EMOCJE I ICH REGULACJA

EMOCJE I ICH REGULACJA

JAKO PODSTAWA BUDOWANIA SAMOŚWIADOMOŚCI NASTOLATKA_TKI ORAZ SATYSFAKCJONUJĄCYCH RELACJI Z INNYMI

Weronika Sobczak Joanna Kowalska- Andrzejewska

ZASADY PODCZAS SPOTKANIA ONLINE

SPRZĘT - osoba uczestnicząca potrzebuje komputera z mikrofonem, połączonego z Internetem. Przyda się również kartka i długopis. PRZESTRZEŃ - prosimy, by każda osoba miała zapewnioną prywatność rozmowy - sprzyjające skupieniu, osobne miejsce, w którym będzie można swobodnie rozmawiać.Jeśli jednocześnie jesteście Państwo w przestrzeni z dziećmi, to polecamy zadbać o słuchawki, by nasze wypowiedzi, które są przeznaczone dla osób dorosłych do nich właśnie trafiły. POUFNOŚĆ - wszystkie osoby uczestniczące obowiązuje bezwzględny zakaz nagrywania rozmów, utrwalania wizerunku i dźwięku podczas spotkań, w przypadku propozycji nagrywania ze strony prowadzących szczegóły zostaną ustalone na spotkaniu

Geneza i przebieg projektu

wrzesień-październik 2020 r.Sytuacje trudne w klasach 6

listopad 2020 r. Badanie sytuacji konfliktów, wyśmiewania oraz reagowania - wszystkie klasy 6

grudzień 2020 r. Opracowanie interwencji - GSK, WS; Projekt: Czuję, Mówię, REAGUJĘ

styczeń-luty 2021 r. Zaangażowanie dzieci w projekty grupowe, konsultacje.

marzec 2021 r. Webinar dla rodziców dzieci z klas 6

3 FILARY FUNKCJONOWANIA

EDUKACJA- RÓWIEŚNICY- RODZINA

Osoba nastoletnia działa w 3 głównych obszarach życia. Każdy z tych kontekstów jest ważnym elementem samookreślania się i szukania własnej tożsamości. Nasze obserwacje dotyczą funkcjonowania młodzieżyw szkole i w grupie rówieśniczej, jednak niezbędnym czynnikiem skutecznego wsparcia jest zaangażowanie Rodziców. W chwili obecnej jesteśmy jako Rodzice obserwatowami wielu sytuacji - wyzwań i działanie w różnych wymiarach: JA <--> ZADANIE JA <--> INNI JA <--> JA

Emocje u nastolatka/tki - wyzwania rozwojowe

Podstawowym zadaniem rozwojowym w okresie dorastanie jest konstruktywne przejście kryzysu tożsamości oraz zintegrowanie funkcji dojrzewającego mózgu.Przebudowa obrazu siebie wymaga częstokroć buntu i odłączenia się od ważnych dorosłych , by spróbować swoich sił samodzielnie w świecie pełnym możliwości. Kontakty społeczne stanowią źródło bezpieczeństwa i punkt oparcia w kształtowaniu autonomicznych wyborów.

BYĆ SOBĄ vs BYĆ JAK INNI MOJE ZDANIE vs ZDANIE DOROSŁYCH

Emocje u nastolatka/tki - zachowanie a zmiany w mózgu

BRAK SPRAWNEJ KOMUNIKACJI MIĘDZY KORĄ MÓZGOWĄ A POZOSTAŁYMI CZĘŚCIAMI MÓZGU Różne części mózgu i samej kory mózgowej dojrzewają w różnym czasie i w różnym tempie, a to oznacza, że ich współpraca nie przebiega najsprawniej. Zachowania i reakcje młodych ludzi są odpowiedzią na poczucie wewnętrznej niestabilności. Nastolatkowie bywają nieprzewidywalni, często swoimi słowami i postawami ranią innych ludzi.Według badaczy do świadomości młodych ludzi nie dochodzi zbyt szybko informacja o tym, że naruszają czyjeś granice albo że ktoś mógł poczuć się głęboko urażony ich postępowaniem. Brak dobrej łączności między różnymi częściami mózgu wpływa więc na to, że młodzież nie zawsze liczy się z uczuciami innych.

Emocje u nastolatka/tki - zachowanie a zmiany w mózgu

Okres dorastanie to intensywny czas zmian hormonalnych, fizycznych i swoista burza w mózgu, w którym zachodzą dwa procesy- przycinanie neuronów i niewykorzystywanych połączeń synaptycznych (nasila się pod wpływem silnego stresu) - wzmacnianie i mielinizacja obwodów neuronalnych Dotyczy to głównie obszarów korowych - w tym kory PRZEDCZOŁOWEJ, odpowiedzialnej za funkcje nadzorujące (kontrolę emocji) oraz hamowanie reakcji niepożądanych czy ocenę konsekwencji UKŁAD LIMBICZNY (odpowiedzialny za emocje i instynktowne reakcje + UKŁAD NAGRODY (zachęcający do robienia tego, co przyjemne) są najintensywniej działającymi i najbardziej dynamicznymi obszarami mózgu u nastolatków. To też przyczynia się do nadmiernej impulsywności, zmienności nastrojów oraz różnych skrajnych zachowań.

Emocje u nastolatka/tki - zachowanie a zmiany w mózgu

NIEDOJRZAŁA KORA MÓZGOWA Kora mózgowa – określana przez niektórych “siedzibą rozsądku” – wciąż jednak dojrzewa, a praca, jaką wykonuje mózg w tym ważnym okresie, jest bardzo energochłonna. Młodzi ludzie mogą przejściowo doświadczać nowych form zaburzenia równowagi w sferze emocjonalnej czy poznawczej (podlegać gwałtownym emocjom i być rozdzieranym przez skrajności, odczuwać drażliwość, niechęć do określonych działań, obniżoną koncentrację, nadwrażliwość na ocenę swojej osoby, niekiedy nerwowość, porywczość etc.), potrzebować więcej snu i określonych składników odżywczych oraz jeszcze więcej autonomii i swobody w wyrażaniu siebie. Zdolność oceny konsekwencji swoich działań leży niestety poza zasięgiem młodych ludzi, co utrudnia negocjację z nimi przestrzegania ustalonych zasad

Emocje u nastolatka/tki - zachowanie a zmiany w mózgu

INTENSYWNA EMOCJONALNOŚĆ + NIEKONTROLOWANE REAKCJE + POTRZEBA PRZYNALEŻNOŚCI I AKCEPTACJI W GRUPIE + POTRZEBA AUTONOMII + OBCIĄŻENIA WYNIKAJĄCE Z OKOLICZNOŚCI = ???

Emocje u nastolatka/tki - wnioski

Postawy nastolatków nie są skierowane przeciwko dorosłym, a są jedynie wynikiem zmian zachodzących w ich organizmach. Czas dorastania to czas porządkowania ważnych obszarów mózgu i korelowania ich ze sobą nawzajem. U młodzieży połączenia neuronalne w części mózgu odpowiedzialnej za kontrolowanie impulsów, odporność na frustrację, zdolność oceny skutków własnych działań czy przejmowanie odpowiedzialności muszą one dopiero się rozwinąć i utrwalić, a w atmosferze panującego w umyśle chaosu jest to niezwykle trudne – wymaga czasu, wytrwałości i spokoju płynącego z zewnątrz. Aby młody człowiek mógł nauczyć się tych kluczowych zdolności – potrzebuje możliwości poznawania siebie i świata poprzez samodzielnie zbieranie doświadczeń, rozwiązywanie problemów i stawianie czoła różnym wyzwaniom (najlepiej w towarzystwie empatycznego dorosłego).

Emocje u nastolatka/tki - wnioski

Kluczowe znaczenie będą miały działania, które pomogą radzić sobie z wyzwaniami w obszarze intensywnych przeżyć - wgląd w emocje, wyrażanie własnych myśli i refleksje oraz sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami. Okres dorastania to jednocześnie próba zbudowania swojej odrębności i niezależności, co bywa wyzwaniem, gdy chcemy być akceptowani/e. Jesper Juul podkreślał, że młodzi ludzie w okresie dorastania wręcz potrzebują przeciwstawiać się dorosłym, ponieważ dzięki temu budują swoją odrębność i poczucie własnej wartości oraz kształtują własną godność.

Emocje i stres

Samokontola vs. samoregulacja

Wg Jagody Sikory: "Samoregulacja jest taką umiejętnością, dzięki której rozpoznajemy nasze sygnały stresu, rozpoznajemy rzeczy, które nas stresują, podnoszą nam napięcie i staramy się działać adekwatnie. "

Samokontrola - hamowanie reakcji. Powstrzymanie się od wykonania jakiegoś działania mimo chęci jego wykonania. Pochłania bardzo dużo energii.

Self-Reg to nauka samoregulacji poprzez umiejętne regulowanie poziomu pobudzenia i odbudowywanie zasobów.

GÓRA LODOWA EMOCJI

PRZEJAWY ZŁOŚCI

przeklinanie

krzyczenie

niszczenie przedmiotów

strach

smutek

niepewność

lęk przed oceną

zmęczenie

poczucie zagubienia

nadwrażliwość

GÓRA LODOWA STRESU

To widzą ludzie

OBJAWY STRESU

PRZYCZYNY STRESU

biologiczne

To dużo trudniej jest zobaczyć

emocjonalne

poznawcze

społeczne prospołeczne

Błędne koło stresu

obszarpoznawczy

Dowolny stresor w jednym obszarze może uruchomić błędne koło stres. Szczególna podatność w sytuacji dużego napięcia i niskiej energii. Efekt mnożenia - jeden stres podkręca inne.

obszarbiologiczny

obszarprospołeczny

Subtitle here

obszar emocjonalny

obszarspołeczny

+ info

Wysoka energia niskie napięcie

Wysoka energii duże napięcia

Macierz Thayera

ENERGIA

Po czym poznaję gdzie jestem? Po czym poznaje gdzie jest moje dziecko?

NAPIĘCIE

Niska energia niskie napięcie

Niska energia wysokie napięcie

Mózg trójjedyny

Kora nowa - myślenie abstracyjne, pojęciowe, świadomość, racjonalne działanie.

Mózg ssaczy - układ limbiczny, emocje, impulsywne działanie.

Mózg gadzi - impulsy, popędy, fizjologia, walka, ucieczka, zamrożenie.

Zredukuj stres

STRATEGIE KRÓTKOTERMINOWE

Studzenie palnika: szybkie, angażują głównie ciało i mają na celu przywrócenie działania racjonalnego myślenia i reagowania (przywrócenie kory nowej) towarzyszenie w doświadczeniu; odzwierciedlanie

Nierozgrzewanie palnika: przeciwdziałają napięciu, ale są możliwe po przywróceniu działania racjonalnego myślenia, ponieważ bazują na atrybutach kory nowej, takich jak analiza i nazywanie potrzeb i emocji oraz postrzeganie sytuacji w kontekście samoregulacji

STRATEGIE DŁUGOTERMINOWE

obejmują dbanie o własne zasoby energii oraz budowanie sił (cech) i nastawienia, które chronią przed stresem; rozwijanie samoświadomości

Studzenie palnika

Ciągłe gaszenie pożarów jest bardzo męczące dla układu nerwowego. Szczególnie niebezpieczne, gdy nie regenerujamy zasobów.

skupienie na oddechu

oddech przeponowy

długie wydechy

śpiewanie

Oddech może regulować stan naszego pobudzenia, napięcia.

Studzenie palnika

Zmysły - redukcja dyskomfortu

ochłodzenie twarzy, nadgarstków (przewietrzenie się)

zapewnienie komfortu ciału (ubranie, rozebranie, toaleta, woda)

wyjście i odcięcie się od bodźców

zatkanie uszu

Studzenie palnika

Zmysły - koncentracja na przyjemnych doznaniach

skupienie na przyjemnych doznaniach zmysłowych - wzrok, słuch, smak, węch, dotyk.

żucie czegoś

uśmiech do lustra, podniesienie kącików ust

To nie jest odwracanie uwagi, po redukcji napięcia, przywróceniu zasobów i działania kory nowej --> wracamy spokojnie do analizy sytuacji i potrzeb.

Nierozgrzewanie palnika

praca z oczekiwaniami

idealne reakcje

myśli zapalniki

ocenianie siebie i innych

ocena sytuacji - fakty/ self reg

ocena sytuacji - emocje i potrzeby

Przeformułowanie oceny sytuacji- Jak ta zmiana działa na Ciebie?

Nierozgrzewanie palnika - EMPATIA

ROZPOZNANIE POTRZEB

WYRAŻANIE ZROZUMIENIA

WSPÓLNE SZUKANIE ROZWIĄZAŃ

POTRZEBY DZIECI i RODZICÓW NIE MA KONFLIKTU NA POZIOMIE POTRZEB KONFLIKT JEST NA POZIOMIE STRATEGII ZASPAKAJANIA POTRZEB

<meta charset="utf-8"><b style="font-weight:normal;" id="docs-internal-guid-2db334b5-7fff-449d-2841-8ed0d99eed24"><span style="font-size:11pt;font-family:Arial;color:#000000;background-color:transparent;font-weight:400;font-style:normal;font-variant:normal;text-decoration:none;vertical-align:baseline;white-space:pre;white-space:pre-wrap;"><span style="border:none;display:inline-block;overn;width:602px;height:648px;"><img src="https://lh4.googleusercontent.com/uyeWD08egQato5w4diB3vFHaEgm9YqH_Cjqu5cwC3LDVh42ACUfdH4Lro5LuDbenEjge7t58nH_beFdQbMd1nVhNBCH8N_cIW_l0bW9cjCeFuVyHRigHA4Ypz2xGVkV-P8Jh1bsY" width="602" height="648" style="margin-left:0px;margin-top:0px;"></span></span></b><!--EndFragment-->

EMPATIA

POT

Nierozgrzewanie palnika - EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

EMPATIA

POTRZEBY MŁODZIEŻY najbardziej aktywne są: p. współdecydowania, autonomii, bliskości, bycia branym pod uwagę, rozumienia i bycia zrozumianym, bezpieczeństwa, zabawy, wolności wyboru, kreatywności, bycia ważnym, współpracy, docenienia i przynależności

Dbanie o własne zasoby energii oraz budowanie sił (cech) i nastawienia, które chronią przed stresem

5 kroków Self- Reg

Poświęć chwilę na refleksję, by rozwinąć świadomość.

Zidentyfikuj stresory. Zadaj pytanie: dlaczego teraz?

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer

Zareaguj, aby dowiedzieć się, co uspokaja Twoje dziecko.

Odczytaj sygnały. Przeformułuj zachowanie.

Zredukuj stres

Thank you!

www.genial.ly