Średniowiecze w Polsce

Rozwój Kościoła w średniowiecznej Polsce

Temat 34, str. 106 - 109

Modlitwa

Witam Wszystkich na dzisiejszej katechezie. Rozpoczniemy ją modlitwą do Ducha Świętego.

Pismo Święte

"Niech więc cały dom Izraela wie z niewzruszoną pewnością, że tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Mesjaszem». Pierwsze nawrócenie Żydów Gdy to usłyszeli, przejęli się do głębi serca: «Cóż mamy czynić, bracia?» - zapytali Piotra i pozostałych Apostołów. «Nawróćcie się - powiedział do nich Piotr - i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego. Bo dla was jest obietnica i dla dzieci waszych, i dla wszystkich, którzy są daleko, a których powoła Pan Bóg nasz»." Dz 2,36 - 39

Pytania do tekstu

Do czego wzywał Piotr swoich słuchaczy?

O jakich skutkach przyjęcia chrztu mówił Piotr?

Komu Bóg daje swoje obietnice?

Chrystianizacja w Polsce

Proces chrystianizacji Polski był bardzo trudny i żmudny, ponieważ brakowało tych, którzy mieli nieść Ewangelię Polakom a pogańskie zwyczaje były mocno zokorzenione. Dopiero w XIII wieku nastąpił znaczny rozwój chrześcijaństwo. Przyczynił się do tego rozwój kultu świętych, którzy stanowili dla wiernych wzór wiary i moralności. Powstawały też wspólnoty zakonne, wzrosła liczba duchowieństwa oraz organizowano diecezje i parafie. Sprzyjało to intensywnej pracy duszpasterskiej. Przy klasztorach powstawały przytułki dla ubogich i rozwijało się ziołolecznictwo. Ludzie korzystali z pomocy zakonników, nie tylko materialnej, ale i duchowej. Dzięki temu pod koniec XIII wieku chrześcijaństwo w Polsce było już mocno zakorzenione.

Sztuka chrześcijańska w średniowiecznej Polsce

W średniowiecznej Polsce rozwijało się budownictwo sakralne. Powstawały kościoły i klasztory - początkowo drewniane, poźniej zaczęto budować z kamienia, wzorując się na budowlach romańskich powstałych na zachodzie Europy. W X i XI wieku powstały katedry w formie bazylikowej:

Gnieźnie

Krakowie

Poznaniu

Budowano też obiekty klasztorne

Kliknij w zdjęcie!

Opactwo benedyktyńskie w Tyńcu

Budowle sakralne zdobiono rzeźami, które były dopełnieniem elementów architektonicznych. Bardzo dbano o wysoki poziom artystyczny wystroju kościołów. Rzeźnione ołtarze przybliżały sceny biblijne i prawdy wiary. Najbardziej znanym dziełem sztuki rzeźbiarskiej z tego okresu były Drzwi Gnieźnieńskie przedstawiające osiemnaście scen ż życia Świętego Wojciecha.

Światową sławę zyskał też wyrzeźbiony w drewnie ołtarz Zaśnięcia Najświętrzej Maryi Panny w Krakowie, autorstwa Wita Stwosza.

Rozwój piśmiennictwa i literatury

Pod wpływem zachodniej cywilizacji chrześcijańskiej upowszechniła się w Polsce znajomość pisma i języka łacińskiego, potrzebna szczególnie księżom, a także w dyplomacji. Z czasem zaczęło się rozwijać dziejopisarstwo (w języku łacińskim). Do najcenniejszych dzieł należą:

Kronika polska Galla Anonima (1112 -1116)

Kronika Poski Wincentego Kadłubka (1190 - 1205)

Pierwszym utworem, który powstał w języku polskim była pieśń Bogurodzica.

Następnie powstały Kazania świętokrzyskie

Biblia Królowej Zofii (1453 - 1455)

Szkolnictwo

Wraz z rozwojem chrześcijaństwa nastało zapotrzebowanie na kształcenie duchowieństwa. Pierwsze szkoły przyklasztorne powstały już w drugiej połowie XI wieku. Były zakładane i prowadzone przez duchownychwy kształconych na uczelniach europejskich W XIII wieku działało już siedem szkół katedralnych i kilkanaście kolegiackich. Z czasem przy szkołach powstawały biblioteki. W 1364 roku założono uniwersytet w Krakowie, który szybko zyskał międzynarodową sławę. Studiował tu m.in. polski astronom Mikołaj Kopernik. Od XIII wieku zaczęły powstawać szkoły parafialne, które uczyły czytania, pisania i prostych rachunków.

Zeszyt:

Temat lekcji: Rozwój Kościoła w średniowietrznej Polsce.

Notatka: 1. W XIII w. w Polsce rozpowszechniło się chrześcijaństwo, głównie dzięki kultowi świętych, który był dla wiernych wzorem moralności. 2. Przejawy chrześcijaństwa w średniowietrznej Polsce: a) powstawały wspólnoty zakonne b) powstawały przytułki dla ubogich c) powstawały budowle sakralne np. katedra w Poznaiu, Gnieźnie i Krakowie d) rzeźby przedstawiające sceny biblijne np. Drzwi Gnieźnieńskie i ołtarz Wita Stwosza w krakowie e) rozwój piśmiennictwa, początkowo w języku łacińskie, a później także w polskim f) rozwój szkolnictwa: - szkoły przyklasztorne - Uniwersytet w Krakowie - szkoły parafialne

Karty pracy:

Zadanie 1 i 2 str. 72 - 73

Koniec