Gorzkie żale

gorzkie żale

Miłosz Bronisz

indeks

czym są gorzkie żale?

historia

skład gorzkich żali

ciekawostki

czym są gorzkie żale?

Gorzkie Żale są nabożeństwem pasyjnym charakterystycznym dla Kościoła katolickiego, mające najczęściej formę nabożeństwa eucharystycznego, odprawianego w okresie wielkiego postu, szczególnie w niedziele. Gorzkie Żale są tradycją wyłącznie polską

Historia powstania gorzkich żali

gorzkie żale oparte są na motywach jutrzni i elementów średniowiecznych pasyjnych. ks. Wawrzyniec Benik ze zgromadzenia księży misjonarzy świętego Wincentego à Paulo opracował strukturę i napisał tekst nowego nabożeństwa. Na początku XVIII wieku ówczesny proboszcz kościoła św. Krzyża w Warszawie, ksiądz Michał Bartłomiej Tarło, rozpoczął starania o pozwolenia na odprawianie w świątyni specjalnego nabożeństwa pasyjnego. Gorzkie Żale po raz pierwszy zostały odprawione 13 marca 1707 r. w kościele Świętego Krzyża.

skład Gorzkich żali

Pobudka

6. Cóż jest, pytam, co się dzieje? Wszystko stworzenie truchleje! 7. Na ból męki Chrystusowej Żal przejmuje bez wymowy. 8. Uderz, Jezu, bez odwłoki W twarde serc naszych opoki! 9. Jezu mój, we krwi ran swoich Obmyj duszę z grzechów moich! 10. Upał serca swego chłodzę, Gdy w przepaść męki Twej wchodzę.

1. Gorzkie żale przybywajcie, Serca nasze przenikajcie. 2. Rozpłyńcie się, me źrenice, Toczcie smutnych łez krynice. 3. Słońce, gwiazdy omdlewają, Żałobą się pokrywają. 4. Płaczą rzewnie Aniołowie, A któż żałość ich wypowie? 5. Opoki się twarde krają, Z grobów umarli powstają.

Hymn

1. Żal duszę ściska, serce boleść czuje, Gdy słodki Jezus na śmierć się gotuje; Klęczy w Ogrójcu, gdy krwawy pot leje, Me serce mdleje. 2. Pana świętości uczeń zły całuje, Żołnierz okrutny powrozmi krępuje! Jezus tym więzom dla nas się poddaje, Na śmierć wydaje. 3. Bije, popycha tłum nieposkromiony, Nielitościwie z tej i owej strony, Za włosy targa: znosi w cierpliwości Król z wysokości. 4. Zsiniałe przedtem krwią zachodzą usta, Gdy zbrojną żołnierz rękawicą chlusta; Wnet się zmieniło w płaczliwe wzdychanie Serca kochanie. 5. Oby się serce we łzy rozpływało, Że Cię, mój Jezu, sprośnie obrażało! Żal mi, ach, żal mi ciężkich moich złości Dla Twej miłości!

Lament duszy nad cierpiązym Jezusem

1. Jezu, na zabicie okrutne, Cichy Baranku od wrogów szukany, Jezu mój kochany! 2. Jezu, za trzydzieści srebrników Od niewdzięcznego ucznia zaprzedany, Jezu mój kochany! 3. Jezu, w ciężkim smutku żałością, Jakoś sam wyznał, przed śmiercią nękany, Jezu mój kochany! 4. Jezu, na modlitwie w Ogrójcu Strumieniem potu krwawego zalany, Jezu mój kochany! 5. Jezu, całowaniem zdradliwym Od niegodnego Judasza wydany, Jezu mój kochany!

6. Jezu, powrozami grubymi Od swawolnego żołdactwa związany, Jezu mój kochany! 7. Jezu, od pospólstwa zelżywie Przed Annaszowym sądem znieważany, Jezu mój kochany! 8. Jezu, przez ulice sromotnie Przed sąd Kajfasza za włosy targany, Jezu mój kochany! 9. Jezu, od Malchusa srogiego Ręką zbrodniczą wypoliczkowany, Jezu mój kochany! 10. Jezu, od fałszywych dwóch świadków Za zwodziciela niesłusznie podany, Jezu mój kochany!

Bądź pozdrowiony, bądź pochwalony, Dla nas zelżony i pohańbiony. Bądź uwielbiony! Bądź wysławiony! Boże nieskończony!

Rozmowa duszy z Matką Bolesną

1. Ach! Ja Matka tak żałosna! Boleść mnie ściska nieznośna. Miecz me serce przenika. 2. Czemuś, Matko ukochana, Ciężko na sercu stroskana? Czemu wszystka truchlejesz? 3. Co mię pytasz? Wszystkam w mdłości, Mówić nie mogę z żałości, Krew mi serce zalewa. 4. Powiedz mi, o Panno moja, Czemu blednieje twarz Twoja? Czemu gorzkie łzy lejesz? 5. Widzę, że Syn ukochany W Ogrójcu cały zalany Potu krwawym potokiem. 6. O Matko, źródło miłości, Niech czuję gwałt Twej żałości! Dozwól mi z sobą płakać.

Ciekawostki

W Kościele Katolickim Mariawitów w okresie Wielkiego Postu odprawiane są również Gorzkie Żale o Mateczce – nabożeństwo ku czci Marii Franciszki Kozłowskiej, poświęcone jej cierpieniom chorobowym i śmierci.

dziękuję za uwagę!