Gwary i dialekty
Ocalić gwarę od zapomnienia
Izabela Wyciszkiewicz
Wydawałoby się, że wszyscy Polacy mówią po polsku, jednak nasza mowa bywa całkowicie różna w innych regionach naszego kraju.
Odmiany polszczyzny
język ogólnonarodowy
język o ograniczonym zasięgunieoficjalne odmiany języka
środowiskowe odmiany języka
terytorialne odmiany języka
języki zawodowe
dialekty
gwary
Info
Gwary
Najbardziej znana w Polsce jest gwara podhalańska, którą cechują:• AKCENT NA PIERWSZEJ SYLABIE (nie widziałem zamiast nie widzę),• MAZURZENIE (jesce zamiast jeszcze, zona zamiast żona)• ZMIANA ch w k (niek zamiast niech),• CZĘSTA ZMIANA SAMOGŁOSEK: a w o, e w y (mom zamiast mam, wiym zamiast wiem),• SPECYFICZNE SŁOWNICTWO (watra zamiast ognisko, kurniawa zamiast zadymka, siklawa zamiast wodospad).
Dialekty
Główne cechy fonetyczne, dzięki którym ustala się zasięg dialektów:• MAZURZENIE – wymowa c, s, z zamiast cz, sz, rz (jesce zamiast jeszcze, zona zamiast żona)• SIAKANIE – wymowa śz, ćz, dźż zamiast sz, cz, ż, dż, ś, ć, ź, dź (śzare zamiast szare, śzano zamiast siano)• SZADZENIE – wymowa cz, sz, ż, dż zamiast c, s, z, dz (akszamitny zamiast aksamitny, kocz zamiast koc)• KASZUBIENIE – wymowa c, s, z, dz zamiast ć, ś, ź, dź (sedzec zamiast siedzieć, scana zamiast ściana)• WYMOWA SAMOGŁOSEK NOSOWYCH ą, ę – wymowa nosowa (jako ą, ę), częściowo nosowa, a częściowo nienosowa (w niektórych pozycjach ą, ę, w innych on, en) lub całkowicie nienosowa.
Info
Stylizacja językowa
to świadome wprowadzenie do utworu literackiego dialektyzmów lub elementów przypminających określoną gwarę, stosowane przez pisarzy w celu odtworzenia kolorytu lokalnego.
Info
Zadania
12
10
11
Dziękuję!
I. Wyciszkiewicz
Dialekty i gwary
iwyciszkiewicz29
Created on March 12, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Black and White Presentation
View
Human Rights Presentation
View
Memphis Presentation
View
Marketing Presentation
View
Blackboard Presentation
View
Florida Neon Presentation
View
KPOP Presentation
Explore all templates
Transcript
Gwary i dialekty
Ocalić gwarę od zapomnienia
Izabela Wyciszkiewicz
Wydawałoby się, że wszyscy Polacy mówią po polsku, jednak nasza mowa bywa całkowicie różna w innych regionach naszego kraju.
Odmiany polszczyzny
język ogólnonarodowy
język o ograniczonym zasięgunieoficjalne odmiany języka
środowiskowe odmiany języka
terytorialne odmiany języka
języki zawodowe
dialekty
gwary
Info
Gwary
Najbardziej znana w Polsce jest gwara podhalańska, którą cechują:• AKCENT NA PIERWSZEJ SYLABIE (nie widziałem zamiast nie widzę),• MAZURZENIE (jesce zamiast jeszcze, zona zamiast żona)• ZMIANA ch w k (niek zamiast niech),• CZĘSTA ZMIANA SAMOGŁOSEK: a w o, e w y (mom zamiast mam, wiym zamiast wiem),• SPECYFICZNE SŁOWNICTWO (watra zamiast ognisko, kurniawa zamiast zadymka, siklawa zamiast wodospad).
Dialekty
Główne cechy fonetyczne, dzięki którym ustala się zasięg dialektów:• MAZURZENIE – wymowa c, s, z zamiast cz, sz, rz (jesce zamiast jeszcze, zona zamiast żona)• SIAKANIE – wymowa śz, ćz, dźż zamiast sz, cz, ż, dż, ś, ć, ź, dź (śzare zamiast szare, śzano zamiast siano)• SZADZENIE – wymowa cz, sz, ż, dż zamiast c, s, z, dz (akszamitny zamiast aksamitny, kocz zamiast koc)• KASZUBIENIE – wymowa c, s, z, dz zamiast ć, ś, ź, dź (sedzec zamiast siedzieć, scana zamiast ściana)• WYMOWA SAMOGŁOSEK NOSOWYCH ą, ę – wymowa nosowa (jako ą, ę), częściowo nosowa, a częściowo nienosowa (w niektórych pozycjach ą, ę, w innych on, en) lub całkowicie nienosowa.
Info
Stylizacja językowa
to świadome wprowadzenie do utworu literackiego dialektyzmów lub elementów przypminających określoną gwarę, stosowane przez pisarzy w celu odtworzenia kolorytu lokalnego.
Info
Zadania
12
10
11
Dziękuję!
I. Wyciszkiewicz