Marzec 1968 roku

Marzec 1968r. w Polsce Początki, czym tak właściwie był i jego skutki

Kamil Wojtas

Krótka definicja

Czym był marzec 1968 roku?

Marzec 1968 - w skrócie

Marcem '68 roku nazywano okres kryzysu który obejmował protesty studenckie oraz rozgrywkę polityczną w kierownictwie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, połączoną z zaostrzeniem cenzury, dużymi represjami wobec obywateli pochodzenia żydowskiego, a także stopniowy powrót do polityki antykościelnej.

Początki

Co zapoczątkowało marzec '68?

Początki

Wydarzeniem, które stało się impulsem dla studenckich protestów w marcu 1968 r. były tak naprawdę "Dziady" Mickiewicza. Przedstawienie spotkało się z ostrą krytyką kierownictwa PZPR, a kolejne spektakle zostały zawieszone.

Przebieg

Narastanie kryzysu

Narastanie kryzysu w kraju

Rozpoczęły się represje w stosunku do Polaków pochodzenia żydowskiego. Gomułka nazywał ich "syjonistyczną piątą kolumną". W wojsku i w mediach występowały "czystki", strajki i manifestacje coraz częsciej miały miejsce, a w mediach brutalnie atakowano pisarzy i naukowców.

Przemówienie Władysława Gomułki

Protesty studentów

Zawieszenie wystawiania "Dziadów" nie spodobało się studentom. Bezpośrednio po zakończeniu spektaklu grupa młodzieży, z "komandosami" na czele, ruszyła pod pomnik Adama Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu z hasłem przywrócenia spektaklu. Jednocześnie skierowano kilkutysięczną petycję do Sejmu w tej sprawie. Pokojowy protest został brutalnie spacyfikowany co dało początek protestom studentów w całym kraju.

Protesty studentów - kontynuacja

Studenckie demonstracje i strajki ogarnęły wszystkie ośrodki akademickie. W kolejnych dniach dochodziło do starć z milicją. 11 marca potężna demonstracja studencka przemaszerowała aż pod gmach KC PZPR. Władze rozbiły wiec studentów, za pomocą armatek wodnych i gazu łzawiącego. Wielu studentów wyrzucano z uniwersytetu i wcielano błyskawicznie do wojska. W trakcie wydarzeń marcowych studenci w swojej walce byli prawie osamotnieni.

"Komandosi"

Grupy protestujących studentów sformowanych w połowie lat 60 walczących przeciwko opresji w "pokojowy" sposób. Nazwę tą nadano im ze względu na sposób działania – niespodziewane pojawianie się na oficjalnych zebraniach, podczas których wdawali się w dyskusję i zadawali prelegentom „niewygodne” pytania. "Komandosi" byli zwartym środowiskiem sprawnym i posiadającym doświadczenie w organizowaniu akcji protestacyjnych.

Nagonka antysemicka

W Polsce rozpoczęły się represje w stosunku do Polaków pochodzenia żydowskiego. W PRL jednym z głównych wątków propagandy była tak zwana kampania „antysyjonistyczna”.Na polecenie Moskwy, Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem. Rozpętano również antyizraelską kampanię propagandową.

Skutki

Represje i emigracje ludności

"Może byliśmy dziećmi, nie mieliśmy doświadczenia, wiedzieliśmy tylko, że zmusza się nas do wiary w kłamstwo i naprawdę nie wiedzieliśmy, czego więcej chcemy, oprócz poszanowania ludzkich praw i prawd,".

-Ryszard Krynicki, "I naprawdę nie wiedzieliśmy"

Skutki

Propagandowe kampanie PZPR wywołały falę przymusowej emigracji osób pochodzenia żydowskiego, a także ludzi kultury i naukowców, a do tego pogorszyły obraz Polski w oczach krajów zachodnich. Do października 1968 roku zatrzymano 2732 osoby związane z Marcem. Większość zwolniono, 697 ukarano kolegiami karno-administracyjnymi, 540 objęto śledztwami, a 60 stanęło sprzed sądem w trybie przyspieszonym. Relegowano studentów na masową skalę.

Zakończenie

Marzec 1968 to przykład jawnej nietolerancji i rasizmu za bezpodstawne ruchy antysemickie, które nie miały sensu, a spowodowały jedynie szkody, przede wszystkim w strukturach elit inteligenckich.

Dziękuje za uwagę.