRASA

metoda działania

Prezentacja jedynego działającego modelu maszyny drukarskiej Gutenberga - Muzeum Drukarstwa Historycznego Crandall.

Rodzaje Czcionek

Gutenberg skonstruował aparat do odlewania czcionek, w którym nowością było używanie wymiennych matryc, które odpowiadały za wyglad wielkość i rodzaj czcionek. Zaprojektował również własną wersję prasy drukarskiej, wzorując się na znanych już prasach introligatorskich. Jego prekursorskim dokonaniem było stworzenie pierwszego dużego wydawnictwa. Równie ważnymi osiągnięciami są udane kroje pism używanych do druku oraz opracowanie podstawowych zasad składu tekstu.

Na owym slajdzie przedstawione są druki wykonywane przez samego Gutenberga, a także jego uczniów.

Księga Sybilli

Biblia 42-wierszowa

„Donaty”

DRUKI

Kalendarz turecki

Biblia

LOREM IPSUM

Szczególne miejsce wśród druków Gutenberga jest Biblia 42-wierszowa, zwana Biblią Gutenberga, wydawana w Moguncji w latach 1452–1455, uważana za arcydzieło typografii. Nie ma ona strony tytułowej, informacji o wydawcy ani numeracji stron. Charakteryzuje się niedoścignionym składem tekstu. Zastosowano teksturę gotycką, czcionkę mniejszą niż pismo „Donatów i Kalendarzy”, ale o bardziej eleganckim wyglądzie. Biblia oprawiana była zazwyczaj w dwóch tomach: pierwszy obejmował 224 karty, a drugi 319 kart (z czego dwie niezadrukowane). Tekst złożony był w dwóch szpaltach, wbrew nazwie nie zawsze zawierających 42 wiersze (na niektórych stronach było ich 40 lub 41). Gutenberg stosował niekiedy kosztowną technikę druku dwubarwnego przy drukowaniu pierwszych stron Biblii, tych o liczbie wierszy mniejszej niż 42. O wiele bardziej opłacalne dla wydawcy było jednak wydawanie Biblii w całości składających się ze stron o 42 wierszach, których test był drukowany w całości na czarno. Do produkcji wykorzystano wysokiej jakości papier sprowadzany z Piemontu(Włochy). Wydrukowane egzemplarze były następnie rubrykowane, iluminowane i oprawiane. Szacuje się, że powstało 30-35 egzemplarzy na pergaminie i 140-145 na papierze. Przetrwało 48 egzemplarzy (12 na pergaminie, 36 na papierze).

znaczenie

Wynalazek druku traktowano jako wyjątkowy dar Boga. Upowszechnienie druku doprowadziło do obniżenia cen ksiąg, co miało miejsce już w 1470 roku: już wtedy ich ceny były niższe od ceny, jaką płacono wcześniej za samą ich oprawę. Spowodowało to, że drukowane księgi i drobniejsze wydawnictwa stały się dostępne dla znacznie większego grona osób. Szerzyły się dzięki temu nowe ruchy i prądy ideowe, w tym humanizm renesansowy, a później reformacja Wynalazek druku stał się podstawą dla rozwoju nowych środków przekazu, kształtując umysły i oddziałując na funkcjonowanie społeczeństw.

późniejsze życie

W 1462 r. firma drukująca Fusta i Gutenberga została zlikwidowana w związku z polityką papiestwa odnośnie panowania nad regionem Moguncji. Wielu typografów uciekło wówczas do innych części Niemiec i Europy, zabierając ze sobą swoje drukarskie techniki i całą technologię. Gutenberg pozostał w Moguncji, ale znów popadł w biedę. Arcybiskup przyznał mu tytuł Hofmanna w 1465 r., który to zapewniał wynagrodzenie i przywileje za świadczone na rzecz urzędu usługi. Gutenberg kontynuował działalność drukarską jeszcze przez kilka lat, ale niewiele jest dowodów na to, co wynalazca faktycznie wówczas opublikował, nie umieścił bowiem swojego nazwiska na żadnym ze swoich wydruków. Zmarł 3 lutego 1468 r. i został pochowany w kościele klasztoru franciszkanów w pobliskim mieście Eltville, w Niemczech.

ŹRÓDŁA

https://zyciorysy.info/jan-gutenberg/#Jan-Gutenberg-biografia https://pl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Gutenberg https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/1038182,Wynalazek-pana-Gutenberga

Dziękujemy za uwage!