Balladyna

Juliusz Słowacki

Balladyna

Romantyzm

Czucie i wiara silniej mówi do mnie, niż mędrca szkiełko i oko

A. Mickiewicz "Romantyczność"

Juliusz Słowacki (1809 - 1849)

Juliusz Słowacki był jednym z najważniejszych polskich poetów romantycznych. Napisał trzynaście tekstów na scenę m.in. Balladynę, Kordiana, Fantazego, w których pokazał swój kunszt. Poza tym był autorem poematów oraz wierszy.

Lekcja 1

Temat: „Ja z Polski dawnej tworzę fantastyczną legendę.” Niezwykłość świata przedstawionego w "Balladynie" Juliusza Słowackiego.

Lekcja 2

Temat: Baśń, Legenda i historia w "Balladynie".

Lekcja 3

Temat: "Balladyna" jako przykład utworu dramatycznego.

Lekcja 4

Temat: maliny i zbrodnia, czyli o rywalizacji i władzy.

Lekcja 5

Temat: Miłość i polityka, czyli o czym opowiada dramat słowackiego

Lekcja 1

Cel:

Omówię elementy świata przedstawionego.

Nacobezu:

1. Opowiadam o wydarzeniach fabuły. 2. Rozróżniam i wyjaśniam elementy realistyczne i fantastyczne.

Świat przedstawiony

Bohaterowie

Wydarzenia

Miejsce

Czas

Lekcja 2

Cel:

Dokonam analizy elementów baśniowych, legendarnych i historycznych w dramacie J.Słowackiego.

Nacobezu:

1. Wskazuję elementy baśniowe, legendarne i historyczne w lekturze.2. Omawiam funkcje elementów baśniowych, legendarnych i historycznych.

Baśń

"Bajka magiczna" zwana niekiedy klechdą jest najbardziej typowym i charakterystycznym okazem bajki ludowej, określa się ją czasem mianem „bajki właściwej”. Terminy, które się do niej stosuje,, podkreślają jej cechę podstawową, domieszkę lub nawet przewagę pierwiastków fikcyjnych, fantastycznych, cudownych czy czarodziejskich nad realnymi, ludzkimi.

Motywy baśniowe:

- motyw miłości od pierwszego wejrzenia, - zła siostra oraz postać księcia z bajki, który ma odmienić życie bohaterki. - postacie i wydarzenia fantastyczne (Goplana, zamiana Grabca w wierzbę) Złamana konwencja: - Kirkor zakochuje się w dwóch siostrach naraz, - zła siostra zwyciężą, - książę z bajki nie potrafi wybrać swojej ukochanej i każe kandydatkom do swej ręki zbierać maliny do dzbanka.

Legenda

opowieść albo zbiór opowieści o postaci czy postaciach historycznych (lub też uważanych za historyczne). Pierwotnie przekazywana w formie ustnej na długo przed utrwaleniem na piśmie. Legendy opowiadają o mędrcach, świętych, władcach, politykach, wojownikach lub innych popularnych bohaterach. Składają się często z nieprawdopodobnych albo nierealnych motywów.

Motywy legendarne:

Słowacki w „Balladynie” skonstruował i opisał własną legendę dotyczącą powstania państwa polskiego. Oparł ją na historii króla Popiela, a znalazł ją w polskich kronikach historycznych. W ten sposób ukazał czytelnikom własną wizję czasów prehistorycznych i początków państwa. W „Balladynie” występuje także legendarna postać Popiela - zdetronizowanego króla, który ponownie próbuje odzyskać swoją władzę. Próbuje mu w tym pomóc dobry rycerz Kirkor, waleczny patriota, jednak tron ostatecznie przejmuje Balladyna.

Motywy historyczne:

- zaginięcie korony, która w historii była insygnium władzy Bolesława Chrobrego i została wywieziona do Niemiec przez Ryksę (żonę Mieszka II). Korony polskie zostały także wywiezione z Wawelu przez zaborcę w roku 1794. Słowacki w swoim dziele powiązał brak symbolu władzy z nieszczęściami toczącymi państwo. Miało to według niego odzwierciedlenie w faktycznej historii Polski.

Dodatkowo poeta czynił liczne aluzje do czasów sprzed zaborów i sprzed nieudanego powstania listopadowego. Wspomina on bowiem o licznych swobodach i wolnościach, które niegdyś były przywilejami narodu polskiego. W ten dyskretny sposób Słowacki krytykuje autentyczne działania zaborcy na ziemiach polskich, nie robiąc tego wprost, by nie narazić się na polityczne konsekwencje swoich słów. W dziele Słowackiego historia miesza się więc z baśnią i z legendą, ukrywając się w ten sposób i chroniąc autora przed odpowiedzialnością za jego słowa i krytykę zaborcy.

Lekcja 3

Cel:

Rozwinę wiedzę o rodzajach i gatunkach literackich.

Nacobezu:

1. Omawiam cechy charakterystyczne utworu scenicznego. 2. Wskazuję cechy rodzajowe i gatunkowe w lekturze.

Dramat

Info

Które cechy dramatu romantycznego możesz wskazać w "Balladynie" ?

Lekcja 4

Cel:

Dokonam analizy postaci Balladyny i Aliny.

Nacobezu:

1. Charakteryzuję bohaterki utworu: Balladynę i Alinę. 2. Oceniam postępowanie bohaterek, wskazuję wartości, które były dla nich ważne.

Jakie są Balladyna i Alina?

Postacie dwóch sióstr są zbudowane na zasadzie KONTRASTU . Ich rywalizacja o względy matki i Kirkora, doprowadza do zbrodni. Jest dowodem na to, jak skomplikowana bywa natura ludzka i jak łatwo odsłania swą ciemną stronę. Człowiek to istota często słaba, poddająca się namiętnościom i niespełnionym ambicjom, mało odporna na pokusy i nierzadko skłonna do popełnienia zła.

Lekcja 5

Cel:

Poddam analizie problematykę lektury.

Nacobezu:

1. Omawiam wątki utworu.

2. Wskazuję najważniejsze motywy w lekturze.

O czym jest "Balldyna"?

Wykonaj zadania ukryte pod obrazkiem

Uczynienie Gniezna częścią przestrzeni legendarnej miało przypuszczalnie podkreślić wagę tego miasta w historii Polski i sprawić, że przedstawione wydarzenia będą się wydawać bardziej prawdopodobne. „Wybór Gopła i Gniezna jako miejsca akcji okazał się [...] wyborem znaczącym. Tam była kolebka Polski i tam padło w glebę ziarno jej przyszłych losów”2 .