Podróż po świecie baśni i legend

Temat:

Podróż po świecie legend

START

Mapa podróży - czyli cele

- poznam cechy gatunkowe legendy - poznam legendy o: "Piaście Kołodzieju", "Lechu, czechu i rusie", "Juracie, królowej bałtyku", "O mistrzu twardowskim", "O warszawskim bazyliszku" oraz niektóre legendy mojej miejscowości - nauczę się pisać plan wydarzeń - obejrzę legendę w rozszerzonej rzeczywistości

klucze do świata legend

Zabierz ze sobą odpowiedzi - klucze ruszając w dalszą podróż!

LEGENDA

• utrwalona w tradycji opowieść o postaciach, wydarzeniach i miejscach historycznych lub o życiu świętych
• obok prawdy historycznej zawiera elementy fantastyczne (niezwykłe, cudowne)
• w legendzie występują elementy historyczne (prawdziwe), realistyczne (mogłyby sie wydarzyć) i fantastyczne (nie mogłyby sie wydarzyć)

Porównanie gatunkowe

legendy

Baśnie

• pomieszanie prawdy z fikcją
• rozpowszechniana przede wszystkim ustnie w prywatnych kontaktach między ludźmi
• osadzona w świecie rzeczywistym (np.konkretne miasta, ulice, zamki)

• Fantastyczny, cudowny, magiczny, niezwykły, niespotykany, nierealny świat
• pouczenie wynikające z treści baśni

Przepis na legendę

szczypta fantastyki

ziarnko prawdyhistorycznej

garść legendy

Porównanie

POSTAĆ FANTASTYCZNA

POSTAĆ HISTORYCZNA

• postać o określonym życiorysie, która zapisała się swoim czynami na kartach historii; jej dzieje badają historycy

• bohater fikcyjny występujący w literaturze wyróżnia się niezwykłymi, nadludzkimi cechami i zdolnościami

Legendy

O mistrzu Twardowskim

Legendy Czechowic-Dz.

O warszawskim Bazyliszku

Piast Kołodziej

O Lechu, Czechu i Rusie

Jurata, królowa Bałtyku

Videos

Wstęp:

LEGENDa o popielu

Videos

Legenda nr 1:

PIast kołodziej

str. 163

Plan wydarzeń

Elementy fantastyczne i historyczne

Czy pamiętam treść legendy?

Legenda o Lechu, Czechu i Rusie

prezentacja w nearpod

"Jurata, królowa Bałtyku"

Bałtyckie złoto

Czytamy tekst z podziałem na role

Str. 172

Pytania: 1. Kiedy (się dzieje?) 2. Gdzie (się dzieje)? 3. Kto (występuje)? 4. Co (się wydarzyło)? 5. Co wyjaśnia ta legenda?

Odszukaj w tekście wyrazy z "ó" i "u", których brakuje w podanych zdaniach. Zapisz tekst w zeszycie. Jurata była piękną i mądrą ........ morza. W przepięknej....... łodzi płynęła po wodach Bałtyku. Gdy ......... rybaka, ............., że pokochała go całym sercem. Jurata co ............... przybywała na spotkanie z rybakiem.

Plan wydarzeń - ćwiczenia

Zamień punkty w formie zdań na punkty w formie równoważników zdania

1. Na uroczystości zjawiają się dwaj wędrowcy. 2. Piast zaprasza nieznajomych do stołu. 3. Gospodarz prosi gości o dokonanie postrzyzyn chłopca. 4. Nieznajomi nadają mu imię Ziemowit i przepowiadają mu sławę. 5. Wędrowcy żegnają się z Piastem i opuszczają jego domostwo. 6. Na uczcie nieustannie przybywa jedzenia. 7. Po śmierci Popiela ludzie wybierają Ziemowita na księcia.

Paulina tak spędziła sobotę. Napisz szczegółowy plan wydarzeń tego dnia.

1.

2.

3.

4.

Paulina tak spędziła sobotę. Napisz szczegółowy plan wydarzeń tego dnia.

2.

1.

3.

4.

Grupa 1

Paulina tak spędziła sobotę. Napisz szczegółowy plan wydarzeń tego dnia.

2.

1.

3.

4.

Grupa 2

Paulina tak spędziła sobotę. Napisz szczegółowy plan wydarzeń tego dnia.

2.

1.

3.

4.

Grupa 3

Paulina tak spędziła sobotę. Napisz szczegółowy plan wydarzeń tego dnia.

2.

1.

3.

4.

Grupa 4

Legenda o panu Twardowskim

Zapisz w zeszycie odpowiedzi na pytania: 1. Kim był pan Twardowski? 2. Dlaczego pan Twardowski postanowił podpisać z diabłem cyrograf?

Jak w legendzie o panu Twardowskim wyjaśniono powstanie: - kopalni srebra w Olkuszu, - wygląd Maczugi Herkulesa? Odpowiedź zapisz pełnymi zdaniami.

Plan wydarzeń

Elementy

legendarne:

historyczne:

fantastyczne:

Na podstawie tej legendy poeta Adam Mickiewicz napisał balladę pt. "Pani Twardowska". Po przeczytaniu ballady spróbujemy znaleźć podobieńswa i różnice w obu tekstach.

Czy pan Twardowski istniał naprawdę?

Postać Pana Twardowskiego wzorowana jest prawdopodobnie na jednym z czarnoksiężników króla Zygmunta Augusta, Janie Twardowskim. Tenże miał rzeczywiście istnieć i przypisywane by mu było wywołanie ducha zmarłej Barbary Radziwiłłówny. Z kolei niektórzy badacze za pierwszą historyczną wzmiankę o Twardowskim uznają dokument znaleziony w Archiwum Diecezjalnym w Płocku z 1495 roku wspominający o czarnoksiężniku nazwiskiem Twardosky[1]. Niemieccy badacze uważają, że Jan Twardowski był Niemcem i studiował w Wittenberdze. Wysuwają przypuszczenia, że naprawdę nazywał się Laurentius Dhur, z łaciny Durentius, co oznacza tyle co „twardy”, skąd miało się pojawić jego spolszczone nazwisko. Jan Twardowski pozostawił po sobie dwie księgi, pracę o magii oraz encyklopedię nauk, z których żadna jednak nie przetrwała do dnia dzisiejszego. Przedmiotem utożsamianym z postacią Twardowskiego jest zwierciadło magiczne tzw. Lustro Twardowskiego przechowywane w zakrystii kościoła parafialnego w Węgrowie.

Lustro Twardowskiego z XVI wieku, przechowywane w kościele w Węgrowie.

Kamienica w Krakowie, w której mieszkał Jan Twardowski

Legenda o warszawskim Bazyliszku

Legenda o warszawskim Bazyliszku

elementy historyczne: elementy legendarne: elementy fantastyczne:

Legenda o warszawskim Bazyliszku

Samodzielnie ułóż plan wydarzeń do legendy o Bazyliszku Pamiętaj! - plan wydarzeń układamy w punktach - każdy punkt zapisujemy od nowej linijki, rozpoczynamy wielką literą i kończymy kropką - punkty nie mogą być zbyt długie ani zbyt krótkie - mogą mieć formę: równoważników zdania (bez czasowników) lub zdań w czasie teraźniejszym !

Legendy w rozszerzonej rzeczywistości

Legendy Czechowic-Dziedzic

miejsca

legenda

gra

Gra w statki - legenda!

Lorem ipsum dolor sit amet consecteteur!

Plansza rywala

Moja plansza

10

10

Dziękuję!

opracowała Ewelina Fichera