Dopełnienie

Temat:

Dopełnienie

Czas na gramatykę;)

DOPEŁNIENIE

to część zdania, która informuje o obiekcie czynności, stanu, np. zniszczyć nieprzyjaciół, nienawidzić zła.

DOPEŁNIENIE

Odpowiada na pytania przypadków, oprócz mianownika i wołacza:

jest określeniem czasownika i należy do grupy orzeczenia, np. uratować (kogo?) bohatera.

kogo?, czego?, np. nie widział zagrożenia, komu?, czemu?, np. przyglądał się przeciwnikowi, kogo?, co?, np. pokonał wroga, kim?, czym?, np. walczył ze złem, (o) kim?, (o) czym?, np. rozmyślać o przeciwnościach losu.

DOPEŁNIENIE

najczęściej jest wyrażone rzeczownikiem lub zaimkiem rzeczownym z przyimkiem lub bez przyimka, np. liczył zwycięstwa, liczył na pomoc, policzył ich, liczył na nich. niekiedy funkcję dopełnienia pełnią inne części mowy, jeżeli występują w znaczeniu rzeczownika, np. wygrać z silniejszym. dopełnieniem może być także czasownik w bezokoliczniku (o ile nie jest częścią orzeczenia), np. to pomoże ich ocalić.

Wskaż zdania, w których występuje dopełnienie. Pierwsze litery tych wypowiedzeń utworzą hasło – nazwę postaci fantastycznej występującej w utworach baśniowych; istoty złej, brzydkiej i złośliwej.

Groźne zło wabi obietnicą potęgi.

Jadzia

Obietnice zła bardzo mocno kuszą.

Niestety, bierność ludzi jest przyczyną szerzenia się zła.

Istotnie, szerzenie się zła jest powodowane biernością ludzi.

Zło jest niezrozumieniem dobra.

Oni nie rozumieli dobra.

Lepiej zniszczcie zło w zarodku.

Niewątpliwie zło trzeba niszczyć w zarodku.

Z pewnością żaden zły człowiek nie jest wolny.

Bez wątpienia źli ludzie nie mają wolności.

Z pewnością tolerowanie krzywdy jest największym złem.

Na pewno nie można tolerować krzywdy.

Określ, jakimi częściami mowy zostały wyrażone wyróżnione dopełnienia. Dopasuj do każdego zdania odpowiedni obrazek.

Przekształć zdania ze strony czynnej na bierną. Określ, jaką funkcję przyjęło dopełnienie w utworzonych wypowiedzeniach.

a) Gollum zgubił pierścień. b) Bilbo znalazł zgubę. c) Stwór z jaskini zaproponował pojedynek na zagadki. d) Hobbit podjął wyzwanie. e) Odgadł wszystkie łamigłówki.

Przekształć wypowiedzenia twierdzące na przeczące. Określ w każdym zdaniu przypadek dopełnienia. Uzupełnij wniosek.

Ziemię otoczyły latające spodki Marsjan. Kosmici sieją zniszczenie. Zielone stwory wywołują strach.

Dopełnienie występujące w zdaniu twierdzącym w , w zdaniu zaprzeczonym najczęściej przyjmuje formę .

Ćwiczenia utrwalające

Czas na odpoczynek!