BRZĘMIE BIAŁEGO CZŁOWIEKA

Brzemię białego człowieka

kolonializm

Stosunek Europejczyków do skolonializowanej ludności

- Europejczycy- rola zdobywców- kontrola nad kolonizowanymi społeczeństwami - nowoczesne uzbrojenie wykorzystywano, jako środek perswazji - przekonanie o misji cywilizacyjnej i chrystianizacyjnej - brak równorzędnego traktowania innych kultur i cywilizacji

ludzkie zoo

"Podnieście brzemię białego człowiekaWyślijcie kwiat swojego plemienia Nuże popędźcie synów na wygnanie By jeńców waszych spełniali marzenia. Niechaj tym ludom spłoszonym i dzikim Służą, swym jarzmem do ziemi przygięci, Tym, co pojmani dopiero, niechętni Co na wpół diabłem są, na wpół dziecięciem. Podnieście brzemię białego człowieka Okrutne wojny o pokój wzniecajcie Głodu łakome napełnijcie usta Chorobom hasło do odwrotu dajcie. A gdy już kres tej drogi będzie bliski, Im wytyczony cel wam zajaśnieje, Patrzcie, jak szał pogański i lenistwo Do szczętu wasze niweczy nadzieje."

Joseph Rudyard Kipling -1899r.

Założenia ideologii imperialnej

- "Brzemię białego człowieka" (manifest zwolenników ideologii imperialnej) obowiązek pełnienia misji cywilizacji względem podbijanych ludów - hasła posłannictwa białego człowieka,sprawowania przez niego opieki nad 'kolorowymi' ludami w koloniach

Rudyard Kipling

Założenia ideologii imperialnej

- działał na umocnienie dominacji brytyjskiej w południowej Afryce - rozszerzenie granic imperialnych, jako rozwiązanie problemów społecznych Wielkiej Brytanii - imperium rządzone przez Wielką Brytanię ostatecznie powinno objąć cały świat - twórca idei "od Kapsztadu do Kairu"

Cecil Rhodes

twórcy rasizmu

Arthur de Gobineau

Houston Chamberlain

gen. Lothar Von Trotha

król Leopold II

Cesarz Wilhelm Ii

(1875 – 1965) – francusko-niemiecki (alzacki) teolog i duchowny luterański, filozof, organista, muzykolog, lekarz. W 1952 otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za założenie szpitala w Lambaréné w Gabonie. Był synem alzackiego pastora. Odebrał staranne wykształcenie – studiował teologię i filozofię na Uniwersytecie w Strasburgu i na Sorbonie, a także grę na organach u Karola Marii Widora. Po uzyskaniu doktoratu z filozofii i habilitacji z teologii zdecydował się na rozpoczęcie studiów medycznych, po ukończeniu których wyrzekł się kariery naukowej i muzycznej, by jako lekarz nieść pomoc Afrykańczykom w założonym w 1913 przez siebie i żonę, Helenę Breslau, szpitalu w Lambaréné (obecnie Gabon). W latach 1917 – 1918 jako obywatel niemiecki został internowany we Francji. W 1924 powrócił do Lambaréné i przystąpił do rozbudowy szpitala (m.in. o leprozorium). Odbywał sporadyczne podróże do Europy i USA, dając koncerty, nagrywając płyty i wygłaszając odczyty w celu zdobywania funduszy na utrzymanie szpitala. Jego ideą etyczną (którą starał się praktycznie realizować), było poszanowanie życia, zawarte w twierdzeniu: „Jestem życiem, które pragnie żyć, pośród życia, które pragnie żyć”, konsekwencją tego programu etycznego jest obowiązek ratowania życia i łagodzenia cierpienia. Głosił, że cześć dla życia wymaga od człowieka szacunku, nie tylko wobec ludzi, ale także wobec zwierząt, a nawet roślin, zakazując ich bezmyślnego niszczenia. Jako zdeklarowany pacyfista po II wojnie światowej angażował się w ruch przeciwko wyścigowi zbrojeń

humanitarna postawa

Albert Schweitzer

"Im mniej inteligentny jest biały, tym bardziej jest przekonany o głupocie Afrykanina"

Andre GideR

Skutki kolonializmu dla ludności pozaeuropejskiej:

- uczynienie z kolonii organizmów niesamodzielnych (elementy gospodarki metropolii) - destrukcyjne działanie na kulturę podbitych ludów i narodów - przeprowadzenie badań etnograficznych oraz antropologicznych - badania archeologiczne - rozwój gospodarczy, dzięki liniom kolejowym oraz telegraficznym transfer kulturowy

Wpływ kolonializmu na kulturę europejską

- pojawienie się motywów egzotycznych w literaturze - orientalizm (prąd powstały na gruncie fascynacji starą, bogatą kulturą Wschodu) - wątki orientalne w literaturze, sztukach plastycznych i architekturze - sprowadzanie towarów luksusowych z Chin czy Japonii (wyroby z porcelany i laki) - wzrost zainteresowania duchowością indyjską (Wiara w reinkarnację i wędrówkę dusz (XIX/XX w.) -masowe sprowadzanie produktów wcześniej uznawanych za luksosowe - intensywne uprawy egzotycznych roślin (np. pieprzu, kawy, herbaty, ananasów) na plantacjach kolonizatorów obniżyły koszty produkcji - sklepy kolonialne (najpopularniejszy rodzaj placówek handlu detalicznego)

Maorysi

Hotentoci

Aborygeni

Hererowie

Eksterminacja Hererów

Zbrodnie Leopolda II Koburga w Kongo

1. Europejczycy a ludność autochtoniczna a. źródła dominacji – przewaga technologiczna i naukowa – przewaga militarna b. traktowanie ludności autochtonicznej z lekceważeniem i pogardą 2. Twórcy ideologii imperialnej a. Rudyard Kipling – Brzemię białego człowieka b. Cecil Rhodes – autor koncepcji brytyjskiego imperium kolonialnego 3. Skutki kolonializmu dla ludności autochtonicznej a. negatywne : – uzależnienie gospodarek państw skolonizowanych od metropolii – pozbawienie prawa ludności autochtonicznej wpływu na losy kraju – zniszczenie rodzimej kultury b. pozytywne: – transfer zachodniej wiedzy i kulturowy – postęp cywilizacyjny – rozbudowa nowoczesnej infrastruktury niektórych gałęzi przemysłu 4. Źródła krytyki kolonializmu a. krytyka okrutnego traktowania ludności autochtonicznej b. niechętny stosunek do interwencji zbrojnych w koloniach – krytyka brutalnych metod tłumienia powstania Hererów i Hotentotów – krytyka interwencji w Chinach – przejawy sympatii wobec Burów walczących z armią brytyjską – krytyka krwawego systemu stworzonego przez króla Belgii Leopolda II c. przekonanie o zbyt dużych kosztach utrzymania kolonii 5. Wpływ kolonializmu na kulturę europejską a. rozwój etnografii i antropologii b. rozwój orientalizmu, przejawiającego się w zainteresowaniu egzotycznymi kulturami i czerpaniu wzorców z ich dorobku – zwłaszcza Chin i Indii

w skrócie:

DZIĘKUJEMY ZA OBEJRZENIE...

PRACĘ WYKONAŁA :

ANGELIKA FARON & NATALIA GOŁDYN