Data i miejsce urodzenia: 06.06.1941 Mikowszczyzna Białoruś
ELIZA ORZESZKOWA
Data i miejsce śmierci:18.05.1910 Grodno Białoruś
Pisarka, publicystka, działaczka społeczna. Powieści Orzeszkowej dają bogaty obraz życia społecznego jej epoki, przegląd idei, wierzeń, rozterek i klęsk. Przetłumaczone zostały na blisko 20 języków, szczególną poczytnością cieszyły się przekłady rosyjski i szwedzki.
Autorka powieści Nad Niemnem (1888), nominowana do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905. Jedna z najwybitniejszych powieściopisarek w okresie polskiego pozytywizmu.
Małżeństwo nie było udane, ale pobyt w Ludwinowie stał się dla przyszłej pisarki pierwszą okazją do zaangażowania w życie społeczne. W litewskich komitetach ziemiańskich trwała właśnie dyskusja na temat sposobów uwłaszczenia chłopów i Orzeszkowa zaangażowała się - ku niezadowoleniu męża - po stronie rozwiązań demokratycznych. Wymusiła też na Orzeszce zgodę na prowadzenie w Ludwinowie szkoły dla dzieci wiejskich.
SPRZEDAŻ MILKOWSZCZYZNY
Nie radząc sobie z zarządzaniem majątkiem ziemskim, po naradach z jednym z jej przyjaciół – prawnikiem Stanisławem Nahorskim, zdecydowała się na sprzedaż Milkowszczyzny. Ponieważ Polacy nie mogli nabywać ziemi w guberniach zachodnich, w 1870 r. nabywcą został rosyjski pułkownik Doury. Od roku 1869 Eliza Orzeszkowa zamieszkała w Grodnie i wykazując się dużą pracowitością, zajęła się pisaniem.
MAŁŻEŃSTWO ZE STANISŁAWEM NAHORSKIM
W roku 1894 Eliza Orzeszkowa wyszła za mąż za wieloletniego przyjaciela – Stanisława Nahorskiego. W tym czasie poświęcała wiele czasu na akcje filantropijne i społeczne. 19 listopada 1896 roku, podczas hucznie obchodzonych jej imienin, jej mąż doznał paraliżu serca i zmarł. Był to dla pisarki ogromny cios.
DEBIUT PISARKI
Jako pisarka zadebiutowała opowiadaniem pt.: "Obrazek z lat głodowych", które ukazało się 1886 r. w "Tygodniku Ilustrowanym".
Orzeszkowa zgodnie z tendencją pozytywistyczną ceniła głównie powieść i przyznawała jej funkcję kształtowania świadomości społecznej. Stąd dydaktyzm i tendencyjność jej powieści, które często drażnią współczesnego czytelnika.
1885 r. 1888 r. 1888 r.
„Człowiek a robak — mała różnica! Robaka ryba je, a człowieka ziemia. Czy pan, czy chłop, czy król, czy parobek, każdego ziemia zjeść musi, jak ryba robaka. Ot, co!”
„Miłość jak odrę każdy człowiek, choćby raz, przebyć musi.”
„Nieprawdą jest, że ludzie zdrowi, silni, z natury nie ułomni, umierają z cierpień moralnych.”
Twórczość Orzeszkowej:
01
02
03
Dziurdziowie
Marta
Meir Ezofowicz
- powieść uznana za manifest ruchu kobiecego.
– powieść o tematyce żydowskiej.
– powieść o tematyce społecznej.
04
05
06
Cham
Gloria victis
A…B…C…
– powieść będąca ciekawym studium społecznym.
– nowela będąca hołdem złożonym powstańcom z 1863 r.
– nowela, której tematem jest walka o polską oświatę w realiach ucisku zaborcy.
Watch
ORZESZKOWA I SPRAWA EMANCYPACJI
Orzeszkowa była jedną z pierwszych polskich kobiet, które publicznie zabierały głos w sprawie emancypacji. "Marta" to jedna z pierwszych polskich powieści feministycznych o prawie kobiet do wykształcenia i pracy.
O konieczności wyzwolenia kobiet z mieszczańskiej obyczajowości, usamodzielnienia się ich Orzeszkowa pisała w 1870 roku w rozprawie: "Kilka słów o kobietach".
W 1886 r. została powołana tajna organizacja Koła Kobiet Korony i Litwy pod patronatem Orzeszkowej i Marii Konopnickiej.
ORZESZKOWA I SYTUACJA POLSKICH ŻYDÓW
"Nieznajomość nasza Żydów jest faktem zdumiewającym" - pisała w rozprawie "O Żydach i kwestii żydowskiej".
Orzeszkowa gorąco angażowała się w sytuację polskich Żydów. Uważała, że przez ich poznanie prowadzi droga do zrozumienia i akceptacji inności.
NOMINACJA DO NAGRODY NOBLA
W 1904 Elizy Orzeszkowa została nominowana do Nagrody Nobla. Członkowie Komitetu Noblowskiego zgodnie wyrazili opinię, iż wyróżnienie należy się jej w równym stopniu, co Sienkiewiczowi.
"O ile w tekstach Sienkiewicza bije szlachetne polskie serce, to w twórczości Elizy Orzeszkowej bije serce człowieka."
Nagrodę przyznano jednak wyłącznie Sienkiewiczowi. Przewodniczący Komitetu i sekretarz Akademii Carl Wirsen naisał:
„Za cztery, pięć lat będzie można przyznać to wyróżnienie Elise Orzeszko”
1909 r. roku Orzeszkowa była nominowana do nagrody Nobla, choć nigdy jej nie dostała.
ŚMIERĆ PISARKI
Eliza Orzeszkowa zmarła 18 maja 1910 w Grodnie po ciężkiej chorobie serca. Była osobą niepraktykującą,z tego powodu ks. proboszcz Juliusz Ellert odmówił jej pogrzebu. Dopiero po interwencji biskupa pochowano ją w Grodnie 23 maja 1910 na cmentarzu farnym.
„Ona była żywą mądrością i czującym sercem całej epoki...”
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!
Angelika Koźlik Magdalena Dobija
Eliza Orzeszkowa
angelikakozlik6
Created on March 4, 2021
Start designing with a free template
Discover more than 1500 professional designs like these:
View
Higher Education Presentation
View
Psychedelic Presentation
View
Vaporwave presentation
View
Geniaflix Presentation
View
Vintage Mosaic Presentation
View
Modern Zen Presentation
View
Newspaper Presentation
Explore all templates
Transcript
Data i miejsce urodzenia: 06.06.1941 Mikowszczyzna Białoruś
ELIZA ORZESZKOWA
Data i miejsce śmierci:18.05.1910 Grodno Białoruś
Pisarka, publicystka, działaczka społeczna. Powieści Orzeszkowej dają bogaty obraz życia społecznego jej epoki, przegląd idei, wierzeń, rozterek i klęsk. Przetłumaczone zostały na blisko 20 języków, szczególną poczytnością cieszyły się przekłady rosyjski i szwedzki.
Autorka powieści Nad Niemnem (1888), nominowana do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1905. Jedna z najwybitniejszych powieściopisarek w okresie polskiego pozytywizmu.
Małżeństwo nie było udane, ale pobyt w Ludwinowie stał się dla przyszłej pisarki pierwszą okazją do zaangażowania w życie społeczne. W litewskich komitetach ziemiańskich trwała właśnie dyskusja na temat sposobów uwłaszczenia chłopów i Orzeszkowa zaangażowała się - ku niezadowoleniu męża - po stronie rozwiązań demokratycznych. Wymusiła też na Orzeszce zgodę na prowadzenie w Ludwinowie szkoły dla dzieci wiejskich.
SPRZEDAŻ MILKOWSZCZYZNY
Nie radząc sobie z zarządzaniem majątkiem ziemskim, po naradach z jednym z jej przyjaciół – prawnikiem Stanisławem Nahorskim, zdecydowała się na sprzedaż Milkowszczyzny. Ponieważ Polacy nie mogli nabywać ziemi w guberniach zachodnich, w 1870 r. nabywcą został rosyjski pułkownik Doury. Od roku 1869 Eliza Orzeszkowa zamieszkała w Grodnie i wykazując się dużą pracowitością, zajęła się pisaniem.
MAŁŻEŃSTWO ZE STANISŁAWEM NAHORSKIM
W roku 1894 Eliza Orzeszkowa wyszła za mąż za wieloletniego przyjaciela – Stanisława Nahorskiego. W tym czasie poświęcała wiele czasu na akcje filantropijne i społeczne. 19 listopada 1896 roku, podczas hucznie obchodzonych jej imienin, jej mąż doznał paraliżu serca i zmarł. Był to dla pisarki ogromny cios.
DEBIUT PISARKI
Jako pisarka zadebiutowała opowiadaniem pt.: "Obrazek z lat głodowych", które ukazało się 1886 r. w "Tygodniku Ilustrowanym". Orzeszkowa zgodnie z tendencją pozytywistyczną ceniła głównie powieść i przyznawała jej funkcję kształtowania świadomości społecznej. Stąd dydaktyzm i tendencyjność jej powieści, które często drażnią współczesnego czytelnika.
1885 r. 1888 r. 1888 r.
„Człowiek a robak — mała różnica! Robaka ryba je, a człowieka ziemia. Czy pan, czy chłop, czy król, czy parobek, każdego ziemia zjeść musi, jak ryba robaka. Ot, co!” „Miłość jak odrę każdy człowiek, choćby raz, przebyć musi.” „Nieprawdą jest, że ludzie zdrowi, silni, z natury nie ułomni, umierają z cierpień moralnych.”
Twórczość Orzeszkowej:
01
02
03
Dziurdziowie
Marta
Meir Ezofowicz
- powieść uznana za manifest ruchu kobiecego.
– powieść o tematyce żydowskiej.
– powieść o tematyce społecznej.
04
05
06
Cham
Gloria victis
A…B…C…
– powieść będąca ciekawym studium społecznym.
– nowela będąca hołdem złożonym powstańcom z 1863 r.
– nowela, której tematem jest walka o polską oświatę w realiach ucisku zaborcy.
Watch
ORZESZKOWA I SPRAWA EMANCYPACJI
Orzeszkowa była jedną z pierwszych polskich kobiet, które publicznie zabierały głos w sprawie emancypacji. "Marta" to jedna z pierwszych polskich powieści feministycznych o prawie kobiet do wykształcenia i pracy. O konieczności wyzwolenia kobiet z mieszczańskiej obyczajowości, usamodzielnienia się ich Orzeszkowa pisała w 1870 roku w rozprawie: "Kilka słów o kobietach".
W 1886 r. została powołana tajna organizacja Koła Kobiet Korony i Litwy pod patronatem Orzeszkowej i Marii Konopnickiej.
ORZESZKOWA I SYTUACJA POLSKICH ŻYDÓW
"Nieznajomość nasza Żydów jest faktem zdumiewającym" - pisała w rozprawie "O Żydach i kwestii żydowskiej".
Orzeszkowa gorąco angażowała się w sytuację polskich Żydów. Uważała, że przez ich poznanie prowadzi droga do zrozumienia i akceptacji inności.
NOMINACJA DO NAGRODY NOBLA
W 1904 Elizy Orzeszkowa została nominowana do Nagrody Nobla. Członkowie Komitetu Noblowskiego zgodnie wyrazili opinię, iż wyróżnienie należy się jej w równym stopniu, co Sienkiewiczowi.
"O ile w tekstach Sienkiewicza bije szlachetne polskie serce, to w twórczości Elizy Orzeszkowej bije serce człowieka."
Nagrodę przyznano jednak wyłącznie Sienkiewiczowi. Przewodniczący Komitetu i sekretarz Akademii Carl Wirsen naisał:
„Za cztery, pięć lat będzie można przyznać to wyróżnienie Elise Orzeszko”
1909 r. roku Orzeszkowa była nominowana do nagrody Nobla, choć nigdy jej nie dostała.
ŚMIERĆ PISARKI
Eliza Orzeszkowa zmarła 18 maja 1910 w Grodnie po ciężkiej chorobie serca. Była osobą niepraktykującą,z tego powodu ks. proboszcz Juliusz Ellert odmówił jej pogrzebu. Dopiero po interwencji biskupa pochowano ją w Grodnie 23 maja 1910 na cmentarzu farnym.
„Ona była żywą mądrością i czującym sercem całej epoki...”
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!
Angelika Koźlik Magdalena Dobija