Sztuka i architektura średniowiecza

Sztuka i architektura średniowiecza

Natalia Pawelec kl.IGH

Architektura

• Styl romańska
• Styl gotycki
• Styl bizantyński
• Architektóra sakralna
• bazyliki
• katedry

Styl romański

Od XI do XIII wieku w architekturze i sztuce ziem polskich niepodzielnie panował styl romański. Jego nazwa nawiązuje do tradycji starożytnego Rzymu (Roma) oraz do narodów romańskich, które ów styl stworzyły i rozwinęły

Cechy stylu romańskiego

• grube mury,
• sklepienie kolebkowe (o kształcie walca, ciężkie, masywne) lub krzyżowe (dwie skrzyżowane kolebki, tworzące krzyż),
• prostota form,
• mało zdobień, w kościołach jedynie rzeźby bądź płaskorzeźby,
• budowle z zasady są obronne,
• okna małe, wąskie jak strzelnice, położone wysoko, zakończone półkolistym łukiem,
• jedna lub trzy nawy, z których środkowa jest największa,
• mroczne wnętrza,
• ołtarz zorientowany na wschód (w stronę grobu Chrystusa).

Kościół Saint Pierre d'Aulnay

Kościół Saint-Pierre d'Aulnay jest ważnym Średniowieczny kościół w drodze do Saint-Jacques de Compostela , w Aulnay, Charente-Maritime . Uważa się, że kościół został zbudowany w latach 1120–1140.

Opactwo Benedyktynów w Tyńcu

Kościół Notre-Dame la Grande, Poitiers

Cechy stylu gotyckiego

• podstawa budowli była wzniesiona na planie krzyża,
• system halowy i bazylikowy,
• strzelistość (podyktowana chęcią wznoszenia się do Boga) i smukłość budowli,
• system konstrukcji budowli –szkieletowy, oparty na przyporach,
• zastosowanie filarów i żeber wewnątrz budowli,
• cegła podstawowym materiałem budowlanym,
• wewnątrz budowli sklepienia krzyżowo – żebrowe, wachlarzowe, siateczkowe, gwieździste, kryształowe i palmowe,
• okna, portale i inne elementy zakończone ostrymi łukami (łuk łamany),
• wysokie, smukłe okna zdobione witrażami,
• rozwój architektury świeckiej np.: ratusze, sukiennice, kamienice, mury miejskie, baszty, zamki, młyny, spichrze, uniwersytety, barbakany (budowle na planie koła ze strzelnicami, służyły do obrony

Styl gotycki

Architektura gotycka – styl w architekturze europejskiej okresu późnego średniowiecza, od około połowy XIII do początku XVI wieku

Katedra Notre-Dame w Paryżu

Notre-Dame de Paris

gotycka archikatedra w Paryżu. Jedna z najbardziej znanych katedr na świecie, między innymi dzięki powieści Katedra Marii Panny w Paryżu francuskiego pisarza Victora Hugo

Sainte-Chapelle

Sainte-Chapelle – dwukondygnacyjna kaplica zamkowa położona w centrum dawnej siedziby królewskiej na wyspie Cité w Paryżu. Ufundowana przez króla Francji Ludwika IX jako miejsce pochówku cennych relikwii Chrystusa, z koroną cierniową na czele, oraz świętych patronów Francji.

Collegium Maius,Kraków

Bazylika Mariacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku

Katedra w Chartres

Kościół Mariacki w Krakowie prezbiterium

Zamek w Malborku

Kościół Mariacki w Krakowie

Styl bizantyński

Architektura bizantyńska cechuje się przejęciem i znacznym udoskonaleniem konstrukcyjnym technik i tradycji rzymskich, wczesnochrześcijańskich oraz hellenistycznych i orientalnych – zwłaszcza perskich

Kościół Mądrości Bożej - Hagia Sophia

Kościół Mądrości Bożej powstał w Konstantynopolu w VI w. z polecenia cesarza Justyniana I Wielkiego, który chciał w ten sposób uświetnić swoje panowanie. Świątynia ta stała się wzorwm bydowli kościelnych powstajacych w kolejnych stuleciach.

Rzeźba gotycka

Cechy rzeźby gotyckiej

• ścisły związek z kościołem, zainteresowanie tematyką religijną,
• pojawianie się wizerunków osób świeckich,
• duża popularność rzeźby kamiennej wraz z bujnym rozwojem rzeźby drewnianej, malowanej wielobarwnie,
• występowanie zarówno pojedynczych figur, jak i tłumów postaci,
• uniezależnienie się rzeźby od tła, od architektury; jeżeli jest związana z budowlą - nie jest ograniczana ilością miejsca,
• większa swoboda artysty w przedstawianiu postaci w celu uniknięcia deformacji postaci,
• ozdabianie kapiteli kolumn liśćmi i motywami roślinnymi,
• postacie ludzi pełne wdzięku i życia, spokojne, racjonalne, realistyczne; swobodne w gestach, postawie i mimice twarzy, wzory zaczerpnięte z Antyku,
• dążenie do realistycznego przedstawienia przedmiotu lub postaci.

Malarstwo

• Malarstwo gotyckie
• tematyka religijna
• freski, ikony, pejzaże,mozajki
• złocenia
• hierarchiczne i idealistyczne

Malarstwo gotyckie

Cechy malarstwa gotyckiego

• nierozerwalny związek niektórych obrazów z ołtarzem,
• rozpowszechnienie, po raz pierwszy w dziejach sztuki, obrazu niezależnego, przeznaczonego do zawieszania na ścianach kościoła
• upodobanie do obrazów tablicowych, malowanych na desce farbami temperowymi,
• rozprowadzanie barwników białkiem kurzego jaja,
• wykorzystanie scen z Nowego Testamentu, z życia Marii, Jezusa oraz świętych i męczenników,
• pojawianie się obrazów o tematyce świeckiej,
• różnice w malarstwie różnych krajów mimo pewnych cech wspólnych,
• ukazywanie postaci taką, jaka jest naprawdę - realistyczne ukazywanie człowieka z uwzględnieniem jego wyglądu, uczuć, otoczenia, rysów twarzy, proporcji ciała, stroju,
• ukazywanie przeżyć człowieka poprzez wyraz twarzy, gesty,u
• kazywanie postaci w naturalnym otoczeniu – krajobrazie, wnętrzu,
• stosowanie światłocienia i perspektywy na miarę ówczesnych umiejętności,
• duże znaczenie malarstwa witrażowego.

Hans Memling "Sąd Ostateczny

Giotto "Kazanie do ptaków"

Freski, ikony, pejzaże,mozajki

KOniec