Sprawa polska w czasie I wojny światowej

Sprawa polska podczas I wojny światowej

Polacy w armiach państw zaborczych

Około 3 miliony żołnierzy polskiego pochodzenia zostało powołanych do armii państw zaborczych podczas I wojny światowej. Około 500 tysięcy zginęło, wielokrotnie toczyły się bratobójcze walki przeciwko swoim rodakom zmuszonych do walki o nieswoją sprawę.

3 mln

0.5 mln

polskich żołnierzy w armiach państw zaborczych

zabitych

Polacy u boku państw centralnych

Po wybuchu I wojny światowej z inicjatywy Józefa Piłsudskiego, za zgodą Austriaków powstała Kompania Kadrowa. Jej żołnierze chcieli wywołać antyrosyjskie powstanie. Nie uzyskało ono poparcia ludności i Kompania Kadrowa została rozwiązana.

U boku państw centralnych uformowały się trzy Brygady Legionów Polskich. Toczyły one krwawe walki na froncie wschodnim.

Kryzys przysięgowy

Józef Piłsudski - dowódca I Brygady Legionów Polskich

I Brygada Legionów Polskich

Polacy u boku Ententy

Błękitna armia - W 1917 roku u boku Francji powstała polska armia. Największe zasługi w jej utworzeniu miał Roman Dmowski. Na jej czele stał generał Józef Haller. Swoją nazwę zawdzięcza błękitnemu kolorowi mundorów

Polskie oddziały walczyły u boku Rosji. W 1914 roku powstał Legion Puławski, który walczył z Niemcami. Po obaleniu cara w 1917 roku utworzono trzy Korpusy Polskie.

Józef Haller

Błękitna armia na froncie zachodnim

Ziemie polskie poczas I wojny światowej

Sprawa polska w polityce państw centralnych

Na początku wojny Polacy niezbyt obchodzili Niemców i Austriaków. Ich władze podejmowały jedynie działania propagandowe, aby zachęcić Polaków do walki po ich stronie.

Wskutek strat na froncie wschodnim Niemcom i Austriakom zaczęło brakować żołnierzy. W tym celu chcieli zachęcić do walki Polaków i wydały akt 5 listopada 1916 roku, który zapewniał:

Cele ONZ

• powstanie Królewstwa polskiego jako dziedzicznej monarchii konstytucyjnej
• utworzenie polskiego wojska pod dowództwem państw centralnych
• sprawę granic pozostawiono do późniejszego rozstrzygnięcia.

Rada Regencyjna

W 1917 roku powstała Rada Regencyjna, która był pierwszym polskim rządem

Sprawa polska w polityce ententy

Polacy starali się przekonać do swojej sprawy rządy państw ententy. Szczególnie aktywny był Roman Dmowski, który utworzył Komitet Narodowy Polski, którego działania przyczyniły się do zyskania popularności sprawy polskiej.

Ignacy Jan Paderewski

Roman Dmowski

Przełomowym momentem dla Polaków było orędzie prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona, którego jeden z 14 punktów programu pokojowego dotyczył niepodległego państwa polskiego.

13 punkt Wilsona

Polacy na konferencji paryskiej

W latach 1919-1920 w Paryżu odbyła się konferencja pokojowa. Wzięli w niej udział przedstawiciele Polski:- Ignacy Jan Paderewski - Roman Dmowski - Władysław Grabski

Polscy politycy walczyli o ustalenie jak najbardziej korzystnych granic dla odradzającej się Rzeczypospolitej.

Cele ONZ

• Polska otrzymała Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie
• Gdańsk i przyległe tereny zostały wolnym miastem pod kontrolą międzynarodową
• o przynależności Górnego Śląska, Warmii, Mazur i Powiśla miały zadecydować plebiscyty przeprowadzone wśród mieszkańców.

Notatka do zeszytu

Polacy u boku państw centralnych: - Pierwsza Kadrowa - trzy Brygady Legionów Polskich - Rada Regencyjna Polacy u boku ententy - Błękitna Armia - Legion Puławski - Komitet Narodowy Polski

Postaci: Roman Dmowski- przewodniczący Komitetu Narodowego Polskiego Józef Piłsudski- dowódca I Brygady Legionów Polskich Ignacy Jan Paderewski - słynny pianista i kompozytor, propagował sprawę polską na świecie

Wydarzenia: -Akt 5 listopada 1916 roku - obietnica utworzenia państwa polskiego przez Niemców i Austriaków - Orędzie prezydenta USA Wilsona i punkt dotyczący niepodległości Polski - Konferencja paryska i wytyczenie granic Polski