Cechy eposu homeryckiego

Cechy eposu homeryckiego na przykładzie Iliady i Odysei

POCZĄTEK UTWORU

Gniew, bogini, opiewaj Achilla, syna Peleusa, zgubę niosący i klęski nieprzeliczone Achajom, co do Hadesu tak wiele dusz bohaterów potężnych strącił, a ciała ich wydał na pastwę sępom drapieżnym oraz psom głodnym. Tak Dzeusa dokonywała się wola. Zwłaszcza od dnia, gdy w niezgodzie przeciwko sobie stanęli władca narodów Atryda i bogom równy Achilles.

BUDOWA

WYDARZENIA

BOHATEROWIE

EPOS / EPOPEJA↓ grec. słowo, opowieść rozbudowany utwór wierszowany, przedstawiający dzieje legendarnych lub historycznych bohaterów na tle ważnych dla danej społeczności narodowej wydarzeń; jeden z głównych gatunków epiki, dominował do powstania powieści

podział na pieśni (w Iliadzie i Odysei 24)

otwiera go inwokacja (łac. invocatio = wezwanie) → rozwinięta apostrofa, w której poeta zwraca się do muzy lub bóstwa z prośbą o natchnienie, inspirację

FABUŁA

paralelizm akcji akcja toczy się równocześnie na dwóch równoległych płaszczyznach: w świecie ludzi, i w świecie bogów

mitologiczna motywacja postępowania bohaterów: poczynania ludzi zależą od woli bogów, którzy ingerują w każde ważniejsze wydarzenie

świat bogów

świat ludzi

NARRATOR

Jaka jest jego wiedza o świecie przedstawionym?

Czy ocenia bohaterów?

Czy się ujawnia?

Spojrzał na niego złym okiem i rzekł szybkonogi Achilles: "Ty mi, przeklęty Hektorze, o żadnych układach nie gadaj! Jak nie ma przysiąg i umów pomiędzy ludźmi i lwami ani jagnięta i wilki do zgody serc nie skłaniają, lecz z zaciętością na zgubę wzajemną zamysły ważą - tak mnie i ciebie nie złączy przyjaźń ni żadne układy, póki z nas który nie padnie i własną krwią nie napoi tarczozbrojnego Aresa, co walczy nieustraszenie. O swej dzielności pamiętaj! Teraz najbardziej ci trzeba w rzucie swej włóczni być biegłym i stawać w boju walecznie. Już ty mi dzisiaj nie ujdziesz! Niedługo Pallas Atena włócznią cię moją zabije! Dziś mi za wszystkie zapłacisz smutki po mych towarzyszach, których swą włócznią przebiłeś". Tak powiedział i cisnął z sił całych włócznię przed siebie cień rzucającą długi. Zobaczył ją Hektor wspaniały, schylił się w porę i włócznia śmignęła górą, a w ziemię zarył się grot jej spiżowy. Wyrwała go Pallas Atena, Achillesowi podając, a Hektor, pasterz narodów, tego nie spostrzegł

STYL HOMERA

Miara wierszowa → HEKSAMETR↓

wiersz bohaterski stosowany w opowieściach o heroicznych czynach; rytm tego wiersza wynika z powtarzania się w wersie stałych układów sylab długich i krótkich, czyli stóp (jest ich sześć, stąd nazwa)

Język polski nie zna zjawiska iloczasu, dlatego w przekładach sylaby długie zastępuje się akcentowanymi, a krótkie - niekacentowanymi.

Iloczas = występowanie głosek długich i krótkich.

Mu-zo, gniew o-po-wia-daj A-chil-la, sy-na Pe-le-ja

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _