Budowa i rola układu nerwowego

układ nerwowy

budowa i rola układu nerwowego

6. podział układu nerwowego

1. budowa komórki nerwowej

2. budowa synapsy

7. budowa układu nerwowego

3. budowa nerwu

spis treści

8. autonomiczny układ nerwowy

4. podział układu nerwowego ze względu na sposób funkcjonowania

9. funkcje układu nerwowego

5. podział układu nerwowego ze względu na budowę

10. dziękuję za uwagę

budowa komórki nerwowej

Budowa neuronu

Komórka nerwowa (inaczej zwana neuronem) składa się z ciała komórki (zwanego perikarionem) oraz odchodzących od niego wypustek zwanych dendrytami i aksonem. Neurony kontaktują się ze sobą przy pomocy synaps. Dendryty są zazwyczaj silnie rozgałęzione i mogą stanowić nawet do 90% powierzchni wielu neuronów. Dendryty przewodzą informację elektryczną od zakończeń nerwowych w kierunku ciała komórki. Neurony mają zazwyczaj tylko jeden akson wychodzący z ciała komórki, który przewodzi informacje odśrodkowo tj. od ciała komórki do zakończeń zwanych synapsami (są one miejscem kontaktu neuronów bądź neuronów z innymi komórkami).

Lorem ipsum

Budowa synapsy

Synapsa

• Synapsy są miejscem komunikacji neuronu z innym neuronem lub komórką efektorową (komórką mięśniową lub gruczołową)
• Synapsa jest zbudowana z błony presynaptycznej i błony postsynaptycznej, między którymi znajduje się szczelina synaptyczna
• Większość synaps to synapsy chemiczne, które przekształcają sygnał elektryczny (impuls nerwowy) dochodzący do zakończenia aksonu w sygnał chemiczny poprzez wydzielenie neuroprzekaźnika z błony presynaptycznej do szczeliny synaptycznej
• Znacznie rzadziej spotykane są synapsy elektryczne, w których szczelina synaptyczna jest bardzo wąska, a impuls nerwowy jest przekazywany bezpośrednio z jednego neuronu na drugi

Sposób działania synapsy

W przestrzeni synaptycznej informacja jest przenoszona za pośrednictwem substancji chemicznych zwanych mediatorami lub neuroprzekaźnikami. Wydziela je kolbowato rozszerzone zakończenie aksonu, a w błonie sąsiadujących z nim dendrytów znajdują się receptory, które pasują przestrzennie do neuroprzekaźników. Gdy impuls elektryczny dotrze do kolbkowatego zakończenia aksonu, do wnętrza szczeliny synaptycznej wydzielane są mediatory. Łączą się one z receptorami obecnymi w błonie komórki przyjmującej, co powoduje powstanie w niej impulsu elektrycznego przemieszczającego się dalej w kierunku jej aksonu.

+ info

Budowa nerwu

Z czego składa się nerw?

Nerw jest to pęczek aksonów lub dendrytów pochodzących od różnych neuronów, otoczony osłoną z tkanki łącznejNerwy mają za zadanie przekazywać informacje między mózgowiem lub rdzeniem kręgowym a komórkami ciała Niektóre aksony są pokryte substancją tłuszczową zwaną mieliną, która ma za zadanie izolować sąsiednie neurony oraz przyspieszać przewodzenie wzdłuż włókien nerwowych

Podział układu nerwowego

ze względu na sposób funkcjonowania

- autonomiczny układ nerwowy - kieruje pracą narządów wewnętrznych oraz przemianami energii. Jego działanie nie podlega naszej woli, choć jest od niej zależne- somatyczny układ nerwowy - umożliwia odbiór bodźców ze środowiska zewnętrznego oraz pozwala funkcjonować mięśniom szkieletowym umożliwiając odpowiednią reakcję organizmu w odpowiedzi na bodźce. Zależy od woli

Podział układu nerwowego

ze względu na budowę

- ośrodkowy układ nerwowy (OUN) - składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego, pełni rolę centrum kontroli, analizuje informacje ze środowiska wewnętrznego i zewnętrznego, przekazuje polecenia do odpowiednich narządów- obwodowy układ nerwowy - składa się z nerwów wychodzących z OUN, pełni funkcję przekaźnika informacji między OUN a pozostałymi częściami organizmu, odbiera informacje z środowiska wewnętrznego i zewnętrznego

POdział układu nerwowego

Lorem Ipsum

Budowa układu nerwowego

Ośrodkowy i obwodowy UN

• Układ ośrodkowy składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego, obwodowy układ nerwowy zbudowany jest z nerwów, które składają się z włókien będących elementami neuronów
• Mózgowie odpowiada za kontrolę i regulację pracy wszystkich narządów
• Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe między częściami ciała a mózgowiem i z powrotem
• Nerwy odchodzą od rdzenia kręgowego i mózgowia i przewodzą impulsy między OUN a resztą ciała - w zależności czy odchodzą od mózgowia czy od rdzenia zwiemy je nerwami czaszkowymi (12 par) i rdzeniowymi (31 par)

Autonomiczny układ nerwowy

Współczulny i przywspółczulny UN

• Autonomiczny układ nerwowy (wegetatywny) dzielimy na część współczulną (sympatyczną) i część przywspółczulną (parasympatyczną)
• Działają one antagonistycznie względem siebie
• Układ współczulny pobudza aktywność wielu narządów (i hamuje pracę innych) oraz mobilizuje organizm do działania w sytuacjach stresowych
• Układ przywspółczulny pełni funkcje odwrotne – hamuje aktywność narządów i wycisza organizm

funkcje układu nerwowego

Najważniejsze funkcje

Tempor Labore

1. Wysyłanie, przewodzenie i odbiór bodźców (impulsów) nie tylko ruchowych i czuciowych ale również z układu autonomicznego
2. Odbiór i analiza bodźców płynących ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego
3. Wywoływanie odpowiednich reakcji organizmu
4. Kontrola i zarządzanie (koordynacja) pracą wszystkich pozostałych układów

Podsumowanie

• Podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną układu nerwowego jest neuron.
• W układzie nerwowym informacje przekazywane są w postaci impulsów elektrycznych i substancji chemicznych.
• Ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego.
• W skład obwodowego układu nerwowego wchodzą nerwy odchodzące od mózgowia i rdzenia kręgowego.
• Układ autonomiczny podtrzymuje funkcje życiowe: odbiera bodźce pochodzące ze środowiska wewnętrznego organizmu, kontroluje pracę narządów, których działanie jest niezależne od naszej woli, umożliwia aktywność i wysiłek organizmu albo spowalnia pracę narządów wewnętrznych.

Układ nerwowy

budowa i rola

układ nerwowy

Podsumowanie

Wykonaj poniższe zadania

Zadanie 2.

Zadanie 1.

Zadanie 3.

Jeżeli zdanie jest prawdziwe, wpisz literę P, jeśli fałszywe, wpisz literę F.

Większość narządów jest unerwiana przez włókna współczulnego i przywspółczulnego układu nerwowego. Przyporządkuj wybrane aktywności do właściwej gałęzi UN.

Dokonaj anatomicznego i czynnościowego podziału układu nerwowego. Uzupełnij wykropkowane miejsca odpowiednimi określeniami

+ info

+ info

+ info

Dziękuję za uwagę!