PAPROTNIKI KARBOŃSKIE :)

PAPROTNIKI KARBOŃSKIE

Karbon

Okres geochronologiczny, czyli jedna z jednostek geologicznych dziejów Ziemi, wydzielona przez geologów. Wchodzi w skład ery paleozoicznej i następuje po dewonie.

LASY

Karbońskie lasy porastały m.in. ogromne widłaki, kalamity, paprocie nasienne i kordaity

WIDŁAKI

Największe w karbońskim lesie były widłaki. Dorastały one kilkudziesięciu metrów wysokości. Najbardzziej popularne w tym czasie były Lepidodendron i Sigillaria. Ich pnie były puste w środku, co wyróżnia je od współczesnych drzew nago i okrytonasiennych

Lepidodendron

wymarły późnokarboński rodzaj widłaka z rzędu lepidofitów.

• Liście umieszczone były na poduszkach liściowych i były rozmieszczone w regularnych rzędach. Ich organy korzeniotwórcze(stygmarie) również były rozdzielone dychotomicznie. Od stygmarii wyrastały też prawdziwe korzenie zwane apendyks.

• Z współczesnymi widłakami łączy je to, że ich korony były rozdzielone dychotomicznie (na dwie części). Pnie i gałęzie były okryte epidermą, nie zawierały prawie wcale drewna

ZNACZENIE I występowanie

Występowały w późnym karbonie i we wczesnym permie. Powszchne w górnej Europie, także w Polsce

• Były jednymi z najpowszechniejszych roślin drzewiastych karbonu późnego, a ich szczątki stały się ważnym składnikiem tworzących się wówczas torfowisk, z których później powstały węgle kamienne. Megaspory i mikrospory lepidodendronów mają duże znaczenie w datowaniu osadów górnokarbońskich.

SYgilaria

wymarły późnokarboński rodzaj widłaka z rzędu lepidofitów.

Ich korony były rozdzielone podobnie jak u Lepidodendronów na dwie lub cztery części. Posiadały duże liście, które były osadzone na poduszkach liściowych o charakterystycznym dla Sygilarii okrągłym kształcie.

Równiez posiadały organy korzeniotwórcze (Stigmariopsis), ale różniły się od Stygmarii

ZNACZENIE I występowanie

Występowały w późnym karbonie i we wczesnym permie. Powszchne w górnej Europie, także w Polsce

• Były jednymi z najpowszechniejszych roślin drzewiastych karbonu późnego, a ich szczątki stały się ważnym składnikiem tworzących się wówczas torfowisk, z których później powstały węgle kamienne. Megaspory i mikrospory lepidodendronów mają duże znaczenie w datowaniu osadów górnokarbońskich.

KALAMITY

Są to wymarłe rośliny należące do skrzypów. Osiągały kilka metrów długości. Ich łodygi były puste w środku i zachowywały segmentację charakterystyczną dla skrzypów. Występowały w poblizu koryt rzecznych. Posiadały grubą korę i grubą warstwę drewna wtórnego. Posiadały charakterystyczny przebieg wiązek przewodzących. Posiadały liście wąskie i długie oraz podziemne kłącza, z których wyrastały korzenie

WYSTĘPOWANIE

Późny karbon, sporadycznie także we wczesnym permie. Bardzo powszechne w utworach karbonu górnego Europy, w tym Polski (Górny Śląsk, Wałbrzych). Ze względu na to, że pnie i łodygi były puste w środku, często zachowują się one w postaci ośródek wewnętrznych.

KORDAITY

Najbardziej nowoczesne rośliny karbońkiego lasu

KORDAITY

Należą do roślin nagonasiennych reprezentowanych teraz przez drzewa szypółkowe. Rosły na wysokość kilku metrów, na obszarach o nie wysokiej wilgotności.

Posiadały lancetowate liście w kształcie jęzorów. Prawdopodobnie w łagiewce pyłkowej wykształciły się gamety męskie, które były ruchome. Przypuszczalnie z nich wywodzą się szpilkowe. Przedstawiciel kordaitów to Eucordaites

PAPROCIE NASIENNE

żyły w cieniu widłaków i kalamitów

Posiadały pierzaste liście, podobne do tych, jakie posiadają współczesne paprocie, na których końcach tworzyły się zalążki (żeński organ rozmnażania, w której rozwija się komórka jajowa i zarodek, później powstaje nasiono)

WYSTĘPOWANIE

Na kontynencie Gondwany paprocie nasienne, w tym szczególnie rząd Glossopteridales, stanowiły główną grupę drzew . Glossopteridy swój sukces zawdzięczały tolerancji na chłodny klimat związany z obecnością lądolodów na Gondwanie. W Polsce w utworach karbonu górnego Górnego Śląska i rejonu Wałbrzycha dość częste są fragmenty (zwłaszcza liście) paproci nasiennych

SKAMIENIAŁOŚCI

Lepidodendron

Skamieniałe pnie lepidodendronów można rozpoznać dzięki charakterystycznemu, rombowemu wzorowi widocznemu na ich powierzchni. Są to regularnie rozmieszczone blizny liściowe, czyli ślady po liściach wyrastających wprost z pnia.

Podobny wzór widoczny jest również na powierzchni pni sygilarii – innego rodzaju karbońskich widłaków, który z tego powodu jest też nazywany „drzewem pieczęciowym”.

KALAMIT

Pień kalamita z karbonu okolic Nowej Rudy (Dolny Śląsk). Oprócz ornamentacji ciągnącej się wzdłuż pnia można również zaobserwować typową dla skrzypów poprzeczną segmentację, pozwalającą na odróżnienie ich pni i łodyg od kordaitów.

SYGILARIA

SYSTEM KORZENIOWY WIDLAKÓW

• Widłaki karbońskie posiadały systemy korzeniowe składające się z grubych, płożących się nad powierzchnią gruntu pędów, nazywanych stygmariami (na zdjęciu), z których w miejscu widocznych na fotografii blizn wyrastały właściwe „korzenie”.

KORDAIT

• Kordaity były jednymi z pierwszych roślin nagonasiennych, do których dzisiaj należą na przykład szpilkowe. Ich długie liście są częstymi znaleziskami w skałach okresu karbońskiego.

PAPROCIE NASIENNE

• Skamieniałe liście paproci nasiennej z karbonu. Takie liście są jednymi z najczęstnych skamieniałości znajdowanych w węglu kamiennym

ŹRÓDŁA

https://zywaplaneta.pl/polska-w-przeszlosci-geologicznej/polska-karbon/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna

DZIĘKUJE ZA UWAGĘ

Alicja Błaszko IITA