Wielkie podróże

Wielkie podróże - odkrywanie lądów i oceanów

Lądy i oceany na Ziemi

Cele

Wikingowie

-jako pierwsi odbywali dalekie podróże - już w X wieku dotarli do północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej - w wielu krajach nie wiedziano o odkryciach Wikingów

Do połowy XV wieku z Eupory do Azji wiodły trzy szlaki hadlowe

Ekonomicznie ważny Jedwabny Szlak (czerwony) i szlaki handlowe przypraw - korzenne (niebieski) zablokowane przez Imperium Osmańskie ok. 1453 wraz z upadkiem Cesarstwa Wschodniorzymskiego , pobudzając poszukiwania motywowane początkowo odkryciem drogi morskiej wokół Afryki i zapoczątkowaniem Ery odkryć .

Jednym z wielkich podróżników i odkrywców był wenecki kupiec Marco Polo

Jego wyprawa w głąb Azji trwała aż 24 lata od roku 1271 do 1295

W tym czasie drogą lądową dotarł do stolicy Chin - Pekinu. Odbył również podróż do Indii i na wyspę Jawę

Dzięki wyprawom Marco Polo Europejczycy poznali państwa Azji skąd sprowadzali wiele cennych wtedy przypraw np. cynamon, pieprz, goździki, gałkę muszkatołową

W połowie XV w. dotychczasowe szlaki handlowe zostały zablokowane przez Turków. Europejscy kupcy musieli znaleźć nową drogę do Azji.

Rozpoczął się okres dalekich podróży morskich - nazwano goEPOKĄ WIELKICH ODKRYĆ GEOGRAFICZNYCH

W średniowieczu zmaiany w technice pływania po morzach nastepowały powoli. Dopiero w XV wieku Europejczycy zdobyli wystarczające umiejętności nawigacju, aby ruszyć w poszukiwaniu nieznanych lądów. Podróże te możliwe były dzięki wynalazkom, które zrewolucjonizowały żeglugę.

Jako pierwsi w morską podróż do Azji wyruszyli Portugalczycy

Jeden z, Vasco da Gama, dotarł do najdalej na południe wysuniętego punktu Afryki - Przylądka Igielnego, przepłynął Ocean Indyjski a 1489 przybył do Indii

Krzysztof Kolumb

- Włoski żeglarz w służbie Hiszpanii

- postanowił dopłynąć do Indii inną drogą - kierował się na zachód przez Ocean Atlantycki - w roku 1492 dotarł do wysp: Bahama, Kuba i Haiti - nie był świadomy, że odkrył nowy ląd dlatego nazwał ten obszar Indiami Zachodnimi, a mieszkańców których spotkał - Indianami

Podczas czterech udanych podróży przez środkowy Ocean Atlantycki w latach 1492–1504 Kolumb – jako pierwszy z Europejczyków – opłynął, zbadał i opisał rejon Morza Karaibskiego, w tym środkową część Bahamów, Kubę, Haiti (1492), większość Małych Antyli, Jamajkę (1493) oraz stały ląd Ameryki Południowej w okolicach ujścia rzeki Orinoko (1498) i brzegi Ameryki Północnej na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Karaibskiego (1502)

Amerigo Vespucci

Był jednym z odkrywców, którzy udowodnili, że odkryty przez Kolumba ląd jest odrębnym kontynentem. Od jego imienia nazwano go Ameryką.

Pierwszą wyprawę odbył w 1497 roku, dotarł do wybrzeży Hondurasu, a następnie do Zatoki Meksykańskiej i Florydy. U wybrzeży Nowego Świata – druga wyprawa W 1500 roku przyłączył się do wyprawy Vincenta Pinzona i udało mu się dotrzeć nad jezioro Maracaibo w Ameryce Południowej (północno-zachodnia Wenezuela). Zgodnie z jego zapiskami z podróży, zobaczył tam rdzennych mieszkańców (Indian), którzy mieszkali w specyficznych chatkach umiejscowionych na palach wbitych w wodę. Vespucci skojarzył ten widok z Wenecją i nadał temu miejscu nazwę Venezuela (Mała Wenecja).

Wyprawa Ferdynanda Magellana

20 września 1519, portugalski żeglarz i odkrywca Ferdynand Magellan rozpoczął pierwszą w historii wyprawę dookoła świata. Z Sewilli wyruszył z liczącą 270 członków załogą. Po trzech latach, 6 września 1522 roku, na statku noszącym nazwę "Victoria" do macierzystego portu wróciło 18 krańcowo wyczerpanych zdobywców świata. Samego Magellana nie było wśród nich

Dalsze poznawanie świata: XVII -XIX wiek

Po okresie wielkich odkryć geograficznych nieznane pozostały jeszcze dwa kontynenty.

W połowie XVIII wieku zmienił sie charakter wypraw. Celem stało się nie tylko odkrywanie lądów i korzystanie z ich bogactw, lecz także poznanie i opisanie co zobaczyli podróżnicy.

Wyprawy w XVIII w - James Cook

• Trzykrotnie opłynął Ziemię
• Odkrył wiele wysp na Oceanie Spokojnym min. Hawaje
• Przekroczył oba koła podbiegunowe
• Stwierdził, że Nową Zelandię tworzą wyspy
• Prowadził badania Australii (wschodnie wybrzeże) oraz Ameryki Północnej (północno-zachodnie wybrzeże)

Odkrywcy w XIX w

Dawid Livingstone

Badał Afrykę. David Livingstone przebył ją ze wschodu na zachód pokonując 6435 km. Popłynął Zambezi łódką do miejsca zwanego „dym który grzmi” albo „grzmiący dym” czyli miejsce ogromnych wodospadów które nazwał Wodospadami Wiktorii. Oprócz Zambezii badał również bieg rzeki Konga.

Henry Stanley

To kolejny Brytyjczyk, który poszerzył wiedzę i badał Afrykę - odkrył między innymi źródła Nilu

ODKRYCIA W XX WIEKU

W 1953 Edmund Hillary z Nowej Zelandii i Tenzing Norgay z Nepalu zdobyli najwyższy szczyt Ziemi - Mount Everest o wysokości 8848 m n.p.m

Robert Peary amerykański badacz polarny w 1909 roku zdobył biegun północny

W 1960 roku Szwajcar Jacques Piccard (żak pikar) i Don Walsh ze Stanów Zjednoczonych w batyskafie Triest opuścili się do najgłębszego na świecie miejsca - na dno Rowu Mariańskiego na Pacyfiku o głębokości 10 916 m p.p.m

Roald Amundsen norweski polarnik w 1911 roku zdobył biegun połudnowy

Skutki wielkich odkryć

Skutki wielkich odkryć

Pozytywne

Negatywne

- udowodnienie kulistości Ziemi- obalenie mitów o potworach czyhających na "końcu świata"- poznanie nowych kultur- poznanie nowych, morskich szlaków handlowych- udoskonalanie map i nawigacji- rozwój miast portowych- przywiezienie nowych gatunków roślin (w tym przypraw) i zwierząt- rozwój handlu- przywiezienie bogactw tj. złoto, srebro- rozwój nauki

• Konflikty - Walki o kolonie.
• Wzrost ilości chorób.
• Rozwój niewolnictwa.
• Nieszczenie starych kultur

Praca domowa - zadania wykonaj w zeszycie - notatka

Nic nie odsyłaj!!!