Czarnocki VIII b I WOJNA ŚWIATOWA

I WOJNA ŚWIATOWA

Play

I wojna światowa (przed II wojną światową nazywana „Wielką Wojną”) – wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917) a państwami centralnymi :Austro-Węgrami i Niemcami, wspieranymi przez Imperium Osmańskie oraz Bułgarię.

TRÓJPRZYMIERZEpaństwa centralne Austro -Węgry Niemcy Turcja Bułgaria

Monarchowie trzech państw zawiązujących w 1882r Trójprzymierze

ENTENTAtrójporozumienie Wielka Brytania Francja Rosja od 1914:Serbia,Belgia,Japonia od 1915:Włochy od 1916:Rumunia od 1917: Grecja,Stany Zjednoczone

Rosyjski plakat propagandowy

Pretekstem do wybuchu wojny było zabójstwo austriackiego następcy tronu, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie 28 czerwca 1914, po którym: Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii (28 lipca) w odpowiedzi na mobilizację armii rosyjskiej Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji (1 sierpnia) i jej sojuszniczce Francji (3 sierpnia) po ataku niemieckim na neutralną Belgię (4 sierpnia) do wojny włączyła się Wielka Brytania. 6 sierpnia Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Rosji

Zamach w Sarajewie - Morderstwo, które zmieniło Europę

28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii. 31 lipca Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, a 1 sierpnia sprzymierzonej z nią Francji. Kilka dni później niemiecka agresja na Belgię spowodowała włączenie się do konfliktu Wielkiej Brytanii. Tak rozpoczęła się I wojna światowa.

UCZESTNICY I WOJNY ŚWIATOWEJ

kolor zielony-ententa i jej sojusznicy, pomarańczowy- trójprzymierze, szary kraje neutralne

FRONT ZACHODNI

Armia niemiecka zmagała się z wojskami francuskimi i brytyjskimi. Po zaciętych walkach żadnej ze stron nie udało się zdobyć przewagi. Działania militarne zaczęły przybierać charakter wojny pozycyjnej.

FRONT WSCHODNI

Wojna na froncie wschodnim miała charakter manewrowy. Znaczne sukcesy odnosiły tu państwa centralne, które opanowały ziemie Królestwa Polskiego i przesunęły linię frontu daleko w głąb Rosji. Mimo zwycięstw nad armią rosyjską sytuacja Niemiec i ich sprzymierzeńców stopniowo się pogarszała (dwa fronty!) Przegrupowanie armii rosyjskiej, spowodowane rewolucją lutową i rewolucją październikową, zmusiło Rosję do podpisania zawieszenia broni w Brześciu Litewskim (listopad 1917), a w konsekwencji pokoju brzeskiego.

FRONT POŁUDNIOWY (bałkański i włoski)

Austro-Węgry opanowały Serbię i Czarnogórę. W1915 Włochy wystąpiły przeciw państwom centralnym. Początkowo Włosi ponosili systematyczne klęski, dopiero w 1918 armia austro-węgierska przestała stawiać opór. Zawieszenie broni podpisano 3.11.1918. W1916 Rumunia przystąpiła do wojny po stronie Ententy w 1916. Zaatakowała węgierski Siedmiogród. Kontratak wojsk monarchii zakończył się zajęciem Bukaresztu i klęską Rumunii w maju 1918.

FRONTY POZAEUROPEJSKIE

Rosjanie w 1914 pobili Turków i odnosili lokalne sukcesy aż do 1917. W Mezopotamii Anglicy ponosili klęski w latach 1914-1916, w 1915 połączony korpus australijsko-angielski uległ Turkom w cieśninie Dardanele. Od 1917 Turcy zaczęli ustępować w Mezopotamii i w Palestynie, kapitulując ostatecznie w 1918. Do 1918 Brytyjczycy opanowali większość kolonii niemieckich, Japończycy zajęli posiadłości niemieckie w Chinach.

DZIAŁANIA MORSKIE

Po wprowadzeniu przez Ententę blokady floty niemieckiej rozpoczęła ona w 1915 nieograniczoną wojnę podwodną.

Niemiecki okręt podwodny – U-9, który zatopił we wrześniu 1914 trzy angielskie krążowniki

Tonąca RMS Lusitania storpedowana w 1915 przez niemiecki okręt podwodny U-20

Ciężko uszkodzony niemiecki krążownik „Seydlitz” po bitwie jutlandzkiej

NOWE RODZAJE BRONI

Gaz po raz pierwszy został użyty przez Francuzów w sierpniu 1914. W kwietniu 1915 Niemcy puścili na pozycje przeciwnika chlor (uszkadzał układ oddechowy) Fosgen został po raz pierwszy użyty w grudniu 1915 i był jedną z najgroźniejszych broni chemicznych. Najbardziej skuteczny okazał się gaz musztardowy zastosowany przez Niemców w lipcu 1917 pod Ypres. Nie był on tak groźny (zmarło 2% osób, które się z nim zetknęły) jak fosgen, ale był trudniejszy do wykrycia, a ponadto długo utrzymywał się w powietrzu, powodował poparzenia, które czyniły żołnierzy praktycznie kalekami niezdolnymi do walki

Wielkie znaczenie dla wyniku wojny miało przystąpienie do niej (6 kwietnia 1917), po stronie Ententy, USA. Po przejęciu inicjatywy przez aliantów (lipiec 1918) wojska austro-węgierskie znalazły się w rozsypce, a rewolucja listopadowa w Niemczech 1918 zmusiła dowództwo niemieckie do zaprzestania działań zbrojnych i podpisanie rozejmu w Compiègne 11 listopada 1918. W1919 roku w Wersalu pod Paryżem podpisano pokój z Niemcami – traktat wersalski.

Wielka czwórka: Lloyd George, Orlando, Clemenceau i Wilson

SKUTKI WOJNY

POLITYCZNE

GOSPODARCZE

SPOŁECZNE

SKUTKI POLITYCZNE

Skutki polityczne W wyniku I wojny światowej upadły trzy europejskie cesarstwa (Rosja, Niemcy, Austro-Węgry), a znaczenie zyskała Wielka Brytania, Francja i USA. Niemal całkowicie zmieniły się granice w Europie środkowej, południowej i wschodniej.

obalenie caratu w Rosji – osłabienie Niemiec (demilitaryzacja Nadrenii, zmniejszenie armii niemieckiej do 100 tysięcy żołnierzy (bez obowiązkowego poboru, czołgów i lotnictwa, marynarka wojenna bez okrętów podwodnych), zakaz fortyfikowania granic – osłabienie Turcji (Irak, Syria, Palestyna, Arabia i Jordania terytoriami mandatowymi pod kontrolą Francji i Wielkiej Brytanii) później upadek sułtanatu i powstanie nowoczesnego państwa z Musfafą Kemalem Atatürkiem na czele – wzrost znaczenia Japonii – napływ Żydów do Palestyny – rozwój przemysłu i zmiany społeczne w Indiach (postulaty niepodległościowe) Postanowienia dotyczące zmian terytorialnych i ograniczeń dla Niemiec zawarto w traktacie wersalskim (1919). Dla przestrzegania tego porządku utworzono Ligę Narodów. W 1922 zawarto traktat waszyngtoński regulujący stosunek sił morskich na Pacyfiku; z tego powodu porządek światowy po I wojnie światowej nazywa się też “ładem wersalsko-waszyngtońskim”.]

rozpad Austro-Węgier, utrata 13% terytorium przez Niemcy – nowe niepodległe państwa: Polska, Czechosłowacja, Austria, Węgry, Finlandia, Litwa, Łotwa i Estonia, Królestwo SHS (Serbów, Chorwatów i Słoweńców) Alzacja i Lotaryngia dla Francji, północny Szlezwik dla Danii, Besarabia i Siedmiogród dla Rumunii, południowy Tyrol i Triest dla Włoch, Eupen i Malmedy dla Belgii Gdańsk wolnym miastem pod kontrolą międzynarodową (z uprawnieniami Polski do korzystania z portu i kierowania sprawami zagranicznymi, dominował jednak żywioł niemiecki) kontrola międzynarodowa nad Gdańskiem (wolnym miastem), okręgiem Saary oraz rzekami: Łabą, Odrą, Niemnem i Dunajem podział imperium kolonialnego Niemiec między Wielką Brytanię i Francję Na terenach wielonarodowych (Górny Śląsk, Warmia i Mazury z Powiślem oraz Szlezwik) zarządzono plebiscyty głosowania ludności w sprawie przynależności państwowej tych terenów.

SKUTKI GOSPODARCZE

inflacja wzrost zadłużenia Wielkiej Brytanii i Francji wobec banków i rządu USA obciążenie Niemiec gigantycznymi reparacjami wojennymi na rzecz aliantów ogromny wzrost produkcji broni i amunicji, spadek w innych branżach

SKUTKI SPOŁECZNE

miliony inwalidów emancypacja kobiet rozpad państw wieloetnicznych na rzecz mniejszych państw narodowych wzrost znaczenia i w konsekwencji dojście do władzy komunistów (Rosja, 1917), a w późniejszych latach faszystów (Włochy, 1922) i narodowych socjalistów (Niemcy, 1933) wzrost znaczenia władzy wykonawczej w państwach europejskich i USA, zwiększenie liczby dziedzin regulowanych przez państwo wprowadzenie w wielu krajach obowiązkowej służby wojskowej

DZIĘKUJE ZA UWAGĘ

Judyta Kartosz kl.VII b

Home