POLKI - wybitne, mało znane

Polki - wybitne, mało znane.

Opracowanie: Monika Jędrzejewska-Wiergiles

Anna Dorota Chrzanowska

obrończyni zamku

Druga żona kapitana Jana Samuela Chrzanowskiego, wsławiła się bohaterską postawą w czasie obrony Trembowli podczas wojny polsko-tureckiej 1672–1676.

Urodzona (brak danych) Zmarła (brak danych)

Gdy szlachta, oblężona przez oddziały wojsk tureckich na zamku trembowelskim nosiła się z zamiarem poddania twierdzy, Chrzanowska uprzedziła o tym męża, co zapobiegło kapitulacji Trembowli. Gdy sam komendant stracił wiarę w sens dalszej obrony, miała zagrozić, że w takim wypadku siebie i jego zabije. Według innych przekazów groziła podpaleniem prochów i wysadzeniem miasta. Podobno sama poprowadziła wycieczkę (zbrojny wypad) obrońców na szańce tureckie.

Anna Dorota Chrzanowska na zamku w Trembowli, obraz Leopolda Löfflera

Helena Modrzejewska

aktorka

Aktorka specjalizująca się w rolach szekspirowskich i tragicznych. Jedna z najwybitniejszych aktorek polskich w historii.

Urodzona 12 października 1840 r. (Kraków) Zmarła 8 kwietnia 1909 r. (Newport Beach, Stany Zjednoczone)

Synem Heleny Modrzejewskiej był Rudol Modrzejewski - światowej sławy inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów. Pionier w budownictwie mostów wiszących. Zbudował prawie 40 mostów na największych rzekach Ameryki Północnej. Odegrał znaczącą rolę jako wychowawca następnych pokoleń amerykańskich konstruktorów i budowniczych mostów. Poniżej zdjęcia przedstawiające mosty jego konstrukcji.

Rudolf Modrzejewski

Most Fordoński im. Rudolfa Modrzejewskiego w Bydgoszczy

Most „Blue Water” nad rzeką St. Clair

Anna Henryka Pustowójtówna

żołnierka

Powstaniec styczniowy i sanitariuszka podczas wojny francusko-pruskiej i Komuny Paryskiej.

Urodzona 26 lipca 1843 r. (Stare Wierzchowiska koło Lublina) Zmarła 2 maja 1881 r. (Paryż, Francja)

Michalina Isaakowa

podróżniczka i entomolog

Kontynuowała prace entomologiczne swojego zmarłego męża Juliusza Isaaka. W 1928 powróciła do kraju, przywożąc zbiór liczący 15 tysięcy owadów, który prezentowała organizując wystawy i wykłady w całej Polsce. W 1937 roku zaginęła bez wieści.

Urodzona w 1880 roku. Zmarła 1937 (Peru)

Halina Konopacka

lekkoatletka, dyskobolka

Pierwsza polska złota medalistka olimpijska w rzucie dyskiem (1928 rok).

Urodzona 26 lutego 1900 r. (Rawa Mazowiecka). Zmarła 28 stycznia 1989 (Daytona Beach, Floryda, Stany Zjednoczone)

Uprawiała różne dyscypliny: rzut dyskiem i oszczepem, pięciobój, skok wzwyż, skok w dal. Jeździła na nartach. Była także poetką i malarką oraz gorącą patriotką. We wrześniu 1939 roku brała udział w niebezpiecznej akcji wywiezienia z Polski rezerw złota i dostarczenia go polskiemu rządowi na uchodźstwie.

Bł. Hanna Chrzanowska

pielęgniarka

Instruktorka i prekursorka pielęgniarstwa rodzinnego, domowego i parafialnego w Polsce.

Urodzona 7 października 1902 r. (Warszawa) Zmarła 29 kwietnia 1973 r. (Kraków)

Ppor. Wanda Modlibowska

pilotka sportowa i szybowniczka

W 1937 roku ustanowiła kobiecy rekord świata w konkurencji długotrwałości lotu na szybowcu "Komar bis".

Urodzona 7 października 1902 r. (Warszawa) Zmarła 29 kwietnia 1973 r. (Kraków)

Krystyna Skarbek

polska agentka brytyjskich służb

Polska agentka brytyjskiej tajnej służby Kierownictwa Operacji Specjalnych, wywiadowczyni Secret Intelligence Service. To dzięki niej Anglicy dowiedzieli się o dacie napaści Niemców na ZSRR.

Urodzona 1 maja 1908 r. (Trzepnica) Zamordowana 15 czerwca 1952 w Londynie.

Winston Churchill określał Krystynę Skarbek takimi słowami: ”piękna, inteligentna, piekielnie odważna, najlepsza moja agentka”. Była pierwowzorem "dziewczyny Jamesa Bonda". Osobiście znała pisarza Ian Fleminga, któremu opowiedziała swoją historię.

Gen. Elżbieta Zawacka ps. "Zo"

generał Wojska Polskiego

Kurierka Komendy Głównej Armii Krajowej. Jedyna spośród 15 kandydatek, która pomyślnie przeszła trening i służyła potem jako cichociemna. Po wojnie profesor nauk humanistycznych. W 2006 roku jako druga Polka w historii Wojska Polskiego awansowana na stopień generała brygady

Urodzona 19 marca 1909 r. (Toruń, Cesarstwo Niemieckie, zabór pruski) Zmarła 10 stycznia 2009 r. (Toruń)

Elżbieta Zawacka jako kurierka przewoziła meldunki i raporty na Zachód, organizowała też szlaki kurierskie. Do 1944 roku ponad 100 razy przekroczyła granicę Rzeszy. Jej podróż przebiegała przez terytoria Rzeszy, Francji, Andory, Hiszpanii i Gibraltar. W Polsce Ludowej przez niemal 4 lata, od września 1951 roku przebywała w więzieniu. Po wojnie wróciła do pracy nauczycielskiej. W 1965 roku uzyskała doktorat, a w 1973 roku habilitowała się. Pracowała na Uniwersytecie Gdańskim i na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1996 roku została profesorką nauk humanistycznych.

Pomnik Elżbiety Zawackiej w Toruniu.

Maria Kwaśniewska

lekkoatletka

Brązowa medalistka olimpijska w rzucie oszczepem (1936 rok)

Urodzona 15 sierpnia 1913 r. (Łódź) Zmarła 17 października 2007 r. (Warszawa)

To zdjęcie zostało wykonane po ceremoni dekoracji medalistek rzutu oszczepem podczas igrzysk w Berlinie w 1936 r. Na zdjęciu oprócz Marii Kwaśniewskiej znajdują się dwie Niemki: złota i srebrna medalistka. Maria nie lubiła tego zdjęcia i chciała je spalić ale tego nie zrobiła i bardzo dobrze bo wykorzystała je aby ratować ludzi z obozu przejściowego "Dulag" w Pruszkowie. Strażnicy niemieccy widząc ją na zdjęciu z Hitlerem byli zdezorientowali, a ona to wykorzystała. W ten sposób uratowała wiele osób m.in. piarkę Ewę Szelburg-Zarembinę czy pisarza Stanisława Dygata. Ukrywała ich w swoim domu w Podkowie Leśnej.

Maria Kwaśniewska pierwsza z lewej

Sprawdź, co udało ci się zapamiętać.

Źródła: Wikipedia, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Opracowanie: Monika Jędrzejewska-Wiergiles

Pamiętaj o nas...