Odrodzenie Królestwa Polskiego

Odrodzenie królestwa polskiego

Władysław I Łokietek

– Dlaczego Kazimierz Wielki był wielki? – No cóż, powodów jest szereg… Zastał Polskę drewnianą, zostawił murowaną, zreorganizował administrację, nie dał uciskać chłopów… – Niedostatecznie! Przed nim królem był Łokietek (…).

Acz był pan wzrostu małego, ale serca wielkiego

Ucieczka i powrót Władysława Łokietka

Jaskinia Łokietka lub Grota Łokietka

Z jaskinią wiąże się legenda o Władysławie Łokietku, który schronił się w niej na okres około 6 tygodni po ucieczce z Krakowa przed wojskami czeskiego króla Wacława II. Życie uratował mu pająk, który zasłonił otwór jaskini pajęczyną, wprowadzając w błąd pościg. Pamiątką po tym wydarzeniu są nazwy jaskini oraz poszczególnych jej komór, a także brama w kształcie pajęczej sieci, zamykająca wejście.

Początki rządów WładysławA

Niefortunne rządy króla czeskiego spowodowały niezadowolenie polskiego społeczeństwa. Ponadto, Czechy pogrążyły się w kilkuletniej wojnie o zdybycie korony. Władysław Łokietek znalazł się zatem w sprzyjających okolicznościach do przejęcia władzy nad większym obszarem Polski. Wspomagany przez wojska węgierskie powrócił do kraju, i w latach 1305-1306 opanował ziemię sandomierską, Małopolskę, Kujawy, ziemię łęczycko- sieradzką i Pomorze. Niechętna nadal pozostawała mu jednak Wielkopolska, gdzie najsilniejsze było stronnictwo sprzyjające Czechom.

Przywileje

"Nadaje Władysław Łokietek prawo składu : wszelkie towary przywiezione skądkolwiek, mają być sprzedawane w mieście obcym i swoim; kupcom obcym niewolno ani mijać Krakowa, ani go opuszczać, aż cały sprzedadzą ładunek. Miedź z Sącza lub skądinąd idąca, może tylko krakowskim mieszczanom być sprzedawana. Książę utwierdza układ kupna i sprzedaży realności komesa Dobiesława, wewnątrz miasta położonych na rzecz miasta uczyniony, przysądza im zaś dobra jego pod miastem leżące. Sól kupioną u żupników książęcych mają mieszczanie wolno sprzedawać w mieście. Mieszczanie od pół miasta od mili, młyny stawiać mogą. Akt rozszerza również wolnosc od wszelkich opłat do lat 12 ''.

Władysław Łokietek 12.09.1306

Utrata Pomorza Gdańskiego

WŁADYSŁAW ŁOKIETEK, ŻMUDNIE JEDNOCZĄC ZIEMIE POLSKIE PO OKRESIE ROZBICIA DZIELNICOWEGO, PONOSIŁ SROGIE PORAŻKI I NAPOTYKAŁ LICZNE PRZECIWNOŚCI. UTRATA GDAŃSKA I POMORZA GDAŃSKIEGO BYŁA NAJDOTKLIWSZĄ KLĘSKĄ, JAKĄ PONIÓSŁ AMBITNY KSIĄŻĘ NA DRODZE DO KRÓLEWSKIEJ KORONY.

Początek XIV wieku był niezwykle trudnym okresem dla Władysława Łokietka. Kiedy zaangażował się w walki o Kraków, na Pomorzu spiskowała przeciwko niemu rodzina Święców. Doszli oni do porozumienia z Brandenburczykami, którzy w sierpniu 1307 roku zaatakowali Gdańsk. Broniła się jedynie załoga grodu gdańskiego pod wodzą sędziego Boguszy, która wysłała do polskiego księcia prośbę o pomoc militarną. Łokietek nie mogąc pomóc, poprosił o wsparcie Zakon Krzyżacki. Nie był jednak w stanie przewidzieć, że konsekwencję tej decyzji będą tragiczne dla dalszych losów Pomorza Gdańskiego. Rozpoczęły się negocjacje, gdyż Krzyżacy chcieli na pomocy zarobić, Ustalono, że Zakon wesprze obrońców militarnie, w zamian za to będzie mógł zająć gród, i utrzymywać go z własnych środków ( w kolejnych latach wydatki miał przejąć Gdańsk, a po końcowym rozliczeniu gród miał powrócić pod zwierzchnictwo Łokietka ). Władysław zmienił jednak umowę - Krzyżacy mieli otrzymać jedynie połowę grodu.

rzeź gdańska

Legenda czy historia ?

Krzyżacy na własną rękę kontynuowali oblężenie. Atak w nocy z 12 na 13 listopada 1308 roku zakończył się opanowaniem miasta przez Krzyżaków.. I wtedy zaczęło się... No właśnie, tu można postawić pytanie, co tak naprawdę się wtedy wydarzyło. Niektóre źródła historycznie podają informacje, że w Gdańsku zginęło 10 tysięcy mieszkańców. Krzyżacy twierdzili potem, że podczas szturmu i walk w mieście zginęło... 16 osób (głównie z rodu Święców). Najbardziej prawdopodobne wydają się być zapiski mówiące o tym, że w walkach poległo ok. 60 rycerzy i pewna liczba mieszczan.

Pamięć Tym, co za polskość Gdańska.

Pod tablicą znajduje się fragment z Pieśni VII Jana Kochanowskiego :"A jeśli komu droga otwarta do nieba - Tym, co służą ojczyźnie"

Bunt wójta Alberta

Mimo, iż Władysław Łokietek opanował stołeczny Kraków, i cieszył się rosnącym poparciem wśród małopolskiego możnowładztwa i rycerstwa, to jego pozycję mocno osłabiał konflikt z krakowskim biskupem Janem Muskatą. Nieprzejednana postawa biskupa zachęciła mieszczan krakowskich do wypowiedzenia nieposłuszeństwa Władysławowi, co przerodziło się w bunt, nazwany od imienia przywódcy - buntem wójta Alberta. Do buntu przyłączyły się jesienią 1311 roku - Sandomierz, Wieliczka i klasztor w Miechowie. Inne, zwłaszcza mniejsze miasta pozostały wierne nowemu władcy. Historycy doszukują się źródeł niezadowolenia w polityce fiskalnej księcia, w nadmiernych podatkach i w „psuciu” monety (czyli zmniejszanie zawartości szlachetnego kruszcu przy zachowaniu nominału). Zwracają także uwagę na to, że mieszczanie krakowscy chcieli utrzymać bliskie związki z miastami śląskimi i czeskimi, które przodowały w rozwoju gospodarki pieniężnej, handlu i rzemiosła. W ich opinii Łokietek nie dawał politycznych gwarancji dla rozwoju tych kontaktów. Dlatego też szukali politycznej protekcji na Śląsku i w Czechach.

J .M

Walka o zjednoczenie kraju

Powierzchnia wynosiła ponad 130 tys. km 2

Liczba ludności : ok. 750 tysięcy.

koronacja władysława Łokietka

Poprzez działania Władysława Łokietka Polska odzyskała znaczenie w Europie Środkowo-Wschodniej. W związku z tym w 1318 roku na zjeździe w Sulejowie możni oraz rycerze z Małopolski i Wielkopolski wystąpili o przywrócenie królestwa. Starania te poparł również polski Kościoł na czele z arcybiskupem Borzysławem. Na koronację musiał zgodzić się jednak papież.

Władysław Łokietek użył do koronacji insygniów: korony, berła, jabłka i miecza ceremonialnego zwanego Szczerbcem. Wielu historyków przypuszcza, że wtedy wykonano chorągiew państwową ze znakiem orła białego na purpurowym tle.

DUKAT WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA

Pierwsza polska złota moneta. Na awarsie znalazł się wizerunek władcy z koroną, a także atrybuty królewskie : berło i jabłko.

"Kiedy więc nadeszła niedziela, wszystkie stany i warstwy, prałaci i panowie polscy udali się do Krakowa. Arcybiskup gnieźnieński Janisław w czasie uroczystej mszy o Duchu św. odprawionej w katedrze krakowskiej, namaszcza księcia Władysława Łokietka na króla.Dzień ten minął niezwykle uroczyście wśród ogólnej radości (...). Od tego zaś czasu katedra wawelska otrzymała po raz pierwszy wyróżniający ją przywilej koronowania królów polskich, z którego miała na zawsze korzystać (...). Postanowiono też odbywać w przyszłości koronacje królów i królowych polskich w katedrze krakowskiej.”

Pozycja Polski w Europie

01

Sojusz z Węgrami

Porozumienie z węgierskim królem Karolem Robertem wynikało z obawy przed wrogą polityką Jana Luksemburskiego. Sojusz został zawarty w 1320 r. a zwieńczeniem porozumienia było małżeństwo króla Węgier z polską królewną Elżbietą Łokietkówną.

Sojusz z Litwą

02

Porozumienie z litewskim księciem Giedyminem w 1325 roku było korzystne pod względem militarnym. Jednak na dłuższą metę zaskodziło Polscę ze względu na fakt, że Litwa stanowiła ostatni w tej części Europy lud pogański.

Proces w Inowrocławiu

Zwrócenie Pomorza Gdańskiego

Odszkodowanie (30tys grzywien srebra)

Pokrycie kosztów procesu

Dwóch na jednego - konflikt z czechami

Oprócz Zakonu Krzyżackiego sporym zagrożeniem dla Polski były także Czechy. Czeski król miał świadomość, że samodzielnie nie jest w stanie pokonać Łokietka, przekonały go o tym dwie nieudane próby wkroczenia do stolicy małopolski. Luksemburski dostrzegał swoją szansę w konflikcie polsko-krzyżackim. W 1329 roku wspomógł zakon w krucjacie przeciwko Żmudzinom, a także wspierał Krzyżaków w podboju ziemi dobrzyńskiej.

Sojusz czesko-krzyżacki

Jan Luksemburski

Bitwa pod Płowcami

1331

"Wygrana w przegranej"

"Dzielny król Łokietek,Na czele wojaków, Tęgo pod Płowcami, Pokonał Krzyżaków

Znaczenie bitwy pod płowcami

Starcie, które pokazało, że Polacy sa w stanie pokonać Krzyżaków

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer

Dziękuję za uwagę.

DAWID PAWLIK

"Wacław umiera. – Po jego śmierci, Łokietek w Polsce znów staje; A kraj rozdarty walką na ćwierci, Chętnie koronę mu daje. Łokietek dzielnie i mądrze włada, Gromi niewdzięcznych Krzyżaków; Za jego życia Szląsko odpada, Lecz zato wraca nam Kraków".