BHP - urządzenia elektryczne

BHP podczas eksploatacji urządzeń elektrycznych.

Zagadnienia

Zasady ratowania osób porażonych prądem elektrycznym.

Zagrożenia od urządzeń elektrycznych.

Przyczyny porażenia i oparzenia prądem elektrycznym

Ćwiczenie

Działanie prądu elektrycznego na organizm ludzki.

Podstawowe zasady bezpieczeństwa przy użytkowaniu urządzeń elektrycznych.

Powszechne stosowanie urządzeń zasilanych energią elektryczną niesie ze sobą różnego rodzaju zagrożenia zarówno dla człowieka jak i jego środowiska. Kucharz w swoim środowisku pracy ma do czynienia z wieloma urządzeniami elektrycznymi, które, jeśli są niewłaściwie użytkowane, stają się przyczyny wielu wypadków oraz chorób.

Jednym z najważniejszych aspektów dotyczących instalacji w obiektach gastronomicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa personelowi tam zatrudnionemu. Należy przy tym wziąć pod uwagę szczególnie trudne warunki środowiskowe panujące w takich lokalach. Do typowych cech zwiększających zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym należy zwiększona wilgotność, możliwość chwilowego kontaktu z wodą, oraz duża ilość urządzeń i sprzętów o obudowach i elementach wykonanych z materiałów przewodzących. Ponadto należy wziąć pod uwagę zwiększoną temperaturę otoczenia, zwłaszcza w pobliżu urządzeń do obróbki termicznej potraw. Wyższa temperatura i wysoka wilgotność powietrza negatywnie wpływa na odporność człowieka na porażenia. W celu zapobieżenia skutkom ew. porażeń konieczne jest zastosowanie ochrony przed dotykiem elementów znajdujących się pod napięciem oraz elementów, na których w przypadku awarii mógłby pojawić się zagrażający człowiekowi potencjał elektryczny. Z tego względu wszystkie czynne części urządzeń elektrycznych oraz instalacji elektrycznej muszą być izolowane i osłonięte w sposób uniemożliwiający ich dotknięcie. Stopień ochrony musi być dostosowany do warunków miejscowych.

ZAGROŻENIA PRZY UŻYTKOWANIU URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH TO:

• porażenia i oparzenia prądem elektrycznym,
• pożary,
• wybuchy,
• szkodliwe oddziaływanie pola elektrycznego i elektromagnetycznego na organizm ludzki

Największa liczba wypadków, pochodzących od urządzeń elektrycznych, powstaje z powodu porażenia prądem elektrycznym, tj. wtedy, gdy prąd przepływa przez ciało człowieka.

PORAŻENIA I OPARZENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM POWODOWANE SĄ:

• wadliwą budową urządzeń,
• pojawieniem się napięcia na metalowych częściach urządzeń, nie będących normalnie pod napięciem (obudowy),
• nieprzestrzeganiem przepisów bezpieczeństwa pracy,
• lekkomyślnością,
• błędnym postępowaniem człowieka,
• brakiem odpowiedniej wiedzy o zagrożeniach,
• łukiem elektrycznym,
• rutyna

DZIAŁANIE PRĄDU ELEKTRYCZNEGO NA ORGANIZM CZŁOWIEKA MOŻE BYĆ

bezpośrednie: gdy przez ciało człowieka przepływa prąd elektryczny, to powodować może: - zakłócenie działania układu nerwowego, co może objawiać się: • skurczami mięśni, • zatrzymaniem oddechu, • migotaniem komór sercowych, • zaburzeniami krążenia krwi, - oparzenia wewnętrzne i zewnętrzne.

bezpośrednie: gdy przez ciało człowieka przepływa prąd elektryczny, to powodować może: - zakłócenie działania układu nerwowego, co może objawiać się: • skurczami mięśni, • zatrzymaniem oddechu, • migotaniem komór sercowych, • zaburzeniami krążenia krwi, - oparzenia wewnętrzne i zewnętrzne.

Aby nie dopuścić do powstania niebezpieczeństwa porażenia prądem elektrycznym, stosuje się m.in. następujące środki ochrony:

• izolacje robocze przewodów,
• osłony, obudowy,
• ogrodzenia stałe i przenośne,
• umieszczanie przewodów, w których płynie prąd poza zasięgiem ręki (na wysokości),
• samoczynne wyłączanie zasilania (bezpieczniki, urządzenia różnicowoprądowe),
• izolacje podwójne (wzmocnione),
• napięcia bezpieczne,

W CELU UNIKNIĘCIA NIEBEZPIECZEŃSTWA PORAŻENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM NALEŻY PRZESTRZEGAĆ PODSTAWOWYCH ZASAD BEZPIECZEŃSTWA:

Przed użyciem dowolnego urządzenia elektrycznego zawsze należy sprawdzić, czy jego obudowa lub przewód zasi lający nie są uszkodzone.

Nigdy nie wolno dotykać nieizolowanych przewodów, które są pod napięciem, a także zbliżać się do nich.

Zawsze przed podłączeniem urządzenia do sieci zasilającej trzeba sprawdzić, czy wtyczka przewodu zasilającego jest dostosowana do gniazda wtykowego

W każdym przypadku uszkodzenia urządzenia elektrycznego, podczas jego użytkowania, należy odłączyć je spod napięcia.

Osoby, które nie mają odpowiednich kwalifikacji, nie mogą wykonywać napraw i „udoskonaleń” urządzeń elek trycznych

Nigdy nie wolno zdejmować obudowy sprzętu elektrycznego przed odłączeniem go od zasilania.

Nigdy nie wolno używać zawilgoconego sprzętu elektrycznego i urządzeń elektrycznych.

Jeśli chcesz bezpiecznie wymienić żarówkę - wyłącz bezpiecznik.

Nie zostawiaj bez nadzoru urządzeń grzejnych, takich jak: żelazko, grzałka, piecyk elektryczny, gdyż mogą być one źródłem pożaru.

ZASADY RATOWANIA OSÓB PORAŻONYCH PRĄDEM ELEKTRYCZNYM

W przypadku porażenia prądem elektrycznym szansa uratowania życia zależy od szybkości i sprawności działania i dla tego należy działać: SZYBKO - nie tracić czasu na przyglądanie się porażonemu lub poszukiwanie osób mogących pomóc, czy na inne zbędne czynności, SPRAWNIE - wykonywać tylko czynności zamierzone i celowe, SPOKOJNIE - nie wpadać w panikę

Najważniejszą czynnością przy ratowaniu osoby porażonej jest uwolnienie jej od działania prądu elektrycznego (spod napięcia).

Uwolnienie porażonego spod działania prądu i rozpoczęcie akcji ratowniczej powinno nastąpić jak najszybciej, ponieważ w miarę upływu czasu szanse na uratowanie szybko maleją. I tak: • w pierwszej minucie po porażeniu istnieje 98% szans uratowania życia, • po 3 minutach -72%, • po 5 minutach -25%, • po 8 minutach - 5%

Jeżeli w pobliżu nie ma innej osoby, należy samemu przystąpić do uwolnienia porażonego spod działania napięcia i jed nocześnie wzywać pomocy, a następnie rozpocząć akcję ratowniczą. Jeżeli w pobliżu są inne osoby, to za ich pośrednictwem należy wezwać pomoc lekarską.

Uwolnienia porażonego spod działania prądu elektrycznego należy dokonać jedną z metod: - przez wyłączenie napięcia obwodu elektrycznego, na którym doszło do porażenia, np. za pomocą wyłącznika, wyciągnięcia wtyczki z gniazdka lub wykręcając bezpieczniki (upewniając się, że wyłączamy właściwy obwód), - przez odciągnięcie porażonego od urządzeń będących pod napięciem. Ten sposób może mieć miejsce dopiero po stwierdzeniu, że wyłączenie napięcia jest niemożliwe lub że trwałoby za długo. Podczas odciągania porażonego nie wolno zapomnieć o bezwzględnym zakazie dotykania gołymi rękami ciała porażonego.

Bezpośrednio po uwolnieniu porażonego spod napięcia należy: - wykonać szybkie badanie wstępne, żeby ocenić stan porażonego: • czy ma świadomość (przytomny lub nieprzytomny), • czy oddycha i jak oddycha (zwolniony lub przyspieszony oddech świadczy o ztym stanie porażonego: nor- ma 10...24 oddechy/minutę), • czy pracuje serce i zachowana jest wydolność krążenia (przez bezpośrednie osłuchanie okolicy serca na klatce piersiowej oraz zbadanie tętna na tętnicy szyjnej), - zdecydować, jaki ma być zakres doraźnej pomocy i sposób jej udzielenia.

Film

Ćwiczenie 1. Co to jest porażenie elektryczne? 2. Jakie są zagrożenia od urządzeń elektrycznych? 3. Co może być przyczyną porażenia i oparzenia prądem elektrycznym?