Prezydent RP

Presentation

Prezydent rp

start

Model prezydentury w Polsce

• prezydentura arbitrażowa
• głowa państwa posiada silną legitymację do sprawowania władzy
• Prezydent RP pełni funkcję najwyższego przedstawiciela państwa i jest gwarantem ciągłości władzy państwowej

Kadencja Prezydenta RP:

• trwa 5 lat
• w przypadku chwilowej niedyspozycji głowy państwa, obowiązki Prezydenta przejmuje Marszałek Sejmu RP
• w przypadku opróżnienia stanowiska Prezydenta, Marszałek Sejmu RP przejmuje obowiązki głowy państwa

Odpowiedzialność prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji

Za prowadzoną działalność urzędową, prezydent nie ponosi odpowiedzialności parlamentarnej ani przed Parlamentem, ani przed innymi instytucjami państwowymi. W konsekwencji, nie może zostać pozbawiony urzędu z przyczyn politycznych i podlegać kontroli Sejmu i Senatu. Działalność głowy państwa nie jest poddawana pod ocenę Parlamentu na drodze obrad i uchwał, a odpowiedzialność za akty pisemne ponosi Prezes Rady Ministrów – jedynie w sytuacji podpisania przez prezydenta dokumentu wymagającego kontrasygnaty (podpisu). W warunkach naruszenia przez niego Konstytucji lub ustaw, w świetle prawa istnieje możliwość pociągnięcia go do odpowiedzialności o charakterze prawno-konstytucyjnym. Prezydent podlega wyłącznie odpowiedzialności konstytucyjnej, stanowiącej odpowiedzialnością za naruszenie prawa.

Odpowiedzialność konstytucyjna prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

realizowana jest przez organ władzy sądowniczej: Sąd Najwyższy, Trybunał Stanu oraz Trybunał Konstytucyjny. • Art. 145 ust. 1 stanowi: „Prezydent Rzeczypospolitej za naruszenie Konstytucji, ustawy lub za popełnienie przestępstwa może być pociągnięty do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu”. Postawienie głowy państwa w stan oskarżenia następuje uchwałą Zgromadzenia Narodowego, podjętą większością co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby członków Zgromadzenia Narodowego na wniosek co najmniej 140 jego członków.

Prerogatywy Prezydenta RP

• Lista prezydenckich prerogatyw Ma on uprawnienia do: 1) zarządzania wyborów do Sejmu i Senatu, 2) inicjatywy ustawodawczej, 3) podpisywania albo odmowy podpisania ustawy, 4) wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, 5) wniosku o przeprowadzenie kontroli przez Najwyższą Izbę Kontroli, 6) desygnowania i powoływania Prezesa Rady Ministrów, 7) wniosku do Sejmu o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu członka Rady Ministrów, 8) powoływania sędziów, 9) stosowania prawa łaski, 10) powoływania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, 11) powoływania i odwoływania członków Rady Bezpieczeństwa Narodowego,

• Prerogatywy to przywileje, szczególne uprawnienia płynące z zajmowanego stanowiska. W systemach parlamentarnych, takich jak nasz, są to kompetencje prezydenta niewymagające kontrasygnaty (w uproszczeniu, drugiego podpisu) ze strony rządu.

Kto może zostać prezydentem?

Prezydentem może byc osoba która :

• jest obywatelem Polski
• najpóźniej w dniu wyborów kończy 35 lat
• korzysta z pełni praw wyborczych do sejmu
• zostanie zgłoszona przez co najmniej 10000 osób mających prawo wybierania do sejmu

Uprawnienia Prezydenta RP

Prezydent posiada uprawnienia w relacjach z parlamentem, rządem i władzą sądowniczą. Wszystkie te kompetencje wynikają z zapisów Konstytucji RP

Wobec władzy sądowniczej:

-powoływanie sędziów, prezesów Sądu Najwyższego, prezesa i Wiceprezesów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego -określenie organizacji Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego

W zakresie polityki zagranicznej

-reprezentowanie państwa -ratyfikowanie i wypowiadanie umów międzynarodowych -mianowanie i odwoływanie ambasadorów -przyjmowanie listów uwierzytelniających od dyplomatów innych państw

W zakresie bezpieczeństwa państwa:

-sprawowanie zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi -mianowanie Szefa Sztabu Generalnego i dowódców poszczególnych sił zbrojnych -zarządzenie mobilizacji i decydowanie o użyciu sił zbrojnych -wprowadzenie stanu wojennego/wyjątkowego -zwoływanie Rady Bezpieczeństwa Narodowego

W relacjach z rządem:

-udział w procedurze tworzenia rady ministrów -dokonywanie zmian w składnie Rady Ministrów -zwoływanie Rady Gabinetowej -występowanie do Sejmu RP z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu członka Rady Ministrów

Wobec parlamentu :

-zarządzenie wyborów do parlamentu oraz referendum ogólnokrajowego -zwoływanie pierwszego posiedzenia obu izb parlamentu -skracanie kadencji parlamentu -inicjacja ustawodawcza, podpisywanie ustaw -prawo do wetowania ustaw -zwracanie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie godności ustawy zwracanie się z orędziem do Sejmu, Senatu i Zgromadzenia Narodowego

Prezydenci RP po 1989 r.

aleksander kwaśniewski

Wojciech Jaruzelski

Lech wałęsa

lech kaczyński

prezydent w latach 1989-1990

prezydent w latach 1990-1995

prezydent w latach 1995-2005

prezydent w latach 2005-2010

Prezydenci RP po 1989 r. cd.

bronisław komorowski

andrzej duda

prezydent w latach 2010-2015

prezydent w latach od 2015

Dziękujemy za uwagę

Przygotowali:- Maciej Rudek - Hubert Górny - Antonina Rachwał - Weronika Prokop