ROZPRAWKA

ROZPRAWKA

JAK NAPISAĆ WYPOWIEDŹ ARGUMENTACYJNĄ?

Rozprawka - dłuższa wypowiedź pisemna, w której należy przedstawić swoje stanowisko wobec problemu zawartego w poleceniu, a następnie uzasadnić je rzeczowymi i logicznie dobranymi argumentami.

W ROZPRAWCE:

- rozważasz problem, - przedstawiasz swoją opinię na dany temat, - prezentujesz tok rozumowania, - przedstawiasz argumenty, przemawiające za twoją opinią, wyjaśniasz, - uzasadniasz słuszność opinii.

ROZPRAWKA

Rozprawka jako forma wypowiedzi nie wymaga od ciebie opisywania ani relacjonowania sytuacji. Powinieneś/powinnaś natomiast: - wyjaśniać, - uzasadniać, - wnioskować.

W rozprawce trzeba się wykazać: - logiką, - konsekwencją, - jasnością - precyzją myśli - postawą badacza.

SŁOWA - KLUCZE

Temat rozprawki może być podany w formie zdania oznajmującego albo pytającego. W temacie warto dostrzec ważne słowa-klucze, które wskazują na rozprawkę jako formę wypowiedzi.

Aby je poznać , kliknij gwiazdkę ;)

SŁOWNICZEK POJĘĆ

TEZA

HIPOTEZA

ARGUMENT

KONTRARGUMENT

PRZYKŁAD

SCHEMAT ROZPRAWKI Z TEZĄ

ZAKOŃCZENIE (A. Podsumowanie argumentacji - wniosek końcowy, potwierdzenie tezy)

ROZWINIĘCIE - argumenty przemawiające za tezą: A1, A2, A3, - dowody, motywy, racje, fakty, sądy innych, - wnioski cząstkowe z poszczególnych argumentów

WSTĘP (A. Wprowadzenie w problem - wyjaśnienie pojęć, określenie celu pisania, analiza tematu; B. Teza - wyrażenie własnej opinii, odpowedź na pytanie, zgodzenie się z opinią albo podjęcie polemiki z nią)

SCHEMAT ROZPRAWKI Z HIPOTEZĄ

WARIANT I

WARIANT II

I. WSTĘP Określenie problemu. Hipoteza. II. ROZWINIĘCIE Kontrargumenty (argumenty przeciwne hipotezie) A1 .............. A2 .............. A3............... dowody, racje, opinie, przyczyny, motywy, wnioski cząstkowe 2. Argumenty przemawiające za hipotezą: B1 .................. B2 .................. B3 .................. dowody, racje, opinie, przyczyny, motywy, wnioski cząstkowe III. ZAKOŃCZENIE 1. Teza - twierdzenie.

I. WSTĘP Określenie problemu. Hipoteza. II. ROZWINIĘCIE A1 - B1 A2 - B2 A3 - B3 ( w tym A1, A2, A3 - argumenty przeciwne hipotezie, B1, B2, B3 - argumenty przemawiające za hipotezą) dowody, racje, opinie, przyczyny, motywy, wnioski cząstkowe III. ZAKOŃCZENIE 1. Teza - twierdzenie.

WPROWADZENIE W PROBLEM

Zanim zapiszesz tezę, pomyśl o wprowadzeniu w zagadnienie. Wstęp powinien nawiązać do problematyki poprzez: określenie celu pisania, wyjaśnienie pojęć zawartych w temacie, przedstawienie problemu, analizę tematu, pytania pomocnicze, przybliżające daną kwestię.

KONSTRUOWANIE TEZY

2. DWIE TEZY DO WYBORU Część tematów wymaga dokonania wyboru między dwiema opcjami.

3. WIELE MOŻLIWYCH TEZ Istnieją tematy, do których można skonstruować więcej niż dwie tezy.

1. ZAŁOŻONA TEZA Niektóre tematy wymagają jedynie uzasadnienia tezy, która została już określona.

ŁĄCZENIE TEZY Z ARGUMENTAMI

Po przedstawieniu tezy powinieneś zapowiedzieć poprowadzenie dalszego toku swojego rozumowania.Pod koniec wstępu możesz użyć zdań: - W dalszej części pracy przejdę do odpowiednich przykładów z literatury, które uzasadnią prezentowaną opinię. - Poniżej podam kilka argumentów, które uwiarygodnią moją tezę. - W kolejnej części rozprawki zajmę się analizą argumentów potwierdzających swój sąd. - Poniżej pragnę przedstawić odpowiednie przykłady, które unaocznią słuszność mej tezy.

ARGUMENTOWANIE

Argumenty emocjonalne odwołują się do uczuć: komplementy odwoływanie się do szlachetnych uczuć albo złych emocji odwoływanie się do niewiedzy lub wiedzy adresata

Argumenty rzeczowe - fakty - zdarzenia - dokumenty, świadectwa czegoś, - imiona i nazwiska - dane liczbowe na temat danego zjawiska.

Argumenty logiczne wynikają z logicznego wnioskowania na podstawie przesłanek albo z rozumowania; motywy, przyczyny zdarzeń, racje, sądy na dany temat.

PORZĄDKOWANIE ARGUMENTÓW

Argumenty uporządkuj w kolejności hierarchicznej: 1) zacznij od najważniejszego; 2) przejdź do mniej ważnego; 3) zakończ najmniej istotnym. Myślowy porządek argumentacji pomogą ci oddać następujące zdania wprowadzające do kolejnych argumentów:

SPÓJNOŚĆ WYPOWIEDZI

Każdy argument kończ wnioskiem cząstkowym, wynikającym z twojego rozumowania. Zadbaj o oryginalność sądu. Używaj zwrotów: - uważam, że, - sądzę, że, - jestem przekonany, że - myślę, że - według mnie, - moim zdaniem, - wynika z tego, że.

Wskazówka 1

Wskazówka 2

FORMUŁOWANIE ZDAŃ I STYL

Między zdaniami w rozprawce muszą zachodzić związki treściowe. Kolejne zdanie zaczynaj od treści, która została wyrażona na końcu zdania poprzedniego. Potem wprowadź nową informację. Unikniesz dwuznaczności w formułowaniu zdania przyczynowo-skutkowego, jeżeli zastosujesz w zdaniu orzeczenie z czasownikiem w stronie biernej. W rozprawce nie powinieneś budować zbyt długich i skomplikowanych zdań. Myśli wyrażaj w sposób jasny, precyzyjny i zwięzły dzięki używaniu odpowiednich konstrukcji składniowych: zdań pojedynczych rozwiniętych, równoważników zdań, unikania określeń i uogólnień.

SŁOWNICTWO SYNONIMICZNE

książka: utwór literacki, dzieło, pozycja, lektura, powieść, opowiadanie, proza, cecha: zaleta, przymiot, atrybut dzieje bohatera: losy postaci, przypadki z życia, przeżycia, fabuła, fakty z biografii; autor: pisarz, poeta, twórca, dramatopisarz, nasz noblista, podsumowując: reasumując, kończąc, wnioskując, dochodząc do finału, ciekawy: interesujący, poruszający, niebanalny, wciągający, inspirujący, przykuwający uwagę, fascynujący, zachwycający.

Zamiast używaćw rozprawce wciąż tych samych słów, postaraj się wprowadzić zamienniki

WPROWADZANIE CYTATÓW

Cytat sprawia, że twoja opinia jest wiarygodna, szczególnie, kiedy przytaczasz: - słowa autorytetu, czyli osoby, która cieszy się w danej dziedzienie szacunkiem i uznaniem, - słowa wypowiedziane przez bohatera literackiego.

Cytat to dosłowne przytoczenie cudzych słów. Może: być argumentem w rozprawce, być kontrargumentem, gdy przywołasz słowa bohatera literackiego, a potem poddasz je krytyce, służyć jako motto na początku wypracowania albo jako puenta na zakończenie.

TWORZENIE ZAKOŃCZENIA

Zakończenie to ostatnia część pracy, sygnalizująca, że wyczerpałeś temat. W rozprawce powinieneś: - podsumować swoje rozważania - potwierdzić tezę albo ją postawić (jeśli wybierzesz na początku hipotezę, - wyciągnąć związki końcowe, unikając powielania wniosków cząstkowych, pisać je, zaczynając od nowego akapitu, - zacząć od zdania, które podsumowuje treść argumentów.

01

ĆWICZENIE

Które tematy, według ciebie, wskazują na rozprawkę jako formę wypowiedzi. A. Zmiany w kodeksie drogowym. B. Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej. C. Prawdziwe życie toczy się w świecie wirtualnym. D. Kłamstwo ma krótkie nogi. E. Nastał czas e-booków? F. Pokonaj własne słabości.

02

ĆWICZENIE

Zapisz cztery argumenty, potwierdzające tezę: Podróże kształcą.

Czas na zadania w zeszycie ćwiczeń! ;)