I wojna światowa

I wojna światowa

1. Świat na drodze ku wojnie

Nowe mocarstwa:- Niemcy- Stany Zjednoczone - JaponiaKonflikty kolonialne:- walka między Brytyjczykami a Burami- niemieckie wsparcie Burów- kryzys polityczny, konflikt o Maroko Niemców i Francuzów (do którego doprowadziły Niemcy- rozwiązanie kryzysu politycznego na drodze dyplomatycznej- w rezultacie, objecie przez Francuzów kontroli nad Marokiem ( Wielka Brytania przyczyniła się do zwycięstwa Francuzów w konflikcie z Niemcami- niezadowolenie Niemców (uważali, że powinni dostać rekompensatę)

Konflikty miedzy mocarstwami:- konflikt francusko - niemiecki - rozpad bloków państwa zaborczych - przedstawienie przez Rosję swojego cara jako protektora (protektor to obrońca, opiekun) bałkańskiej ludności prawosławnej oraz narodów słowiańskich -powstanie dwóch sojuszy, dzielących Europę: trójprzymierza oraz trójporozumienia - trójprzymierze (państwa centralne): Niemcy, Włochy, Austro - Węgry - trójporozumienie (ententa): Wielka Brytania, Francja, Rosja

Wyścig zbrojeń - rywalizacja w produkcji i posiadaniu arsenału wojennego (broń, liczba ludności, fabryki), liczebnoć armii i uzbrojenie Przyczyny wyścigu zbrojeń: - konflikty między mocarstwami, - powstanie trójprzymierza i trójporozumienia Skutki wyścigu zbrojeń: - powstanie nowych rodzajów broni - wybuch konfliktów zbrojnych i wojen. Uzbrojenie: - karabin maszynowy (skonstruowany w Wielkiej Brytanii) - dynamiczny rozwój marynarki wojennej - formowanie sił powietrznych, złożonych ze sterowców, balonów i samolotów

Kocioł Bałkański- wybuch pierwszej wojny bałkańskiej w 1912 roku - utrata przez imperium osmańskie większości europejskich ziem - powstanie nowego państwa - Albanii - wybuch drugiej wojny bałkańskiej w 1913 roku, wywołanej przez Bułgarię - kleska Bułgarii - po II wojnie bałkańskiej, wciąż zaogniona sytuacja na Półwyspie Bałkańskim - nazwanie Bałkanów "kotłem bałkańskim", z powodu odbywających się tam wielu napięć narodowościowych oraz religijnych.

2. Na frontach I wojny światowej

Wybuch I wojny światowej:- wrogość między trójprzymierzem a trójporozumieniem - zamach w Sarajewie: na nastepce tronu Austro - Węgier Franciszka Ferdynanda Habsburga, zamach został wykonany 28 czerwca 1914 roku (dokonał go serbski nacjonalista Gawriło Princip) - postawienie przez Austro - Węgrów serbskiemu rządowi ultimatum (ultimatum o bezwzględne żądanie spełnienia określonych warunków, poparte groźbą) - niewywiązanie się Serbii z warunków postawionych przez wroga - wypowiedzenie Serbii wojny (dokonały tego Austro - Węgry) - przystąpienie innych państwa do Wielkiej Wojny

Wojna na morzach:- przystąpienie marynarki brytyjskiej do blokady morskiej - budowanie przez Niemców flotę podwodną - ataki U-bootów (niemieckich okrętów podwodnych) - ogłoszenie przez Niemców nieograniczonej wojny podwodnej - przystąpienie USA do wojny

Walki na zachodzie Europy- rozpoczęcie wojny atakiem Austro - Węgier na Serbię - ukształtowanie sie frontu na zachodzie Europy (front to linia zetkniecia się walczących wojsk) - walka Niemców zgodnie z planem wojny błyskawicznej (wojna błyskawiczna to szybkie pokonanie przeciwnika) - bitwa nad rzeką Marną w 1914 roku (tą bitwa zatrzymanonatarcie wojsk niemieckich na Paryż) - niezrealizowana wojna blyskawiczna - przybranie charakteru walk wojny pozycyjnej (wojna pozycyjna to taka wojna, której działania opierają się na tworzeniu stałych frontów z rozbudowanymi pozycjami) - bitwa pod Verdun w 1916 roku Walki na froncie wschodnim: - rozpoczęcie przez Rosję ofensywy (ofensywa to w tym przypadku natarcie wojsk) - bitwa pod Tannenbergiem w 1914 roku - bitwa pod Gorlicami w 1915 roku - wojna manewrowa (zamiast zmagań na ciągłej linii frontu prowadzono manewry, podczas których wojska często się przemieszczały.

Przyczyny I wojny światowej:- narastanie konfliktów pomiedzy mocarstwami i wyścig zbrojeń, - powstanie trójprzymierza i trójporozumienia , - dążenie do odgrywania większej roli przez Niemcy, Włochy, Japonię i USA. Skutki I wojny światowej: - śmierć i kalectwo milionów osób oraz zniszczenie gospodarcze, - upadek monarchii w Niemczech, Rosji i Austrii, - rozpad Austro - Węgier i powstanie nowych państwa w Europie. I wojna światowa trwała od: 28 czerwca 1914 roku do: 11 listopada 1918 roku. 3 marca 1918 rok - podpisani wtedy traktat brzeski (Rosja, trójprzymierze). 11 listopada 1918 rok - w Compiegne podpisano rozejm, kończący I wojnę światową.

3. Rewolucje w Rosji

Porażki Rosji na froncie;- entuzjastyczna reakcja Rosjanów na wybuch I wojny światowej - zginięcie setek tysięcy rosyjskich żołnierzy (coraz większe niezadowolenie z wybuchu I wojny światowej) - kryzys polityczny, społeczny i gospodarczy w Rosji, złe wyfunkcjonowanie przemysłu oraz rolnictwa - krytyka rządów cara Mikołaja II, na którego decyzje duży wpływ miała żona Aleksandra wraz z jej najbliższym doradcą (doradca ten podawał się za mnicha - Grigorij Resputin)

Rewolucja lutowa- nazwę miasta Petersburg zmieniono na Piotrogród (w tym mieście wybuchały strajki, protesty). Przyczyny rewolucji lutowej: - brak zaopatrzenia w żywność (prostest kobiet, walczących chleb, zakończony klęską) - przyłączenie się robotników piotrogrodzkich do manifestu - przystąpienie władz do tłumienie demonstracji - oburzenie żołnierzy z Piotrogrodu, odmawiających strzelania do tłumu - wystąpienie przeciwko carowi rosyjskiego parlametu (Dumy) Skutki rewolucji lutowej: - car Mikołaj II zostaje zmuszony do abdykacji - powstanie Rządu Tymczasowego 15 marca 1917 roku

Okres dwuwładzy- podejmowanie najważniejszych decyzji - Rząd Tymczasowy, pod dowództwem Aleksamdra Kiereńskiego - Tymczasowy Komitet Wykonawczy, reprezentujący Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich (w jego skład wchodzili m.in. robotnicy zakładów przemysłowych Piotrogrodu) - bardzo duże wpływy partii socjalistycznych, na początku mienszewików i eserowców, zaś z czasem dominanatorem stali się bolszewicy, czyli naradykalniejsi socjaliści. których przywódcą był Włodziemierz Lenin. - niezupełne wywiązanie się Rządu Tymczasowego z władz - zdobycie popularności boleszewików - w kwietniu 1917 roku ogłoszenie przez Lenina tez kwietniowych,przestawiających program społeczno - polityczny bolszewików: * szybkie wycofanie sił rosyjskich z frontu I wojny światowej, * uwłaszczenie chłopów, * obalenie Rządu Tymczasowego oraz objęcie władzy w Rosji

Wojna domowa w Rosji- Biała Gwardia, czyli dawni carscy generałowie, kontrolujący znacze obszary kraju - natarcie Białej Gwardii na tereny zajęte przez bolszewików (ich głównym celem było rozbicie utworzonej przez bolszewików Robotniczo - Chłopskiej Armii Czerwonej, kierowanej przez Lwa Trockiego) - wybuch wojny domowej - zwycięstwo Armii Czerwonej - w 1922 roku utworzenie Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS)

Rewolucja październikowa Przyczyny rewolucji październikowej: - udana próba zdobycia władzy przez Włodziemierza Lenina - bolszewików - klęski Rosji w I wojnie światowej - kryzys gospodarczy i polityczny - rewolucja lutowa i obalenie władzy cara Skutki rewolucji październikowej: - wojna domowa między Białymi a Czerwonymi - władze zdobywają komuniści, powstaje ZSRS pancernik "Aurora" - dał sygnał rozpoczęcia rewolucji październikowej Feliks Dzierżyński - polski komunista, twórca organizacji "Czeka" i "Tajna Policja".

4. Sprawa polska podczas I wojny światowej

Niemcy i Austro - Węgry obiecały Polakom:- utworzenie Państwa Polskiego z terenów zaboru rosyjskiego, - utworzenie Armii Polskiej pod dowództwem państwa centralnych (trójprzymierza), - odzyskanie niepodległości Car Mikołaj II obiecał Polakom: - utworzenie Państwa Polskiego z ziem zaboru austriackiego i niemieckiego (jego obietnice nie zostały spełnione) Ententa (Wielka Brytania, Francja i Rosja) później również obiecała Polakom niepodległość.

Ignacy Jan Paderewski - premier polskiego rządu, minister spraw zagranicznych, wybitny polski polityk, pianista i kompozytor. Brał aktywny udział w czasie I wojny światowej, działając w USA na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości Thomas Woodrow Wilson - prezydent Stanów Zjednoczonych, twórca orędzia, które zawierało koncepcję nowego światowego porządku po zakończeniu I wojny światowej. Jeden z punktów programu dotyczył niepodległości Polski. Punkt trzynasty dotyczył utworzenia państwa polskiego: "13. Musi zostać stworzone niepodległe państwo polskie, obejmujące terytoria zamieszkałe przez ludność niezaprzeczalnie polską i któremu musi zostać zapewniony wolny dostęp do morza; niepodległość polityczna, gospodarcza oraz integralność terytoriów zamieszkałych przez tę ludność będą zagwarantowane przez konwencję międzynarodową."

Akt 5 listopada- działania propagandowe (propagadna to manipulacja ludźmi) - dotkliwe odczuwanie skutków wojny przez państwa centralne, - wydanie przez niemieckie oraz austriackie władze manifestu 5 listopada 1916 roku (jego celem było zachęcenie Polaków do walki po swoich stronach) W dokumencie: - gwarantowano powstanie Królestwa Polskiego jako dziedzicznej monarchii konstytucyjnej, - zapowiedziano utworzenie polskiego wojska pod dowództwem niemieckim oraz austriackim, - sprawę granic pozostawiono do roztrzygnięcia w przyszłości.

Na mocy konferencji paryskiej (1919- 1920), inaczej traktatu wersalskiego Polska otrzymała Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie. O przynależności Górnego Śląska, Warmii, Mazur oraz Powiśla miały zdecydować plebiscyty, w których brali udział: Ignacy Jan Paderewski, Roman Dmowski, Władysław Grabski.

Prezentację przygotowała: Marcelina Sikorzyńska