Budowa słowotwórcza wyrazów

Temat: Co już wiemy o częściach zdania?.

Cele lekcji:

1. Umiem rozpoznawać wyraz podstawowy i wyraz pochodny.

2. Wiem, w jaki sposób budowa wyrazu może być powiązana z jego znaczeniem.

3. Potrafię porządkować najważniejsze wiadomości.

Wyraz pochodny - wyraz utworzony od innego wyrazu. Wyraz podstawowy - wyraz, od którego tworzymy inne wyrazy. Przykłady: wyraz podstawowy wyraz pochodny uczyć - nauczyć jechać - pojechać kot - kotek

Bywa też tak,że wyrazy utworzone od innych słów są wyrazami podstawowymi dla kolejnych. Przykłady: wyraz podstawowy wyraz pochodny nauczyć - nauczyciel

Parafraza słowotwórcza-definicja analizowanego słowa, w której pojawia się wyraz podstawowy.

Przykłady: kotek (wyraz pochodny)- mały kot (wyraz podstawowy) nauczycielka (wyraz pochodny) - kobieta-nauczyciel (wyraz podstawowy)

Ćwiczenia interaktywne

Otwórz dokument współdzielony Jamboard i wykonaj w zeszycie polecenie 4/226 z podręcznika.

Temat słowotwórczy -część wspólna wyrazu pochodnego i wyrazu podstawowego.

Formant - cząstka, za pomocą której tworzymy nowy wyraz.

Przykłady: wyraz podstawowy wyraz pochodny temat słowotwórczy formant uczyć - nauczyć = -uczyć + na- jechać - pojechać = -jechać + po- kot - kotek = kot + -ek

Oboczność - wymiana, zanik lub pojawienie się głosek.

Przykłady: wyraz podstawowy wyraz pochodny oboczność formant narta - narciarz t:ć -arz wilk - wilczy k:cz -y pies - psisko pi:p, e:Ø, s:si -isko

Podsumowanie i utrwalenie

praca domowa

Zadanie:1,2,3,4,5/36-37 (zeszyt ćwiczeń)