Want to create interactive content? It’s easy in Genially!

Get started free

kl. 6 Powstanie kościuszkowskie i III rozbiór Polski

Monika Piosik

Created on March 1, 2021

Start designing with a free template

Discover more than 1500 professional designs like these:

Interactive Onboarding Guide

Corporate Christmas Presentation

Business Results Presentation

Meeting Plan Presentation

Customer Service Manual

Business vision deck

Economic Presentation

Transcript

Powstanie kościuszkowskie​i upadek Rzeczypospolitej​

Monika Piosik

1. Przyczyny wybuchu insurekcji kościuszkowskiej.​ 2. Przebieg powstania kościuszkowskiego.​ 3. Insurekcja w Warszawie i Wilnie. ​ 4. Uniwersał połaniecki.​ 5. III rozbiór Polski.​ daty: wybuchu insurekcji kościuszkowskiej, bitew pod Racławicami, Maciejowicami i Zieleńcami, III rozbioru​ pojęcia: insurekcja, uniwersał, kosynierzy, Order Virtuti Militari.​ postacie: Tadeusz Kościuszki, Jana Kilińskiego, księcia Józefa Poniatowskiego

Zagadnienia

Wybuch insurekcji kościuszkowskiej​

W wyniku II rozbioru Rzeczypospolita utraciła niezależność państwową w polityce zagranicznej, jak i wewnętrznej. Rada Nieustająca (zarządzająca okrojonym państwem polsko-litewskim) pod naciskiem rosyjskim zgodziła się zmniejszyć liczbę niewielkiego, liczącego zaledwie 15 tyś. żołnierzy wojska polskiego. W szeregach rozpoczął się bunt. ​ Był to sygnał do wybuchu powstania, które przeszło do historii pod nazwą insurekcji kościuszkowskiej.​

24 marca 1794 r. Tadeusz Kościuszko, który potajemnie powrócił z wygnania, zaprzysiągł akt powstania w Krakowie na Rynku Głównym.​ Dzięki temu Kościuszko został mianowany naczelnikiem sił zbrojnych, otrzymując władzę dyktatorską i prawo do mianowania członków powstańczego rządu- Rady Najwyższej Narodowej. ​ Ogłoszono obowiązkowy pobór do armii dla wszystkich mężczyzn między 18. a 40. rokiem życia, ponieważ planowano utworzenie ponad 100 tyś. wojska.

+ INFO

01

03

02

Z początku Kościuszko posiadał zaledwie ok. 4 tyś żołnierzy i 2 tyś. kosynierów- chłopskich powstańców.​

Insurekcja- zbrojne powstanie; powstańców nazywano insurgentami.​

12 dni po wybuchu powstania Kościuszko na czele tych sił, pokonał on w bitwie pod Racławicami mniej liczne oddziały rosyjskie. Mimo że to zwycięstwo nie miało wielkiego znaczenia, dodawało otuchy uczestnikom insurekcji.​

+ INFO

+ INFO

+ INFO

Insurekcja w Warszawie i Wilnie​

Pod koniec kwietnia powstanie wybuchło w Warszawie i Wilnie. Wielką rolę w walkach ulicznych odegrały uboższe warstwy mieszkańców. Do boju prowadzili zapatrzeni w ideały rewolucji francuskiej radykałowie m.in. warszawski szewc Jan Kiliński.​

+ INFO

Zdobywali przewagę nad umiarkowanymi działaczami powstania. Domagali się m.in. surowego rozprawienia się z byłymi targowiczanami i ich zwolennikami.​ Tych, których aresztowano, stawiano przed sądem i skazanych za zdradę wieszano.

+ INFO

Insurekcja wileńska, powstanie Jasińskiego – wydarzenia z 22 i 23 kwietnia 1794, które miały miejsce w Wilnie w okresie insurekcji kościuszkowskiej. Organizatorami działalności spiskowej w stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego byli między innymi Karol Prozor i Jakub Jasiński.

+ INFO

19 lipca Rosjanie przypuścili szturm na Wilno. W mieście stacjonowało około 500 żołnierzy wojska regularnego i około 1500 gwardzistów miejskich. Siły rosyjskie, pod dowództwem generała Bohdana Fiodorowicza Knorringa, liczyły około 8 tysięcy ludzi i kilkanaście armat. Dwudniowe, zaciekłe walki (między innymi w obronie Ostrej Bramy) przyniosły Rosjanom ciężkie straty.

+ INFO

Klęska powstania​

Przez 3 miesiące z powstańcami walczyła wyłącznie armia rosyjska. Bezskutecznie oblegała ona broniącą się Warszawę. Powstanie rozciągało się na tereny w granicach sprzed II rozbioru.​ Wydarzenie, które zmieniło los insurekcji, było przystąpienie Prus do działań wojennych, w lipcu 1794 r.​ Sytuacja nie była dobra, pomimo udanego wypadu oddziałów generała Jana Henryka Dąbrowskiego na Kujawy i zajęcia Bydgoszczy. Sytuacja stała się jeszcze bardziej tragiczna, gdy oddziały rosyjskie zostały wzmocnione świeżymi posiłkami.​

+ INFO

+ INFO

Na początku października, pod Maciejowicami, wojska polskie dowodzone przez T. Kościuszkę poniosły druzgocącą klęskę z rąk Rosjan, a ranny naczelnik został wzięty do niewoli. ​

W listopadzie wojska rosyjskie zdobyły Pragę- część Warszawy położoną na prawym brzegu Wisły i dokonały masakry na ludności cywilnej tzw. rzeź Pragi. Wymordowano około 20 tyś. ludzi. Zaważyło to o podjętej dzień później, 5 listopada 1794 r., decyzji o kapitulacji lewobrzeżnej Warszawy. Oznaczało to ostateczny upadek powstania kościuszkowskiego.​

III rozbiór Polski​

W 1795 r., Rosja, Prusy i Austria podzieliły między siebie resztkę ziem Polski. Stolica państwa została zagarnięta przez Prusy, a ostatni król Polski, Stanisław August Poniatowski w tym samym roku został zmuszony do abdykacji i wzięty przez Rosjan w areszt domowy. W podpisanym w 1797 roku układzie zaborcze mocarstwa postanowiły raz na zawsze wymazać „imię Polski” z mapy Europy.​

+ INFO

Sprawdź się!

OPTION A

Ostatnia bitwa I RP

Dziękuję!