Złamania i zwichnięcia

Podstawy pierwszej pomocy

Złamania i zwichnięcia

edukacja dla bezpieczeństwa kl. VIII

Złamanie – jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości, a także towarzyszące temu rozdarcie okostnej, wylew krwawy, zastój krwi żylnej i chłonki, uszkodzenie przyległych stawów i mięśni z zaburzeniami ich fizjologicznej równowagi spowodowane przyłożeniem siły urazowej przekraczającej granice wytrzymałości kości.

Rodzaje złamań:

Podział ze względu na obecność kontaktu złamanej kości z otoczeniem: • zamknięte – dochodzi do uszkodzenia kości bez naruszenia ciągłości skóry; • otwarte – złamaniu towarzyszy widoczna rana, a odłamki kości przebijają skórę.

Podział ze względu na obecność dyslokacji: • bez przemieszczenia, gdy nie dochodzi do przemieszczenia odłamów (tzw. złamania typu „zielonej gałązki”); • z przemieszczeniem dochodzi do przemieszczenia odłamów.

Najczęściej występujące typy złamań ze względu na wiek poszkodowanych:

• u dzieci: złamania typu „zielonej gałązki”, gdzie z powodu grubej okostnej nie dochodzi do przemieszczeń nawet gdy ma miejsce całkowite złamanie kości. • u osób dorosłych: złamania kości przedramienia, udowej, miednicy (wypadki motocyklowe), złamania kości kręgosłupa (skoki i/lub upadki z wysokości), złamania żeber. • u seniorów: złamania szyjki kości udowej

Typowe objawy złamania to:

• deformacja w obrębie miejsca urazu, • patologiczne ułożenie , • tarcie odłamów , • otwarta rana z widocznymi odłamkami kości przy złamaniu otwartym, • ruchomość patologiczna , • obrzęk, • zasinienie , • ubytek funkcji – brak ruchomości, • ból samoistny, uciskowy i przy ruchach (często o szczególnie dużym natężeniu).

Mogą wystąpić także objawy ogólnoustrojowe: przyspieszenie tętna, oddechu, spadek ciśnienia, utrata świadomości, wstrząs urazowy, zator, niedowład.

Pierwsza pomoc w złamaniach to w szczególności:

• dokonanie oceny ogólnego stanu poszkodowanego, • zlokalizowanie i odsłonięcie miejsca urazu (jeśli jest to możliwe) • jeśli jest to możliwe, posadź lub ułóż poszkodowanego w wygodnej pozycji • uruchom złamaną kość razem z dwoma sąsiadującymi stawami ( możesz do tego użyćnp. deskę, czasopismo, apaszkę, szlik) • nie należy zmieniać pozycji uszkodzonej kończyny, • dbałość o spokój i komfort termiczny poszkodowanego • rozważenie wezwania pomocy medycznej, obserwuj poszkodowanego.

Pierwsza pomoc w złamaniach to w szczególności:

• Jeśli doszło do złamania przedramienia, nadgarstka lub kości dłoni - usztywnij je uzywając dostepnych sztywnych i prostych przedmiotów, • Podnieś rękę za pomocą chusty trójkątenej, jeśli nie masz to użyj szalika albo apaszki • Rękę można dodatkowo usztywnić przywiązując ją do tułowia

SKRĘCENIA I ZWICHNIĘCIA

Skręcenie – jest to zamknięte uszkodzenie stawu spowodowane jego gwałtownym rozciągnięciem lub wykręceniem, skutkujące urazem torebki stawowej i więzadła.

Typowe objawy tych obrażeń to: • silny ból , • ograniczenie ruchomości stawu, • ból samoistny, uciskowy i przy ruchach, • dodatkowo w przypadku zwichnięcia: zniekształcenie obrysu stawu oraz brak ruchów czynnych. • krwiaki ( tzw. wylewy podskórnr, któe z czasem przybierają kolor czerwony, fioletowy, a nastepnei żółty),

Zwichnięcie – to całkowite przemieszczenie względem siebie powierzchni stawowych, prowadzące do rozerwania elementów stabilizujących staw, takich jak torebka stawowa i więzadła.

Pierwsza pomoc polega na:

• lokalizacji i odsłonięciu miejsca urazu, • pozostawieniu poszkodowanego w spoczynku (pacjent nie może chodzić na chorej kończynie) • wyeliminowaniu lub ograniczeniu do minimum ruchów w obrębie stawu objętego urazem (może to spowodować uszkodzenie nerwów i naczyń!), • wykonaniu doraźnego unieruchomienia stawu (w przypadku zwichnięcia w pozycji zastanej, natomiast w razie skręcenia w pozycji zbliżonej do fizjologicznej) • unieruchomieniu kończyny zgodnie z zasadą Potta obejmujące sąsiadujące kości. W przypadku: 1) stawu skokowego oznacza to unieruchomienie stopy w stosunku do podudzia; 2) kolana: podudzia względem uda; 3) barku: ramienia względem tułowia, 4) zwichnięcie stawu biodrowego przez obandażowanie miednicy i obu kończyn. unieruchomienie należy wykonać przy użyciu chusty trójkątnej, szyny ortopedycznej tzw. Kramera oraz bandaża elastycznego. W przypadku ich braku, unieruchomienia można dokonać używając dostępnych na miejscu zdarzenia przedmiotów np. szalika, kawałków kartonu, patyka, parasola, itp., • zastosowaniu: zimnego okładu i uniesieniu kończyny powyżej poziomu serca.

Urazy kręgosłupa

Urazy kręgosłupa należą do najniebezpieczniejszych urazów kości, ponieważ ich skutkami mogą być częściowy lub całkowity paraliż i poważne kalectwo. Do urazów kręgosłupa dochodzi najczęściej podczas wypadków komunikacyjnych, upadków z dużej wysokości i skoków do wody - szczególnie ,,na główkę".

Typowe objawy urazów kręgosłupa to:

pierwsza pomoc

Ćwiczenie

Poszukaj w najbliższym otoczeniu (szkoła, dom, miejsce wypoczynku) przedmiotów, które można wykorzystać do unieruchomienia złamanych kończyny.

Praca domowa

Zrób notatkę

Nic nie odsyłaj!!!