Obwodowy układ nerwowy

Obwodowy układ nerwowy

Na dzisiejszej lekcji:

• Poznasz budowę i funkcje obwodowego układu nerwowego.
• Dowiesz się, czym jest łuk odruchowy.
• Nauczysz się rozróżniać odruchy warunkowe i bezwarunkowe

Obwodowy układ nerwowy tworzą nerwy odchodzące od mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Przekazują one informacje między OUN a poszczególnymi narządami ciała oraz odbierają informacje z narządów wewnętrznych i środowiska zewnętrznego

Co to jest nerw?

To pęczek różnej długości i grubości włókien nerwowych (wypustek neuronów - aksonów) okrytych wspólną otoczką, wchodzących w skład obwodowego układu nerwowego.

W oranizmie człowieka występuje 12 par nerwów czaszkowych i 31 par nerwów rdzeniowych

Nerwy rdzeniowe

Nerwy czaszkowe

31 par zaczynają się w rdzeniu kręgowym, nazwy pochodzą od nazwy odcina kręgosłupa, na wysokości którego opuszczają kanał kręgowy 8 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych, 1 para guzicznych odbierają bodźce ze skóry (głownie tułów i kończyny) pobudzają do skurczu mięśnie tułowia i kończyny

12 par odchodzą od mózgu, odbierają bodźce z narządów zmysłów i przekazują do mózgowia, pobudzają do skurczu mięśnie głowy i szyi, dzięki czemu umożliwiają poruszanie głową, językiem, oczami, oraz odpowiadają za mimikę twarzy

VS

Ze względu na budowę i kierunkek przewodzenia impulsów nerwy dzielimy na:

ruchowe

czuciowe

przewodzą impulsy z ośrodkowego układu nerwowego do mięśni (szkieletowych i gładkich) oraz gruczołów

przewodzą impulsy od receptorów do ośrodkowego układu nerwowego.

VS

ODRUCH

Automatyczna reakcja organizmu na bodziec

ŁUK ODRUCHOWY

Droga impulsu nerwoego od receptora do efektora

ŁUK ODRUCHOWY

receptor --- neuron czuciowy --- neuron pośredniczący --- neuron ruchowy --- efektor

Rodzaje odruchów

warunkowe nabyte

bezwarunkowe wrodzone

Powstają w trakcje życia Ich powstanie warunkowane jest na skutek częstego powtarzania danej czynności Niewzmacniane zanikają Stanowią formę przystosowania się do nowych warunków Są podstawą uczenia się Przykłady odruchów warunkowych: zatrzymywanie się na czerwonym świetle, zapalanie światła w ciemnym pomieszczeniu

Człowiek nie musi się ich uczyć Pojawiają się automatycznie Są niezmienne Określony bodziec wywoła zawsze taki sam odruch Niektóre odruchy zanikają - zwłaszcza charakterystyczne dla niemowląt np. odruch stąpania, odruch Babińskiego Przykłady odruchów wrodzonych: wydzielanie śliny w czasie jedzenia, płacz, kaszel, kichanie, odruch kolanowy, mruganie powiekami

VS