Konfederacja Barska

KONFEDERACJA BARSKA

1768-1772

Geneza Konfederacji Barskiej

Główną przyczyną zawiązania konfedracji była ogólna sytuacja polityczna państwa Polskiego i niezadowolenie szlachty oraz: -obsadzenie na tronie Stanisława Augusta Poniatowskiego i jego reformy - rosnące wpływy Prus i Rosji na sprawy wewnętrzne Rzeczpospolitej -nadanie szlachcie innowierczej równych praw co szlachcie katolickiej -chęć obalenia sejmu repninowskiego z 1768 który utwierdził dominację rosyjską w Polsce -porwanie bp Załuskiego i posła Rzewuskiego przez dragonów carycy i wywiezienie ich do Kaługi

Przebieg powstania

Konfederacja cieszyla się w Polsce popularnością i przystępowały do niej oddziały wojska Polskiego oraz wojska magnatów. Konfederaci otrzymywali też wsparcie od Francji, Turcji, Austrii i Saksonii ale tylko w ograniczonym zakresie

29 lutego 1768 r. zawiązano w Barze na Ukrainie konfederację. Szlachta wystąpiła przeciwko królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i Rosji w obronie katolicyzmu, wolności i przeciw jakimkolwiek reformom. Inicjatorami ugrupowania byli: Adam Stanisław Krasiński, Jerzy August Mnniszech

Na Podolu rozgorzały walki, które w krótkim czasie zostały stłumione. Na Ukrainie doszło do wystąpień chłopskich, którzy zaniepokojeni plotkami o przymusowym przywracaniu unii katolickiej siłą i przemocy konfederatów, doprowadzili do wojny chłopskiej ze szlachtą. W krótkim czasie zostało ono brutalnie stłumione, a jego przywódcy straceni. Wkrótce powstanie objęło większą część kraju; w wyjątkowo aktywnej Wielkopolsce dowodziła Izba Konsyliarska. Od 15 lipca do 26 października 1768 na Białorusi trwało powstanie, które zakończono kapitulacją Nieświeża.

Koliszczyzna

było to powstanie chłopskie pod przywództwem Maksyma Żeleźniaka i Iwana Gony skierowane gównie przeciw szlachcie polskiej oraz ludności żydowskiej i duchowieństwu. przejawiało się masowymi morderstwami Polaków, Żydów i duchowieństwa. Powstanie stłumione zostało przez wojska rosyjskie i polskie. Liczbę ofiar koliszczyzny szacuje się od 100 000 do 200 000 zamordowanych.

Ważniejsze Bitwy Konfederacji Barskiej

-Oblężenie Baru-toczona 19 czerwca 1768 roku przez konfederatów barskich pod wodzą Kajetana Giżyckiego, Wojciecha Barczewskiego i księdza Marka Jandołowicza bitwa obronna w fortecy Bar, zakończona jej szturmem i zdobyciem przez wojska rosyjskie

-Bitwa pod Antopolem (6 września 1771)- Wygrana konfederatów pod wodzą Michała Ogińskiego -Obrona Lanckorony (20 lutego 1771 – 8 maja 1772) - klęska konfedaracji pod przywództwem Charles'a Dumourieza -Obrona Wawelu(2 lutego – 26 kwietnia 1772)- Konfederaci zdobyli wawel i bronili go przez 3 miesiące -Upadek Częstochowy (8 sierpnia 1772)-całkowity upadek wosjk konfederatów

Skutki Konfederacji Barskiej

Osłabienie Reczpospolitej. Przyśpieszenie jej upadku co zaskutkowało w 1 sierpniu 1772 roku I rozbiorem Polski

Podczas walk zginęło ok 60 tys. osób, po upadku konfederacji na Sybir zesłano około 14 tys. osób, a pozostałych wcielono do armii rosyjskiej.

Rozpoczęcie romantycznej tradycji zrywów niepodległościowych

Emigracja polskich dowódców do Europy zachodniej i nowego świata

Dowódcy Konfederacji

Józef Pułaski herbu Ślepowron twórca i marszałek związkowy konfederacji barskiej, starosta warecki w 1739 roku, wielokrotny poseł na sejm, ojciec Kazimierza Pułaskiego.

Michał Hieronim Krasiński herbu Ślepowron cześnik stężycki w latach 1752-1757, podkomorzy różański od 1758, starosta opinogórski, poseł na sejmy, marszałek generalny konfederacji barskiej w Koronie, rotmistrz pancerny wojska koronnego w 1768 roku, marszałek ziemi ciechanowskiej w konfederacji radomskiej 1767 roku.

Charles Dumouriez w 1770 został wysłany do Polski, gdzie miał organizować za francuskie pieniądze korpus posiłkowy konfederacji barskiej. Ufortyfikował kilka twierdz na południu Rzeczypospolitej (Tyniec, Lanckorona, Częstochowa) i utworzył oddział piechoty konfederackiej.

Kazimierz Michał Władysław Wiktor Pułaski herbu Ślepowron bohater walk o wolność dwóch narodów, polskiego i amerykańskiego, jeden z dowódców i marszałek konfederacji barskiej, generał i bohater wojny o niepodległość USA, wolnomularz. Nazywany „ojcem amerykańskiej kawalerii”. W 2009 roku amerykański kongres przyznał mu honorowe obywatelstwo USA.

Symbolika KonfederacjiBarskiej

Konfederaci pozostawili po sobie bardzo bogaty zbiór pieśni. Najsłynniejsze z nich to Zdaj się, Polaku, w opiekę Maryi, Stawam na placu z Boga ordynansu, Piosenka o Drewiczu.

Jednym z symboli powstańców stał się ryngraf czyli rodzaj zdobnego medalionu zazwyczaj z symbolami religijnymi

Kazimierz Pułaski stał się najbardziej znanym dowódcą. odniósł wiele sukcesów bitewnych. I jak sam deklarował walczył do ostatniej kropli krwi

"Porwanie Króla"

Zuchwały plan porwania króla powstał na Jasnej Górze, wówczas głównej twierdzy konfederatów. Przedstawił go Stanisław Strawiński a zaakceptował przywódca konfederatów Kazimierz Pułaski. Oddział Konfederatów dokonał nieuduanego porwania na wskutek zdrady jednego z konfederatów, który pomógł królowi w ucieczce

Reakcja Rosji

Rosjanie chcieli podporządkować sobie Rzeczpospolitą jednak po tym jak zawiązano konfederację barską wysłali wojska aby zdusiło rebelię polskiej Szlachty. Detronizacja Króla w Polsce dała pretekst rosji na zbrojną interwecję czego owocem było podpisanie z Prusami i Austrią aktu rozbiorowego

Dziękuję za uwagę Kacper Wójtowiec